Yargıtay Ceza Genel Kurulu E.2021/118 K.2023/458

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Davacının hakkında fazladan kamuya yararlı işte çalışma tedbiri uygulanması nedeniyle 5.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın davalı Maliye Hazinesinden tahsili talebiyle açtığı davanın reddine ilişkin Akşehir Ağır Ceza Mahkemesince verilen 04.11.2015 tarihli ve 125-163 sayılı hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 08.10.2018 tarih ve 4792-9322 sayı ile; "...Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasının 5271 sayılı CMK'nın 141/1 ve devamı maddeleri kapsamında tazminata hükmedilmesine engel teşkil etmeyeceği anlaşılmakla;

davacının tazminat talebinin dayanağı olan denetimli serbestlik dosyaları celp edilip incelenerek ve davacı ile ilgili tüm müzekkere, belge ve kararların Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde aslı ya da onaylı örnekleri de dosya içerisine alınarak, davacı hakkında uygulanan denetim planı süreleri ve ilişkin olduğu karar bilgileri tereddütsüz olarak araştırılarak CMK'nın 141/3 md. çerçevesinde değerlendirilerek sonucuna göre davacının hukuki durumunun tayin ve tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. DİRENME GEREKÇESİ

Akşehir Ağır Ceza Mahkemesi 28.11.2018 tarih ve 202-233 sayı ile; "Her ne kadar davacı haksız yere 1,5 ay denetimli serbestlik tedbiri kapsamında haksız yere kamuya yararlı işte çalıştığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş ise de, CMK'nın 141. maddesinde koruma tedbirleri nedeniyle tazminatın hangi hallerde verileceğinin tahdidi olarak sayıldığı, sayılanlar içerisinde haksız yere denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasının bulunmadığından tazminat şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından bozma ilamına direnilmesi ile davanın reddine karar vermiştir." şeklindeki gerekçeyle bozma nedenine direnerek önceki hüküm gibi karar vermiştir.

Bu hükmün de davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.03.2019 tarihli ve 4908 sayılı bozma istekli tebliğnamesiyle dosya, kararına direnilen Daireye gönderilmiş, CMK'nın 307/4. maddesi gereğince inceleme yapan Yargıtay 12. Ceza Dairesince 01.03.2021 tarih ve 3318-2038 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca tazminat istemine ilişkin davada eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Davacının 25.08.2015 havale tarihli dilekçe ile; hakkında Emirdağ ve Fethiye Asliye Ceza Mahkemelerince verilen hapis cezalarının kesinleşmesi üzerine bu kararların infazına başlandığını ve denetimli serbestlik tedbiri kapsamında kamuya yararlı bir işte çalıştırılmak suretiyle cezalarının infaz edildiğini, ancak daha sonra aynı cezalara ilişkin olarak kendisine yeniden tebligat yapılıp haksız yere fazladan bir buçuk ay denetimli serbestlik kapsamında kamuya yararlı işte çalıştırılması suretiyle mükerrer infaza neden olunduğunu, bu nedenlerle 5.000 TL maddi, 10.000 TL manevi olmak üzere toplam 15.000 TL tazminat talebinde bulunduğunu belirttiği,

Yerel Mahkemece tazminat talebinin dayanağı olan denetimli serbestlik dosyalarının aslı ya da onaylı örnekleri getirtilip incelenmeden; CMK'nın 141. maddesinde koruma tedbirleri nedeniyle tazminatın hangi hâllerde verileceğinin tahdidi olarak sayıldığı ancak haksız yere denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasının bu madde kapsamında bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

İnceleme konusu olan dosyada davacı, hakkında fazladan kamuya yararlı işte çalışma tedbiri uygulandığı iddiasıyla 5.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat isteminde bulunmuş, Yerel Mahkemece tazminat talebinin dayanağı olan dosyalar getirtilip incelenmeden davanın reddine karar verilmiştir.

Tazminat davalarında hâkim, tarafların ileri sürdüğü hukuki nedenlerle bağlı olmayıp uyuşmazlığa ilişkin hukuk kurallarını kendiliğinden belirlemek ve uygulamakla yükümlüdür.

Hakkında fazladan kamuya yararlı işte çalışma tedbiri uygulandığından bahisle maddi ve manevi tazminat isteminde bulunan davacının bu istemi konusunda Yerel Mahkeme tarafından karar verilirken, tazminat talebinin dayanağı olan dosyalar incelenmemiştir. Davacı ile ilgili olarak Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığınca ne gibi bir işlem yapıldığı veya karar verildiği dosya içeriğinden anlaşılamamakta olup iddia edilen olaya ilişkin dosyanın aslı veya onaylı suretinin denetime elverişli şekilde dosya arasına alınıp usule uygun şekilde toplanan bütün deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre hüküm kurulması zorunludur.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

VI. KARAR