Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/2045 K.2015/1285

Taraflar arasındaki “ihalenin feshi” şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda; Dinar İcra Hukuk Mahkemesince şikayetin reddine dair verilen 03.05.2012 gün ve 2011/28 E.-2012/43 K. sayılı kararın incelenmesi şikayetçi vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesi’nin 12.11.2012 gün ve 2012/22176 E.-2012/32595 K. sayılı ilamı ile;

(...İİK. nun 114.maddesinde açık arttırma ilanının şekli, artırmanın tarzı, yer ve günü ve gazete ile yapılıp yapılmayacağının icra memurluğunca alakadarların menfaatlerine en muvafık geleni nazar-ı dikkate alınarak belirleneceği düzenlenmiştir.

İcra memuru, işlemlerini yaparken alacaklının ve borçlunun menfaatlerini koruyarak yürütmek ve sona erdirmek zorundadır (Berkin,s.13;Umar s.40; Pekcanıtez, Şikayet s 16-17).

Somut olayda icra memurluğunca taşınmazın satış ilanının taraflara tebliği ile askı ve belediye ilanıyla yetinilmesine karar verilerek, ilanların bu şekilde yapıldığı, 1.artırmada iştirakçi çıkmaması üzerine mahcuzun 2. artırmada alacaklıya alacağa mahsuben ihale edildiği, satışa alacaklıdan başka katılanın olmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre ihaleye katılım durumu ve satış bedeli dikkate alındığında icra müdürlüğünce yapılan ilanlardan beklenen faydanın sağlanmadığı ve icra müdürlüğünün kararının borçlunun menfaatine aykırı bulunduğu şüphesizdir. Gayrimenkul satışının en azından mahalli bir gazete ile ilan edilmesi teamül haline gelmiş olup, taraflarında menfaatinedir. İcra müdürünün bu genel uygulamadan ayrılması ile ihaleye yeterli katılım sağlanamamış ve ilandan beklenen amaç gerçekleşmemiştir.

O halde mahkemece şikayetin kabul edilerek ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Şikayet, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

Şikâyetçi/borçlu, şikâyet dilekçesinde özetle; alacaklı banka tarafından ipotekli taşınmazının satışının istendiğini, bankada üçüncü bir şahıs tarafından ödenmiş bloke halinde duran 50.000,00 TL’nin kasaya alınmasına ve banka Genel Müdürlüğünce borcun yapılandırılmasına rağmen kötü niyetli müdürün yine de satış istediğini, taşınmazın alacağa mahsuben yok pahasına alındığını, gazete ilanının yeterli biçimde duyurulmadığını, ihaleye fazla kişinin girmediğini, bu nedenle değerinin çok altında satıldığını, belirlenen kıymet takdirinin de çok düşük olduğunu belirterek ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; duruşmadaki beyanında şikâyetin reddini istemiştir.

Yerel Mahkemece; taşınmazın kıymet takdirine yapılan itirazın reddedilerek kıymet takdirinin kesinleştiği, açık arttırma ilanının adliye ilan panosu, belediye hoparlörü ile yerel bir gazetede ilan edildiği, ihaleye hazırlık ve ihale aşamasında yapılan işlemlerin usulüne uygun olduğu ve İİK'nın 134. maddesinde sınırlı olarak sayılan ihalenin feshi nedenlerinin dava konusu olayda bulunmadığı gerekçesiyle şikâyetin reddine karar verilmiştir.

Şikâyetçi/borçlu vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde gösterilen nedenlerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, önceki kararda direnilmiş; hükmü temyize şikâyetçi/borçlu vekili getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; taşınmazın satış ilanının yerel bir gazete de dâhil olmak üzere yeterli şekilde ilan edilerek ilgililerin menfaatlerinin korunup korunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda alacaklı banka tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takip nedeniyle şikayetçi/borçlu ... adına kayıtlı taşınmazın kıymet takdiri yapılarak, işyeri için 26.194,50 TL değer belirlenmiş, belirlenen birinci satış gününde alıcı çıkmaması üzerine 14.04.2011 tarihinde ikinci açık artırma yolu ile satış alacağa mahsuben alacaklı vekiline 11.100,00 TL ihale bedeliyle yapılmıştır.

Alacaklı vekilinin talebi üzerine taşınmazın satışına esas açık arttırma ilanının Adliye ilan panosu, Belediye hoparlörü ve yerel bir gazete olan “Umut Dinar” isimli günlük siyasi gazetenin 28.02.2011 tarihli nüshasında ilan edildiği dosya içeriğindeki belgelerden ve anılan gazete suretinden anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Dinar İcra Müdürlüğü’nün 21.02.2011 tarihli satış kararında belirtildiği şekilde açık artırmanın yerel bir gazetede ilanının yapıldığı dosya içeriği ile sabit olduğundan yerel mahkemenin direnme gerekçesi dosya içeriğine uygun görülmüştür.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında bir kısım üyelerce; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 129.maddesi hükmü uyarınca artırma bedelinin malın tahmin edilen kıymetinin yüzde kırkını bulmasının ve paraya çevirme ile paylaştırma masraflarını geçmesinin gerektiği, somut olayda ise kıymet takdirinin yüzde kırkını aşan bir ihale bedeli olsa da bunun tüm satış masraflarını karşılamadığı, bu nedenle kararın bozulmasının gerektiğini belirtmiş iseler de; Kurul çoğunluğunca bu görüş kabul edilmeyerek, yerel mahkeme ile Özel Daire arasındaki uyuşmazlığın mahalli bir gazetede ilanın yapılıp yapılmadığı hususunda oluştuğu, bu nedenle yerel mahkemenin ilanın yapıldığına ilişkin direnme kararının dosya içeriğine uygun olduğuna karar verilmiştir.

Hal böyle olunca; açık artırma ilanının yerel bir gazetede yapıldığına ilişkin Yerel Mahkemece verilen direnme kararı yerindedir.

Ne var ki, esasa ilişkin temyiz itirazları Özel Dairece incelenmediğinden, bu konuda inceleme yapılmak üzere dosya Özel Daire’ye gönderilmelidir.