Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/233 K.2013/357

Hukuk Genel Kurulu 2013/18-233 E. , 2013/357 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

Afşin 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/04/2011

NUMARASI : 2010/591-2011/469

Taraflar arasındaki “Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Afşin 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 09.07.2009 gün ve 2004/460 E.-2009/1298 K sayılı kararın incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi üzerine, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 15.07.2010 gün ve 2010/7263 E.-10943 K sayılı ilamı ile;

(…Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1- Dairenin geri çevirme kararı üzerine Çoğulhan Belediye Başkanlığı'ndan getirtilen belgeler ile daha önce dosyaya konulan yazılar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşınmazın kamulaştırma tarihi itibariyle belediye hizmetlerinden yararlandığı ve çevresinin meskun olduğu, buna göre Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün 1983/6122 sayılı kararı uyarınca arsa niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından taşınmazın arsa olduğunun kabulü ile bu niteliğine göre kamulaştırma bedelinin saptanması gerekirken, hükme dayanak alınan bilirkişi kurulunun tarım arazisi niteliğindeki belirlemesine göre düzenlenen raporlarına itibarla hüküm kurulmuş olması,

2- Kabule göre de;

Mahkemece Kamulaştırma Yasasının 27.maddesine göre tespit edilip idarece davalı adına bankaya yatırılan bedel ile tespit ve tescil davası sonunda saptanıp hüküm altına alınan bedel arasındaki farkın davalı tarafça bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş mevduat faizi ile birlikte davacı idareye geri ödenmesine karar verilmesi gerekirken, bu farkın davalı yanca bankadan çekildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı taraftan alınıp davacı idareye ödenmesi yolunda karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalıya ait ... İlçesi,.... Kasabası bulunan eski 944 yeni 1499 parsel sayılı taşınmazın 73.002,06 m2 lik kısmının termik santral stok sahası ve bant yolları güzergahı için kamulaştırıldığını, kamulaştırma kanununun 8. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın anlaşma yoluyla satın alınması için gerekli tüm işlemlerin yapıldığını, ancak, netice alınamadığını ileri sürerek, kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu buna göre değer tespiti gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, taşınmazın arazi niteliğinde olduğunun kabulüyle net gelire göre değer biçen bilirkişi kurulu raporu esas alınmak suretiyle “davanın kabulüne” karar verilmiş; taraf vekillerinin temyizi üzerine karar, Özel Daire’ce yukarıda başlık yer alan gerekçeler ile karar bozulmuştur.

Yerel mahkeme, direnme olarak adlandırdığı kararında ise, direnme yönünde karar verilmeden önce, Çoğulhan Belediyesinin gerçeğe aykırı olarak müzekkerelere cevap vermesi nedeniyle Afşin Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması nedeniyle başlatılan, savcılığın 2009/1565 ve 2010/1186, 1325 esas sayılı hazırlık dosyaları incelenilmiş, ayrıca Afşin Kadastro Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava konusu taşınmazın ve bu taşınmazın çevresinde bulunan parsellere davalı kurum tarafından el atılmadan önceki durumlarını gösterir hava fotoğraflarının gönderilmesi istenilmiş,

mahallinde davacı idare tarafından dosyaya sunulan uydu fotoğraflarının bu parsele ait olup olmadığının tespiti için keşif yapılarak, bilirkişiden rapor alınmış ve önceki gerekçeleri yanında bu deliller de hükme gerekçe yapılarak direnme kararı verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'ndaki görüşme sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, direnme kararının gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu'nca mı, yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu, ön sorun olarak tartışılıp, değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir. (1086 sayılı HUMK. m.429).

Eş söyleyişle; mahkemenin ilk kararının gerekçesinde dayandığı maddi olgunun dışında yeni bir delile, yeni bir maddi olguya dayanması ve gerekçesini de bu yeni maddi olgu yönünde değiştirerek karar vermiş olması halinde, usulünce verilmiş bir direnme kararının varlığından söz edilemez.

Yerel mahkemece, ilk kararda direnildiği belirtilmiş ise de; bozmaya konu önceki kararın gerekçeleri yanında, Özel Daire bozma ilamından sonra bozma kararı çerçevesinde toplanan deliller de hükme gerekçe yapılarak direnme kararı verilmiştir.

Bu durumda, temyize konu karar, gerçekte 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429/3. maddesi anlamında direnme kararı niteliğinde olmayıp, Özel Daire bozmasına konu önceki karardan farklı gerekçeye dayalı yeni bir hüküm niteliğindedir.

Hal böyle olunca; kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi, Hukuk Genel Kurulu’na değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.