Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/1711 K.2015/1024

Taraflar arasındaki “tazminat ve ceza” isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda; Kartal 2. İcra Hukuk Mahkemesince mahkemenin görevsizliğine dair verilen 11.10.2012 gün ve 2012/605 Esas, 2012/683 Karar sayılı kararın incelenmesi davalı (3. şahıs) vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 08.03.2013 gün ve 2012/31868 Esas, 2013/8244 Karar sayılı ilamı ile;

(...Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı, icra mahkemesine başvurusunda; 3. şahıs A.. ... Ltd. Şti.'nin haciz ihbarnamesine itiraz niteliğindeki cevabının gerçeğe aykırı olması nedeniyle 3.kişinin İİK.nun 89/4. maddesi uyarınca tazminata mahkum edilmesi ve İİK.nun 338. maddesi uyarınca cezalandırılması isteminde bulunmuştur. Mahkemece işin, cezalandırma ve tazminata ilişkin olması nedeniyle icra ceza mahkemesinde bakılması gerektiği ve görevli olunmadığından bahisle hukuk bölümünün görevsizliğine dosyanın mahkemenin ceza esasına kaydının yapılmasına karar verilmiştir.

İİK.nun 89/4. maddesi gereğince üçüncü şahıs haciz ihbarnamesine müddeti içerisinde itiraz ederse, alacaklı üçüncü şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek, üçüncü şahsın İİK.nun 338/1. maddesine göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkum edilmesini isteyebilir. İcra mahkemesi tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre halleder. Bu durumda alacaklının isteminin tazminatı da kapsadığı dikkate alındığında, genel hükümlere göre icra mahkemesince sonuçlandırılması İİK.nun 89/4. maddesine göre mümkün olup, salt cezalandırma istemi olduğu gerekçesi ile icra hukuk mahkemesinde incelenemeyeceğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir.

Bu durumda mahkemece, işin esasının incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı (3. Şahıs) vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, İİK’nun 89/4. maddesi uyarınca tazminat ve aynı Kanun'un 338/1. maddesi uyarınca cezalandırılma istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, mahkemenin görevsizliğine dair verilen karar davalı (3. şahıs) vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararını, davalı (3. şahıs) vekili temyize getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler esnasında uyuşmazlığın esasının incelenmesinden önce, İİK’nun 89/4. maddesi uyarınca tazminat ve aynı Kanunun 338/1. maddesi uyarınca cezalandırılma istemiyle açılan dava sonucunda icra hukuk mahkemesince söz konusu talepler hakkında karar vermekle icra ceza mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek hukuk bölümünün görevsizliğine dosyanın ceza esasına kaydının yapılmasına dair kararın temyizinin mümkün olup olmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.

Bilindiği üzere, icra mahkemeleri icra ve iflâs işleri için kurulmuş özel bir mahkeme konumunda (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 4) olup, hukuk ve ceza şeklinde iki bölümü bulunmaktadır.

Belirtilmelidir ki, icra mahkemesinin hukuk bölümü ile ceza bölümü arasındaki ilişki görev olmayıp, iş bölümü ilişkisidir.

Bu iş bölümü kararının temyizinin mümkün olup olmadığı ise icra mahkemesinin hangi kararlarının temyiz edilebileceğini düzenleyen 2004 sayılı İİK'nun 363. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir.

İcra mahkemesi kararlarından hangilerinin temyiz edilebileceği aynı Kanun'un 363. maddesinde 18 bent halinde sayılmıştır. Doktrinde bu sayımın tahdidi olarak yapıldığı ifade edilmektedir (Baki Kuru, İcra ve İflas Kanunu El Kitabı, 2. Bası, İstanbul, 2013, s. 68).

İcra mahkemelerinin hukuk bölümünün hangi kararlarının temyizi kabil olduğunu düzenleyen İİK’nun 363. maddesi; icra mahkemesinin vereceği kararlardan:

1. İlâmın icrasının geri bırakılması hakkında vukubulan talebin kabul veya reddine ve paradan gayrı ilâmların infazı suretine veya 40 ıncı maddeye göre icranın iadesi talebinin kabul veya reddine;

2. Göreve ve yetkisizliğe;

3. Ödeme veya tahliye emirlerine veya bunların tebliğ şekline ve 71 inci mad¬deye müsteniden takibin iptali veya taliki talebinin ret veya kabu¬lüne;

