Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/2078 K.2015/1084

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 161

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 166

HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 429

"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki "boşanma, maddi ve manevi tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 14. Aile Mahkemesince (kapatılan Üsküdar 3. Aile Mahkemesi) asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne dair verilen 09.09.2011 gün ve 2010/232 E., 2011/494 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 18.12.2012 gün ve 2011/22822 E., 2012/30757 K. sayılı ilamıyla;

(...1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-davalı kocanın kendi davasının reddine yönelik temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların,davalı-davacı kadının boşanma davasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Davalı-davacı kadın "aynı" boşanma davasında iki ayrı sebeple (TMK.md.161 ve 166/1) boşanma isteminde bulunmuştur. Yerel mahkeme genel boşanma sebebine (TMK.md.166/1) dayalı olarak hüküm kurmayı tercih ederek özel boşanma sebebine (TMK.md.161) dayalı istem hakkında bir karar vermemiştir.

Davalı-davacı kadının Türk Medeni Kanununun 161. maddesindeki zina hukuki sebebine dayalı olarak açtığı boşanma davası hakkında hüküm fıkrasında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir...)

gerekçesiyle oyçokluğuyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Taraf vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Asıl dava, boşanma; karşı dava ise boşanma, nafaka ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Yerel Mahkemenin asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik kararı taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuş; bozmadan sonraki 16.07.2013 günlü oturumda her iki taraf bozmaya uyulmasını istedikleri halde, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşme sırasında, işin esasına geçilmeden önce, her iki tarafın da bozmaya uyulmasını istediği somut olayda, Mahkemece direnme kararı verilmesinin mümkün olup olmadığı ön sorun olarak incelenmiştir.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi hükmüne göre, Yargıtay bozma kararı üzerine Mahkeme tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra, bozma ilamına uyulup uyulmayacağına karar verir. Kural olarak, Mahkeme, bozmaya uymak ya da bu karara karşı direnme kararı vermek konusunda tarafların istekleri ile bağlı olmayıp, serbest takdir yetkisine sahiptir.

Ancak bu genel kurala ayrık olmak üzere, çekişmeli yargıda eğer bozma kararına karşı diyecekleri sorulan tarafların bozma kararına uyulmasını istemeleri, bozma nedenleri bakımından bozma kararına uyulmasını isteyen tarafı bağlayabilecek ve davayı karşı taraf yararına sona erdirebilecek bir nitelik taşıyorsa böyle bir durumda hâkimin artık direnme kararı vermesi olanağı bulunduğundan söz edilemez.

Bir başka söyleyişle, bozma nedenlerinin kamu düzenine ilişkin ve dolayısı ile hâkimin kendiliğinden (resen) göz önünde bulundurması gereken sebeplerden olmaması halinde taraflar veya vekilleri, bozma kararına uyulmasını istemişlerse, artık mahkeme önceki kararında direnemez.

Somut olayda, eldeki dava boşanma ve tazminat istemlerine ilişkin olup, bozma nedenlerinin kamu düzeniyle bir ilgisi bulunmadığı açıktır.

Hal böyle olunca, Mahkemece her iki tarafın bozmayı kabul yönündeki ortak istemi doğrultusunda bozmaya uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi doğru değildir.

Direnme kararı önsorunun kabulü ile bu değişik gerekçeyle bozulmalıdır.