Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/1515 K.2015/880

HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 429

İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 168

"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki “imzaya itiraz” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 13. İcra Hukuk Mahkemesince itirazın kabulüne dair verilen 27.04.2011 gün ve 2011/270 E., 2011/428 K. sayılı kararın incelenmesi davalı-alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 06.02.2012 gün ve 2011/16688 E., 2012/2201 K. sayılı ilamı ile;

(...Alacaklı vekili tarafından, borçlu hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine geçildiği, borçlunun imzaya itiraz ederek, takibin iptali ve tazminat talebi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, imzaya itiraz kabul edilerek, "talebin kabulü ile asıl alacağın %20'si kadar tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine" şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

İİK.nun 168/4. maddesi gereğince, imzaya itirazın, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren beş gün içerisinde icra mahkemesine yapılması gerekir.

Somut olayda, ödeme emrinin borçluya 15.02.2011 tarihinde tebliğ edildiği, imzaya itiraz başvurusunun ise yukarıdaki maddede belirtilen yasal beş günlük süreden sonra 11.03.2011 tarihinde yapıldığı görülmektedir. Bu durumda itiraz süresi geçirilmiş olup mahkemece hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle re'sen itirazın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile itirazın esasının incelenerek itirazın kabulü ile alacaklı aleyhine tazminata hükmolunması isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Dava; imzaya itiraz ile takibin iptali istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, “…davalı alacaklının, davacı borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yaptığı, dayanak senet altındaki imzanın takip borçlusuna ait olmadığının davalı tarafça kabul edildiği" gerekçesi ile itirazın kabulüne dair verilen karar, davalı-alacaklı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece; yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçe ile karar bozulmuştur.

Yerel mahkemece, önceki gerekçelere ilave olarak “…davacı borçluya ödeme emrinin 15/02/2011 tarihinde tebliğ edildiği, davacı borçlu tarafından 21/05/2012 tarihinde Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesine imzaya itiraz davası açıldığı, Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 28/02/2011 tarih 2011/244 Esas 2011/146 sayılı kararı ile '...Ankara Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığının 30/12/2010 tarih ve 1672 sayılı kararı gereğince dosyasının yetkili ve görevli Ankara 13. İcra Mahkemesi'ne gönderilmesine...' karar verildiği, davanın, mahkememize iş bölümü kararı ile geldiği tarihte değil, harç kesim tarihi olan 21/02/2012 tarihinde açılmış sayılması,

bu itibarla süresi içinde açılmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği, takibe dayanak senet altındaki imzanın takip borçlusuna ait olmadığının davalı tarafça kabul edildiği" gerekçesi ile direnme olarak adlandırılan karar verilmiştır.

Hükmü davalı-alacaklı vekili temyize getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı, yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu, ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (HUMK. m.429).

Eş söyleyişle; mahkemenin yeni bir delile veya bilgiye dayanması, ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olgunun yanında veya dışında yeni bir hukuki olguya dayanarak ve gerekçesini de bu yeni hukuki olgu yönünde değiştirerek karar vermiş olması hallerinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

Somut olayda yerel mahkemece ilk hükümde yer almayan, "21/05/2012 tarihinde Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesine imzaya itiraz davası açıldığı, Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 28/02/2011 tarih 2011/244 Esas 2011/146 sayılı kararı ile "...Ankara Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığının 30/12/2010 tarih ve 1672 sayılı kararı gereğince dosyasının yetkili ve görevli Ankara 13. İcra Mahkemesi'ne gönderilmesine..." karar verildiği, davanın, mahkememize iş bölümü kararı ile geldiği tarihte değil, harç kesim tarihi olan 21/02/2012 tarihinde açılmış sayılması, bu itibarla süresi içinde açılmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği," şeklindeki yeni gerekçe ile davanın kabulüne karar verilerek, bu karar direnme olarak adlandırılmıştır.

Ne var ki, yukarıda da açıklandığı üzere mahkemenin bu kararı, yeni bir gerekçeye dayalı, yeni bir hüküm niteliğindedir.

O halde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

Durum bu olunca, yeni hüküm niteliğindeki bu kararın temyiz inceleme mercii Hukuk Genel Kurulu olmayıp, Özel Dairedir.

Bu nedenle; dosyanın, temyiz incelemesi yapılmak üzere, görevli bulunan 12. Hukuk Dairesine gönderilmesi gerekir.

Seyit ÇAVDAR · Birinci Başkanvekili Mustafa Lütfi TOMBALOĞLU · 6.H.D. Bşk. Ümran SAYIŞ · 9.H.D. Bşk. Süleyman CANER · 10.H.D. Bşk. Aysel ÖZGÜR · 15.H.D. Bşk. Erol UZUNER · 12.H.D. Bşk. Ali SEZGİN · 14.H.D. Bşk. Ömer Hicri TUNA · 7.H.D. Bşk. Rahmi ÜNAL · 13.H.D. Bşk. Fahri AKÇİN · 8.H.D. Bşk. Kadir DOĞAN Mehmet Tanju GÜLAN Ahmet ÖZGAN · 11.H.D.Bşk.V. Murtaza DOLU Nursun KAYIRAN Kamil KARAHAN · 16.H.D.Bşk.V. A.Şahabettin SERTKAYA · 17.H.D.Bşk.V. Mehmet KÜRTÜL Ramazan TUNÇ Ayşe İnci ÖZDEN Fadime AKBABA Uğur SAYIN Timur GÜRSOY Selma BELLEK Ayşe TARTICI ÇEVİKBAŞ Birol SONER İrfan OKUR Arif KELLECİOĞLU Murat KIYAK Sultan NAMAZCI Mehmet USLU · Bozma Gültekin DİNÇ Candaş İLGÜN Bahri AYDOĞAN Zekeriya YILMAZ İbrahim KURT Muharrem AKKAYA Türkşen AKDAMAR Mahmut KIŞ Nevzat KARABABA Süleyman KUL Gülderen KAHRAMAN Mustafa ATEŞ Öznur KAKİLLİOĞLU Ahmet Hamdi GÜLER Sevinç TÜRKÖZMEN Karşılaştırıldı · Md.Yz.İşl. · Şehnaz KIRMAZ NT.