Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2014/1015 K.2016/767

Taraflar arasındaki “şikayet” kanun yolundan dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 9. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından şikayetin reddine dair verilen 07.03.2013 gün ve 2012/1031 E., 2013/197 K. sayılı kararın incelenmesi şikayetçi-borçlu vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 13.11.2013 gün ve 2013/8876 E., 2013/16460 sayılı ilamı ile,

(…Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile, belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim, harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur.

Ayrıca, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

2560 sayılı Kanun'un 27. maddesinde yazılı İSKİ'ye ait taşınır-taşınmaz malların Devlet malı sayılacağı hükmü, ceza hukuku yönünden olup, hacze engel değil ise de İSKİ, 2560 sayılı Kanun gereğince İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin idari yapılandırılmasında yer aldığından, hakkında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’un 7.maddelerinin uygulanması gerekir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Bütün bu açıklamalar ışığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin dar yorumlanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Maddede açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşulları kabul edilmiştir.

Somut olayda şikayete konu İNG ve Citibank'ın ilgili şubelerindeki İSKİ İdaresi'ne ait hesaptaki paranın haczi için haczedilmezlik şikayetinde bulunulmuştur. İcra Müdürlüğü'nce ''kamuya tahsis edilmiş kısmı ayrı tutulmak suretiyle kira ve ecrimisil alacaklarının üzerine haciz konulması '' şeklinde haciz müzekkeresi yazılmış ise de.

Citibank 28.09.2012 tarihli cevabında borçlu İSKİ'nin 2442,00 TL alacağı üzerine, kamuya tahsis edilmiş kısmının haczedilmezliği saklı olmak kaydıyla haciz kaydı düşülerek bloke uygulandığını bildirdiği, İNG Bank'ın ise 27.09.2012 tarihli cevabında, borçlu İSKİ hakkında haczin uygulandığını bildirdiği görülmektedir.

Mahkemece şikayete konu hesaplarla ilgili bankalardan hesap dökümleri getirtilip, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle haczedilen paraların niteliği değerlendirilerek hesabın havuz hesabı olup olmadığı belirlenmeli, havuz hesabı oluşturulmuş ise; haczedilmezlik şikayetinin reddine, havuz hesabı oluşturulmamış ve hesaptaki paraların, vergi, resim ve harç niteliğinde olmaları halinde (bu olgu belirlendiği takdirde) haczedilemeyeceği düşünülerek şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir…)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.