Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2010/21 K.2013/1357

YARGISAL FAALİYETTEN DOLAYI HÂKİMLER ALEYHİNE AÇILAN HUKUKA AYKIRILIĞIN TESPİTİ DAVASI (HAKİMLERE HUSUMET YÖNELTİLEMEMESİ)

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 46

BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (6110) Madde 12

"İçtihat Metni"Taraflar arsındaki yargısal faaliyetten dolayı hâkimler aleyhine açılan hukuka aykırılığın tespiti davasının yapılan incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 4. Hukuk Dairesince;

“Dava, hâkimlerin hukuki sorumluluğuna dayalı olarak hukuka aykırılığın tespiti ve yayımlanması istemlerine ilişkindir.

Dairemizin 30/05/2011 gün ve 2011/12-2011/83 sayılı kararı ile, istemin CMK'nın 141-144.maddeleri kapsamında bulunduğu ve ağır ceza mahkemesinin görevli bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiş; temyiz istemi üzerine, Hukuk Genel Kurulu'nun 16/12/2011 gün ve 2011/4-677; 815 sayılı kararı ile; bozma hükmü oluşturularak dosya dairemize iade olunmuştur.

Bozma ilamına uyulmuştur.

Davacı vekili, gerek dava dilekçesinde ve gerekse de son oturumdaki beyanında; hukuka aykırılığın tespiti istemiyle açılan davada, davalı hâkimlerin kişisel sorumluluklarının bulunduğunu ve bu nedenle davanın Hazine'ye yöneltilmesi gerekmediğini ileri sürmüştür.

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 6110 sayılı Yasa 14.02.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiştir. 6110 sayılı Yasa'nın 12.maddesi ile 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'na 93/A maddesi eklenmiştir. Maddedeki düzenlemeye göre:

Hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle:

a)Ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir.

b)Kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamaz.

Devlet aleyhine açılacak tazminat davası ancak dava konusu işlem, faaliyet veya kararın dayanağı olan;

a)Soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın veya kamu davası açılmış ise kovuşturma sonucunda verilen hükmün,

b)Dava sonunda verilen hükmün, kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılabilir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın veya hükmün kesinleşmesinden önce, hâkim veya savcının söz konusu işlem, faaliyet veya kararıyla ilgili olarak görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanmaktan mahkûmiyeti halinde ise tazminat davası bu hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde açılabilir.

Yine yargılama aşamasında yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46.maddesinde; hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği biçiminde düzenleme yapılmıştır.

Dava konusu, ceza soruşturması sırasında yapılan işlemlere ilişkindir.

6110 sayılı Yasa ile değişik 2802 sayılı Yasa'nın 93/A-a/b bendi hükümleri ve HMK'nın 46.maddesi uyarınca: "Ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir. Kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamaz."

Yasa'nın açık hükümleri karşısında, hukuka aykırılığın tespiti ve yayımlanmasının istenildiği gerekçe gösterilerek, davalı hâkimlere husumet yöneltilemez. Davacı, davanın Devlet'e yöneltilmeyeceğim bildirmiş olup; husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

Davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,

Davanın reddi nedeniyle alınması gereken 24,30.-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 18,40.-TL'nin düşümü ile kalan 5,9.-TL harem davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalılar yararına takdir olunan 2.640,00-TL maktu avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına……”

Dair oybirliği ile verilen 29.01.2013 gün ve 2012/82-2013/11 sayılı kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, kararın süresinde temyiz edildiğinin anlaşılmasından ve davanın niteliği gereği duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki tüm kâğıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenecek ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilen kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve davanın niteliği gereği duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü;

Davacı dava dilekçesinde özetle; Davacının İstanbul 13.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2008/209 esas sayılı dava dosyasında tutuklu olarak yargılandığını; tutuklama kararının hiç bir maddi gerçekliğe dayalı olmadığı; yargılamanın 28.01.2011, 11.03.2011 ve 22.04.2011 günlü oturumlarında, hukuki gerekçeden yoksun ve soyut kelimelerle tutukluluğun devamına karar verildiğini; birey hürriyeti ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, davalı hâkimlerin kişisel kusurlarının bulunduğunu, bu nedenle davanın Devlet'e değil, doğrudan davalı kişilere yöneltildiğini belirtilerek, hukuka aykırılığın tespiti ile hükmün yurt çapında dağıtımı yapılan tirajı en yüksek üç gazetede yayımlanmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece; yukarıda başlık bölümüne alınan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince Anayasa’ya aykırılık iddiası ileri sürülmüş ise de, aynı düzenlemeler hakkında Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuru sonucu Anayasa Mahkemesi’nin 30.3.2012 tarih ve 2011/29 esas, 2012/49 sayılı kararı ile Anayasa’ya aykırılık nedeniyle iptal isteminin reddedilmiş olması karşısında Anayasa’ya aykırılık iddiası oybirliği ile yerinde görülmemiş; dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle davacının, davalı hâkimlerin kişisel kusurlarının bulunduğundan bahisle davanın Devlet'e değil, doğrudan davalı kişilere yöneltildiğini belirtmiş olmasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.