Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2011/127 K.2011/265

Taraflar arasındaki “Meskeniyet iddiasıyla şikayet” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 1.İcra Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 04.12.2008 gün ve 2008/609 E., 2008/2314 K. sayılı kararın incelenmesi karşı taraf/alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 30.06.2009 gün ve 2009/6453-14367 sayılı ilamı ile;

("...Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İ.İ.K.’nun 82/12.maddesi gereğince, borçlunun “haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tesbit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Somut olayda mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın 200.000,00-YTL. edeceği ve aynı veya benzer bir yerde alınacak meskenin fiyatının da 200.000,00-YTL. mertebesinde olacağı bildirilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş borçlunun İstanbul’un daha mütevazı bir semtinde haline münasip evi alabileceği değerin yukarıdaki kurallara göre belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...")

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (HUMK.429 mad.).

Eş söyleyişle; mahkemenin bozmadan esinlenerek delil toplaması; yeni bir delile dayanarak ve gerekçesini değiştirerek karar vermiş olması halinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

Somut olayda da; yerel mahkeme, bozma kararından sonra aynı konuda açılmış dava dosyalarını celbederek; bu dosyaların içeriğini değerlendirmek suretiyle direnme olarak adlandırdığı kararı vermiştir.

Bu durumda, Yerel Mahkemece direnme kararı olarak adlandırılan temyize konu karar; gerçekte bir direnme kararı olmayıp, yeni bir hüküm niteliğindedir.

Kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenme görevi ise Hukuk Genel Kuruluna ait olmayıp, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle dosya Özel Daireye gönderilmelidir.