Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2013/628 K.2014/102

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadıköy 2.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 18.10.2001 gün ve 2000/219 E.-2001/996 K. sayılı kararın incelenmesi davalı S.. Otomotiv A.Ş. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 25.12.2003 gün ve 2003/686 E-2003/13295 K. sayılı ilamı ile;

(...Davacı vekili, müvekkili ile davalı S.. A... arasında yapılan sözleşme uyarınca davalıya ait otomobilin satın alındığını, ancak aracın çalıntı olduğunun anlaşılması üzerine aracın zaptedildiğini belirterek aracın satış bedeli ve müvekkilinin uğradığı munzam zarar toplamı olan 5.140.000.000 TL.- nin faizi ile davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı S.. A... vekili, dava konusu aracın kaza sonucunda ağır hasar görüp bedelinin kasko şirketi olan H.. A...den tahsil edildiği ve aracın hurda olarak sigorta şirketi tarafından ihbar olunan A. R.. D.. 'a satıldığı müvekkilinin olayda kusuru olmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiğini savunmuş, davaya ihbar olunan H.. A... vekili davalı S.. A... ye ait aracın kaza sonucunda ağır hasar gördüğü ve kasko bedelinin malik şirkete ödenip hurda aracın ihale sonucu A. R.. D..'a satıldığını ifade etmiştir.

Mahkemece dava konusu 34 ... 6256 plaka sayılı aracın davalı S.. A.. tarafından davacı şirkete satıldığı ancak kaza sonucunda hasar görüp hurdaya ayrıldığı kasko bedelinin davalı şirkete ödenip aracın ihbar olunan A.R.. D..'a satıldığı, satış sözleşmesinde davalı E.. B... 'ın yer almadığı davalı şirketin kendi kusuru ile edimini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın davalı S.. A.. yönünden kısmen kabulüne, davalı Erdoğan Bektaş yönünden ise reddine karar verilmiş, hüküm davalı S.. A... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ile davalı şirket arasındaki satış sözleşmesi tarihinden önce aracın 12.12.1997'de hasara uğradığı ve kasko bedelinin H.. A... tarafından davalı S.. A...ye 14.1.1998 günü ödendiği ve aracın hurda şeklinde adı geçen sigorta şirketi tarafından davaya ihbar olunan A. R.. D..'a ihale sonucu satıldığı ve araca zabıta tarafından çalıntı araçların motor ve şasi numaraları ile değiştirme yapıldığı gerekçesiyle el konulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda Mahkemece, kayıt maliki davalı şirketin aracın motor ve şasi numaralarının çalıntı araçlarla değiştirme yapıp yapmadığı başka bir ifade ile suç sayılan eylemin kimin tarafından yapıldığı araştırılmadan kasko şirketi tarafından yapılan ihalede sıfatı bulunmayan davalı şirket aleyhinde yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı S.. Otomotiv A.Ş. vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Direnme kararını, davalı S.. Otomotiv A.Ş. vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; satış sözleşmesine konu aracın satış tarihinden önce hasara uğraması ve kasko bedelinin ödenerek hurda şeklinde sigorta şirketi tarafından ihale ile satılması ve aracın motor ve şasi numaralarının çalıntı araçlarla değiştirildiği iddiasıyla aracın zapt edilmesi üzerine davacı alıcı tarafından davalı satıcı şirket hakkında açılan tazminat davasında bu değişikliğin başka bir ifade ile suç sayılan eylemin kimin tarafından yapıldığının araştırılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Ancak uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmeden önce; dosya kapsamına göre davalı E.. B..'na bozma ilamı ve bozma sonrası duruşma gününün tebliğ edilmemiş ve direnme kararının ilanen tebliğ edilmiş olması karşısında, bozma ilamı ve bozma sonrası duruşma gününün davalı E.. B..’na tebliğ edilmemesi ön sorun olarak değerlendirilmiş ve davalı E.. B.. hakkındaki davanın reddedilmiş olması, müteselsilen sorumlu olduğu belirtilen ve hakkındaki dava kısmen kabul edilen S..

Otomotiv A.Ş. vekilinin E... B.. hakkında verilen kararı karşı temyizinin bulunmaması ve direnme kararının davalı Erdoğan Beştaşoğlu’na ilanen tebliğ edilmesi karşısında, aleyhe olmayan bozma ilamının ve bozma sonrası duruşma gününün tebliğ edilmemesinin usulü eksiklik olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle ön sorun oybirliğiyle aşılarak işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Özle Daire bozma ilamında da ifade edildiği üzere, davacı ile davalı şirket arasındaki satış sözleşmesi tarihinden önce aracın 12.12.1997 tarihinde hasara uğradığı ve kasko bedelinin H.. A... tarafından davalı S.. A...ye 14.01.1998 tarihinde ödendiği ve aracın hurda şeklinde adı geçen sigorta şirketi tarafından davaya ihbar olunan A. R..

D..'a ihale sonucu satıldığı ve araca zabıta tarafından çalıntı araçların motor ve şasi numaraları ile değiştirme yapıldığı gerekçesiyle el konulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda Mahkemece, suç sayılan aracın motor ve şasi numaralarının çalıntı araç numaralarıyla değiştirme eyleminin kimin tarafından yapıldığı araştırılmadan kasko şirketi tarafından yapılan ihalede sıfatı bulunmayan davalı şirket aleyhinde yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Hal böyle olunca, Hukuk Genel Kurulunca da uygun bulunan, Özel Dairenin bozma kararına uyulması gerekirken, davanın kısmen kabulüne ilişkin önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle, direnme kararı bozulmalıdır.