Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2005/14 K.2005/76

Hukuk Genel Kurulu 2005/9-14 E. , 2005/76 K.

"İçtihat Metni" Mahkemesi : Ankara 2.İş Mahkemesi

Günü : 20.10.2004

Sayısı : 948-795

Taraflar arasındaki “yorum” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 2. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 2.6.2004 gün ve 2004/588-386 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 15.7.2004 gün ve 2004/19437-18282 sayılı ilamı ile;

(...Yorum konusu yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 39.maddesi çok açık olup yorum gerektirmemektedir. Anılan hüküm işverenin yanlış uygulaması nedeniyle yorum davasının konusu değil, eda davasının konusu yapılabilir. Dolayısıyla eda davası açılabilecek konularda tespit davasının özel bir türü olan yorum davası açılamayacağından davanın reddi gerekirken kabulü hatalıdır...)

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Yorum davası, toplu iş sözleşmesinin kapalı veya değişik anlamlara gelen, borç doğurucu ya da düzenleyici (normatif) hükmünün açıklığa kavuşturulmasını amaçlar; ortaya çıkan karar, toplu iş sözleşmesinin yanlarını, tarafı olmayan işçileri ve işverenleri, kendileri için yapılan sözleşmenin hükümlerinin uygulanması nedeniyle bağlayıcı, objektif bir tespit hükmü niteliğindedir. Bu bağlayıcı nitelik, icrai içerikte olmamakla beraber, yorum davasına esas konularda açılacak eda davalarında kesin delil oluşturacak içeriktedir.

Somut olayda; toplu iş sözleşmesinin yemek yardımı yapılmasına ilişkin maddesinin yorumlanması istenmektedir. Anılan maddenin uygulanmasında taraflar arasında farklı görüşler ortaya çıktığı uyuşmazlık konusu değildir.

Uyuşmazlığın, toplu iş sözleşmesi hükmünün yorumundan doğduğunun anlaşılmış olması karşısında, davacı sendikanın yorum davası açmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

İşverenin yaptığı uygulamayı tespit edip, incelemek ve toplu iş sözleşmesi hükmünün uygulanmasında yorum uyuşmazlığı varsa, bunun gerekçesini açıklayarak 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 60.maddesi uyarınca toplu hak uyuşmazlıklarının mahkeme aracılığıyla çözümlenmesi için öngörülen ve tespit davasının özel bir türü olan yorum davasının mahkemece karara bağlanması usul ve yasa gereğidir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerel mahkemenin somut olayda yorum kararı verebileceğine ilişkin direnme kararı usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, Özel Dairece işin esasına yönelik temyiz itirazları bozma nedenine göre incelenmemiş olup, dosyanın temyiz itirazlarının incelenmesi için Özel Daireye gönderilmesi gerekir.