4. Gerek bu Kanuna ve gerek diğer kanun hükümlerine dayanarak bir malın haczi caiz olup olmadığına;

5. Maaş veya ücretlerin haczinde miktara veya bunun artırılması veya eksil¬tilmesi taleplerine;

6. Üçüncü şahıslardaki mal ve alacağın haczinden doğan ihtilaflara;

7. İstihkak davalarına ve istihkak davalarına ilişkin takibin taliki ka¬rarlarına;

8. İştirak taleplerinin ret veya kabulüne;

9. (Değişik: 6/6/1985 - 3222/45 md.) Taşınır ve taşınmaz malların ihale kararlarının feshine veya fesih talebinin reddine;

10. Sıraya dair şikayet ve itirazın ret veya kabulüne;

11. İhtiyati haciz kararlarının kalkıp kalkmadığına,

12. (Yürürlükten kalktı: 17/7/2003 - 4949/103 md.)

13. Fevkalade mühlet talebinin ret veya kabulüne;

14. Fevkalade mühletin uzatılması talebinin ret veya kabulüne;

15. 356 ncı madde mucibince maaş ve mallardan tazmin suretiyle ya¬pılacak tahsilat hakkında vukubulan şikayetlerin ret veya kabulüne;

16. Yedieminden tazminat hakkındaki taleplerin ret veya kabulüne;

17. (Ek: 16/7/1981 - 2494/38 md.) 223 üncü maddenin ikinci fık¬rasının ikinci bendine göre iflası idare edenlerin ücretleriyle masrafları da dahil olmak üzere hesap pusulalarının tasdikine;

18. (Ek: 9/11/1988 - 3494/60 md.) Takip tarihinden sonra işle¬yen faiz, masraf ve sair alacak kalemlerinin hesabına dair şikayetlerin kabul veya reddine;

(Değişik: 9/11/1988 - 3494/60 md.) İlişkin kararlarla bu Kanunda temyiz kabiliyeti kabul edilen kararlar tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz edilebilir. Şu kadar ki, 1, 2, 3 ve 5 inci bentlerde takip konusu alacakta ihtilaflı kalan değer veya miktarın; 4, 6, 7, 8, 9, 11, 15, 16 ve 17 nci bentlerde icra mahkemesi kararının taalluk ettiği malın veya hakkın değerinin; 10 uncu bentte sırası itiraza uğrayan alacağın tutarının ve 18 inci bentte de yanlışlığı öne sürülen alacak miktarının ikimilyar lirayı geçmesi şarttır.

İcra kararlarının, muameleleri uzatmak gibi kötü niyetle temyiz edildiği anlaşılırsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 422 nci maddesi hükmü uygulanır.

Temyizi kabil olmayan bir kararı kötü niyetle temyiz edenler hakkında dahi bu fıkra hükmü tatbik olunur.”

Hükmünü içermekte olup, belirlenen parasal sınırlar 4949 sayılı Kanun'un Ek Madde 1/1. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığınca tespit ve ilân edilen yeniden değerlenme oranında arttırılmaktadır.

Az önce de belirtildiği üzere, icra mahkemesi hukuk bölümünün temyizi kabil kararları İİK’nun 363. maddesinde tahdidi olarak sayıldığından yorum yoluyla kapsam dışı kalan kararların buraya dahil edilmesi mümkün değildir.

Somut olayın incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı 3. kişi hakkında İİK’nun 89/4. maddesi uyarınca tazminat ve aynı Kanun'un 338/1. maddesi uyarınca cezalandırılma istemiyle dava açılmıştır. Davacının talebi icra mahkemesinin hukuk bölümüne kaydedilmiş, yapılan yargılama sonucunda mahkemece, İİK’nun 89/4. maddesi uyarınca tazminat ve aynı Kanun'un 338/1. maddesi uyarınca cezalandırılma istemiyle açılan davalara ceza mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiğinden mahkemenin hukuk bölümünün görevsizliğine, dosyanın mahkemenin ceza esasına kaydının yapılmasına, müteakip işlemlerin icra ceza esası üzerinden yürütülmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamaların ışığında icra mahkemesinin hukuk bölümü ile ceza bölümü arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp, iş bölümü ilişkisi olduğu; İİK’nun 363. maddesinde icra mahkemesinin hukuk bölümünün hangi kararlarının temyizi kabil olduğunun tahdidi olarak sayıldığı ve gönderme kararları bu kapsamda kabul edilmediğinden söz konusu yerel mahkeme kararının temyizi mümkün değildir.

O halde, davalı 3. kişinin temyizi kabil olmayan icra mahkemesinin gönderme kararına yönelik temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONU Ç