Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2001/250 K.2001/284

Hukuk Genel Kurulu 2001/14-250 E., 2001/284 K.

KİRA VE HİZMET SÖZLEŞMESİ

MUARAZANIN MENİ

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki "muarazanın men'i" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Rize Asliye 1.Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 30.12.1999 gün ve 1999/436 E- 552 K.sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 14.Hukuk Dairesinin 18.4.2000 gün ve 2000/1481-2657 sayılı ilamı ile; (...Rize Limanı Başbakanlık Özelleştirme Yüksek Kurulunun 7.4.1997 tarihli kararı ile işletme hakkı devredilmek suretiyle özelleştirilmiş ve davacı işletici R Rize Limanı İşletmesi A.Ş. ile dava dışı Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü arasında 6.8.1997 tarihli "Rize Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmıştır.

Davalı Ç Bakır İşletmeleri A.Ş. ise özelleştirilen sahanın muayyen bir kesiminde 8.8.1992 tarihli ve beş yıl süreli "Kira ve Hizmet Sözleşmesi" ile faaliyette bulunmaktadır.

Şimdi Rize Limanının işletme hakkını devralan R Rize Liman İşletmeleri A.Ş. vekili, eski kiracı Ç Bakır İşletmeleri A.Ş. nin Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile olan kira sözleşmesinin süresinin sona ermiş olduğunu, kiralayan tarafından da sözleşmenin uzatılmayacağının davalı eski kiracıya bildirildiği,buna rağmen faaliyet gösterdiği sahayı terk etmediğini,kira sözleşmesindeki özel hükümler uyarınca liman hizmetlerinden eskisi gibi sembolik ücretlerle faydalanmaya devam etmek istediğini belirterek; nizalı sahanın davacıya teslimini ve davacının limanda çalışma faaliyetini davalının engellemesi, tarifeye uygun ödeme yapmaması şeklindeki muarazasının önlenmesine karar verilmesini istemektedir.

Davacının, işletme devir sözleşmesinin dayanağı olan özelleştirme işleminin Trabzon İdare Mahkemesinin 22.4.1998 gün ve 1997/1070-1998/291 Esas-Karar sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, sözkonusu iptal kararının Danıştay incelemesi aşamasında olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca idare mahkemesinin anılan kararının yürütülmesinin durdurulmasına ilişkin istek Danıştay 10 ncu Dairesinin 7.8.1998 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

İdari yargıda görülmekte olan bu davanın hüküm ve sonuçları bakımından eldeki davayı etkileyecek nitelikte olduğu kuşkusuzdur.

Bu yakın ilişki ve etkinin doğal sonucu olarak idari yargıdaki davanın bekletici sorun sayılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksine bazı düşüncelerle sonucun beklenmeden karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, muarazanın men'i istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen, davanın kabulüne dair karar, Yüksek Özel Dairece yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulmuştur.

Mahkeme, bozmadan sonra, bozma kararında bekletici sorun sayılması gereğine işaret edilen, İdare Mahkemesindeki davada verilen iptal kararının, Danıştay tarafından onandığının taraflarca bildirildiğini açıklamak ve karar gerekçesine bu hususu da eklemek suretiyle önceki kararda direnmiştir. Ne var ki, kendisinde direnildiği belirtilen ilk karar sırasında mevcut olmayan bir olguya dayalı olarak kurulan bu hüküm, bir direnme kararı niteliğinde olmayıp, yeni bir hükümdür. O nedenle, kararın temyizen incelenmesi görevi,Yargıtay Yüksek 14.Hukuk Dairesine aittir.