Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2011/710 K.2011/751

Hukuk Genel Kurulu 2011/18-710 E., 2011/751 K.

NÜFUSTA YAŞ DÜZELTİLMESİ

6100 S. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU [ Geçici Madde 3 ]

6217 S. YARGI HİZMETLERİNİN HIZLANDIRILMASI AMACIYLA BA... [ Madde 30 ]

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 429 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki "nüfusta yaş düzeltilmesi" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Iğdır 1.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 05.03.2010 gün ve 2010/71 E., 2010/202 K. sayılı kararın incelenmesi davalı Nüfus Müdürlüğü temsilcisi tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 18.Hukuk Dairesinin 12.10.2010 gün ve 2010/8505 E., 2010/13012 K. sayılı ilamı ile;

("…

…Dosyada toplanan bilgi ve belgeler incelendiğinde; İzmir Karşıyaka Devlet Hastanesi'nden alınan sağlık kurulu raporunda, doğum tarihinin düzeltilmesi istenilen S..... M.....'ın 18 yaşında olduğu saptanmıştır.

Yargıtay uygulamalarına göre kişinin doğum tarihinin, ana-baba ve kardeşlerinin doğum tarihleri ile çelişki yaratmayacak biçimde düzeltilmesi gerekir. Somut olayda mahkemece S..... M.....'ın doğum tarihinin -istem gibi- 24.11.1992 olarak düzeltilmesine karar verilmiş olup, buna göre davacı S…

……'ün aynı anneden 04.05.1992 tarihinde doğan kardeşi N…

….. M…

….. ile arasında 6 ay 20 günlük zaman kalmaktadır. Bir kadının belirtilen süre içinde iki kez doğum yapıp yapamayacağının tıbben araştırılıp bu konuda uzman bilirkişiden rapor alınmadan, eksik inceleme ve yetersiz araştırma ile hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.")

gerekçesiyle oybirliğiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı Nüfus Müdürlüğü temsilcisi

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, nüfus kaydındaki doğum yılının gerçeğine uygun olarak düzeltilmesi istemine ilişkindir.

İzmir C.Başsavcılığı davanamesinde, yapılan hazırlık soruşturması sırasında alınan sağlık kurulu raporu uyarınca mağdurun 18 yaşında olduğunun tespit edildiğini, ifadeyle, mağdurun yaşının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yaşının düzeltilmesi istenen mağdura velayeten babası sözlü beyanında, kızının gerçekte 19 yaşında olduğunu, ancak okuma yazması iyi olmadığı için nüfus kaydına küçük yazdırdığını, bu nedenle davanameyi kabul ettiğini belirterek kızının yaşının düzeltilmesini talep etmiştir.

Davalı Nüfus Müdürlüğü temsilcisi takdiri mahkemeye bırakmıştır.

Yerel Mahkemece, "Alınan sağlık kurulu raporu uyarınca ve kayden engel bulunmadığı" gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı Nüfus Müdürlüğü temsilcisinin temyizi üzerine Özel Dairece; yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, bozmaya uyulup uyulmayacağı konusunda herhangi bir karar verilmeden önce bozma sonrası tensip kararı ile bozma ilamında işaret olunan şekilde "bir kadının belirtilen süre içinde iki kez doğum yapıp yapamayacağı" hususunda rapor alınması yönünde ara kararı oluşturulmuş, bu yönde müzekkere yazılmış ve düzenlenen 14.01.2011 günlü rapor dosya içerisine alınmış; mütalaaya uygun olarak ilk kararda direnildiğinden bahisle hüküm kurulmuştur.

Direnme hükmü davalı Nüfus Müdürlüğü temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşme sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, temyize konu kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu'nca mı, yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu, ön sorun olarak değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için, mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici madde 3" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi).

Eş söyleyişle; mahkemenin yeni bir delile dayanarak veya bozmadan esinlenerek gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması halinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

Somut olaya gelince;

Yukarıda da açıklandığı üzere, yerel mahkeme bozma sonrasında, tarafların beyanı alınmadan ve bozmaya uyulup uyulmayacağına karar vermeden önce tensip kararı ile, bozmada işaret olunan eksikliği gidermek üzere, "bir kadının belirtilen süre içinde iki kez doğum yapıp yapamayacağı" hususunda rapor alınmasına karar vermiş; bu yönde müzekkere yazarak, sonuçta düzenlenen 14.01.2011 günlü raporu dosya içine alarak, "14.01.2011 günlü yazı uyarınca bir kadının altı ay yirmi günlük süre içinde iki kez doğum yapmasının mümkün olmadığının bildirildiği ve yaşının düzeltilmesi istenen ile kızkardeşinin doğum tarihi arasında dosya içinde mevcut 03.09.2009 tarihli nüfus kaydı uyarınca çelişki bulunmadığı" gerekçesiyle direnme olarak adlandırdığı 08.04.2011 tarihli hükmü kurmuştur.

Belirtilmelidir ki, Yerel Mahkemenin, bozmaya uyma veya direnme yönünde bir karar vermeksizin, tensip ara kararı ile bozmada sözü edilen hususta rapor alınmasına dair ara kararı oluşturması; sonuçta da alınan bu rapor içeriğini de değerlendirerek hükme varmış olması, bozmaya eylemli uyma niteliğindedir.

Şu hale göre, mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; eylemli uymaya ve bozmadan esinlenilerek ilk kararda tartışılıp, değerlendirilmemiş yeni gerekçeye dayalı, yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Hal böyle olunca; kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi, Hukuk Genel Kurulu'na değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.