Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/2336 K.2015/1734

Taraflar arasındaki “sigortalılık süresinin tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gebze 2. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 20.03.2012 gün ve 2009/252 E. 2012/123 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 12.10.2012 gün ve 2012/14686 E. 2012/18636 K. sayılı ilamı ile;

(...Davanın yasal dayanaklarından olan 1479 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi uyarınca; anılan kanun kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılığının temel ve ön koşulu “kendi nam ve hesabına bağımsız çalışma” olup, aynı Kanun’un (a) ve (b) bentlerinde “gelir vergisi mükellefi olanların mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri”, “gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanların Esnaf ve Sanatkârlar sicilinden veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği” tarihten itibaren zorunlu Bağ-Kur sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmekte ise de;

gelir vergisi, meslek kuruluşu ve Esnaf Sanatkârlar sicili kayıtları, sigortalıların gerek kendi nam ve hesabına kazanç temini için bağımsız çalışmalarının varlığı ve başlangıcı, gerekse sona erdiği tarih bakımından yasal karine teşkil etmektedir ve aksinin taraflarca ispatı mümkündür.

Somut olayda; davacının, 21.05.1984 – 31.12.1985 ve 04.02.1987 – 15.03.1993 tarihleri arasında vergi kaydı, 05.05.1999 – 18.08.2005 tarihleri arasında Motorlu Taşıt Araçları Şoförler Odası ve 14.05.1999 – 15.08.2005 tarihleri arasında da Esnaf ve Sanatkârlar Sicil kaydı bulunmaktadır. Söz konusu vergi kaydına istinaden 11.06.1987 intikalli bildirge ile davacının 21.05.1984 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur tescili yapılmıştır.

Sigortalılığı uyuşmazlık konusu yapılmadan devam ederken, davalı Kurum tarafından 2009 yılında yapılan işlemle sigortalılığı yeniden düzenlenerek; herhangi bir vergi, oda veya sicil kaydı bulunmayan 16.03.1993 – 05.05.1999 tarihleri arasındaki sigortalılığı iptal edilmiştir.

Bunun üzerine açtığı eldeki davada; davacı, iptal edilen anılan dönem primlerini ödediği gerekçesiyle sigortalı olduğu iddiasıyla 18.12.2008 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece, davacının iyiniyetle ve af kapsamında prim ödediğinden bahisle davanın kabulü ile istem hüküm altına alınmıştır.

Ancak, uyuşmazlığa ve kabule konu 16.03.1993 – 05.05.1999 tarihleri arasındaki döneme ait sigorta primlerinin icra tehdidi altında veya af kanunu kapsamında ödenip ödenmediği anlaşılamamaktadır.

Bu nedenle davacının anılan dönemde kendi nam ve hesabın çalışmasını ispat edememesi ve 5510 sayılı Kanunun Geçici 24’üncü maddesi kapsamında yapılandırma yoluyla geçmişe dönük prim ödemesinin sigortalılık hakkı kazandırmayacağı nazara alınarak, davacının anılan dönem primlerini hangi tarihlerde ve nasıl ödediği yöntemince araştırılıp, toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN

Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.