Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2009/225 K.2009/277

Hukuk Genel Kurulu 2009/2-225 E., 2009/277 K.

BOŞANMA DAVASI

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 163 ]

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 414 ]

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 429 ]

"İçtihat Metni"

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Uyuşmazlık; Davacının gösterdiği tanıkların davetiye giderleri, yollukları ve yevmiyesinin yatırılması için mahkemece verilen kesin süreye uyulmamakla birlikte, tanıkların beraberinde duruşmaya getirip hazır bulundurması halinde dinlenilip dinlenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 163. maddesinde; "Kanunun tayin ettiği müddetler katidir. Bu müddetlerde yapılması lazım olan muamele yapılmazsa o hak sakıt olur. Hakim tayin ettiği müddetin kati olduğuna da karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı yasanın 414. maddesinde ise, iki taraftan her birinin, dinlenmesini talep eylediği şahidin dinlenmesi için gerekli muamelenin masraflarını ve buna yetecek bedeli muhakeme veznesine yatırmaya mecbur olduğu hükme bağlanmıştır. Bütün bu düzenlemelerde güdülen asıl amaç, davaların uzun süre elde kalmasını önlemek ve muhakeme aşamasında verilen ara kararlarının ciddiyet ve özenle yerine getirilmesini sağlamaktır.

Somut olayda davacı, her ne kadar tanıkları adına davetiye gideri, yollukları ve yevmiyelerinin yatırılması için mahkemece verilen kesin süre gereğini yerine getirmemiş ise de, bu sürenin verildiği oturumu takip eden oturum gününde tanıklarını hazır etmiş ve bu husus tutanağa geçmiştir.

Kesin mehil, daha önce isimleri verilen tanıkların ücretlerinin ve tebligat giderlerinin yargılamanın gereksiz yere uzamasına sebebiyet verilmeden yatırılarak takip eden celsede dinlenmelerini amaçlar. Somut olayda davacı, kesin mehil içinde ücretleri yatırmamasına rağmen, takip eden celsede tanıkları hazır bulundurmak suretiyle davanın uzamasına sebebiyet vermemiştir. Bu durumda tanıkların dinlenmesi gerekir. Nitekim doktrinde de baskın görüş; taraf, kesin süre içerisinde davetiye giderlerini yatırmamakla beraber, tanığı beraberinde mahkemeye getirmişse, o zaman kesin sürenin gereğini yerine getirmiş sayılacağı, tanık dinletmekten vazgeçmiş sayılmayacağı, tanığın dinlenmesi gerekeceği yolundadır (Prof. Baki Kuru: Hukuk Muhakemeleri Usulü; 6.Baskı Cilt:3, Sayfa 2598).

Yargısal kararlar da doktrindeki görüşe paralel bulunmaktadır(Hukuk Genel Kurulunun 29.11.1974 gün 834 E.-1278 K.sayılı; 15.04.1992 gün 1992/2-131 E.-240 K.sayılı Kararları).

Bu durumda, tanıkların dinlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu'nca da aynen benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi doğru değildir. O halde usul ve yasaya aykırı bulunan direnme kararı bozulmalıdır.