Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2012/1892 K.2013/881

Hukuk Genel Kurulu 2012/9-1892 E. , 2013/881 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

İzmir 6. İş Mahkemesi

TARİHİ : 22/10/2012

NUMARASI : 2012/357-2012/522

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 6. İş Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 23.11.2009 gün ve 2009/11 E. 2009/568 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 16.05.2012 gün ve 2010/7583 E. 2012/17311 K. sayılı ilamı ile;

“…A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, genel tatil, hafta tatili, fazla çalışma, ikramiye ve maaş alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının devamsızlık yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının yerinde olmaması nedeni ile reddine,

2- Somut olayda, davacı taleplerinden kıdem, yıllık izin ücreti, maaş ile 1/3 takdiri indirim uygulanmak suretiyle genel tatil, hafta tatili ve fazla çalışma alacakları mahkemece kabul edilmiştir.

Ancak, hükmün incelenmesinde 1/3 indirim uygulanması ile bulunan sonuçların yanlış olduğu görülmüştür.

Her talep kendi içinde değerlendirilmeli, indirim uygulandıktan sonra dava dilekçesindeki miktarlar ile ıslah ile artırılan miktarlar ayrıştırıldıktan sonra hüküm kurulmaldır.

Sadece fazla çalışma alacağından söz konusu indirim yapıldıktan sonra dahi kalan miktarın 12.735,00 TL olması gerekirken, her üç talebin indirimli toplamının 12.079,00 TL bulunması doğru değildir.

3-Ayrıca, dairemiz önceki kararlarında fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.).

Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilinemeyeceğinden, Dairemizce 2011 yılı itibarıyla maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır.

Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır.

Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi.

Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir. Aynı ilke,hafta tatili ve genel tatil alacakları için de uygulanmaktadır.

Bu durumda hakkaniyet indirimi nedeniyle reddedilen talepler için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilemez. Mahkemece reddedilen diğer talepler olan ihbar tazminatı ile ikramiye alacakları için ise reddedilen miktar 300,00 TL olmakla ve maktu vekalet ücretinden daha az olamayacağından davalı taraf için maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesi ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece; davacının haklı sebebe dayanarak iş akdini fesh ettiği ve işyerinde fazla mesai yapıldığı ancak, hakkaniyet gereği alacaklarından 1/3 oranında indirim yapılması gerektiğinin kabul edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece; yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçe ile karar bozulmuştur.

Yerel mahkemece, önceki gerekçeleri yanında “takdiri indirim dışında ıslah sonrası zamanaşımı itirazı nedeni ile fazla mesai ve tatil alacaklarından indirim yapıldığı, bu nedenle reddedilen alacak olduğu, zamanaşımı nedeni ile reddedilen kısım için vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği” gerekçeleri ile, direnildiğinden bahisle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşme sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, temyize konu kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu'nca mı, yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu, ön sorun olarak değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için, mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi). Eş söyleyişle; mahkemenin yeni bir bilgi, belge ve delile dayanarak veya bozmadan esinlenip gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek, dolayısıyla da ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olguyu değiştirerek karar vermiş olması halinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

Somut olayda ise; yerel mahkeme, temyize konu kararında, ilk kararının gerekçesinde yer vermediği “takdiri indirim dışında ıslah sonrası zamanaşımı itirazı nedeni ile fazla mesai ve tatil alacaklarından indirim yapıldığı, bu nedenle reddedilen alacak olduğu, zamanaşımı nedeni ile reddedilen kısım için vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği” gerekçesine yer vererek, yeni bir hukuki gerekçeye dayalı olarak "direnme" olarak adlandırdığı kararı vermiştir.

Mahkemenin "direnme" olarak adlandırdığı temyize konu kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; ilk kararda tartışılıp, değerlendirilmemiş yeni gerekçeye dayalı, yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Hal böyle olunca; kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi, Hukuk Genel Kurulu’na değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.