Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2014/2091 K.2017/313

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 15. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 04.12.2012 gün ve 2010/136 E., 2012/1379 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davacı vekili ve davalılar Çankaya Belediye Başkanlığı ile Çankaya İmar Belde Gereksinmeleri Proj. İnş. Malz. Müt. San. Tic. A. Ş. vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 13/02/2014 gün ve 2013/3250 E., 2014/2192 K. sayılı kararı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

İnş. Malz. Müt. San. Tic. A. Ş. vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı vekili ile davalılar Çankaya Belediye Başkanlığı ve Çankaya İmar Belde Gereksinmeleri Proj. İnş. Malz. Müt. San. Tic. A.Ş. vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararını, davalılar Çankaya Belediye Başkanlığı ve Çankaya İmar Belde Gerek. Proj. İnş. Malz. Müt. San. Tic. A. Ş. vekillerince temyize getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, davalı ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü İktisadi İşletmesine yapılan tebligatların usul ve yasaya uygun olup olmadığı hususu önsorun olarak tartışılmıştır.

Maddi olayın incelenmesinde;

Davalılardan Çankaya Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü İktisadi İşletmesine, dava dilekçesinde belirttiği “Ahlatlıbel Tesisleri İncek/Ankara” adresine çıkarılan dava dilekçesi ekli tebligatın “adresten ayrılmış olup ...adresi bilinmiyor” açıklamasıyla 18.02.2010 tarihinde iade edildiği, bunun üzerine davacı vekili tarafından bildirilen “Maltepe çok katlı garaj altı Maltepe/Ankara” adresi esas alınarak çıkartılan tebligatın da bila ikmal iade edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, Emniyet Müdürlüğü aracılığı ile davalı ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü İktisadi İşletmesinin adresinin tespiti için araştırma yapılmış ise de sonuç alınamamış, akabinde “Ahlatlıbel Tesisleri İncek/Ankara” adresi esas alınarak 7201 sayılı Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebligatlar yapılarak yargılamaya devam edilmiş ve gerekçeli karar da aynı usule göre davalıya tebliğ edilmiştir.

Bilindiği üzere tebligat, bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir. Gerek tebliğ işlemi ve gerekse tebliğ tarihi ancak kanun ve yönetmelikte emredilen şekillerle tevsik ve dolayısıyla ispat olunabilir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun konuya ilişkin ve “Hükmi Şahıslara ve Ticarethanelere Tebligat” başlıklı 12. maddesinde; “Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır. Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda, ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir.”

“Hükmi Şahısların Memur ve Müstahdemlerine Tebligat” başlıklı 13. maddesinde ise “Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mûtat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.”

hükümleri yer almaktadır.

Görülmektedir ki, 7201 sayılı Tebligat Kanununun 12. ve 13. maddelerinde tüzel kişilere tebligatın yapılma usulü açıklanmış; tebligatın, bunların tabi oldukları kanunlara ve statülerine göre belirlenecek yetkili temsilcilerine, eğer tüzel kişinin yetkili temsilcisi yoksa veya evrakı bizzat alamayacak bir halde ise; görev itibariyle temsilciden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi bu işle görevlendirilmiş bir kişiye, o da yoksa tüzel kişinin o yerdeki memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı öngörülmüştür. Eğer tebligat tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapılmamış ve sıralı kişilere yapılmışsa, bunun nedenlerinin açıkça ve ayrıntılı olarak tebligat mazbatasına yazılması gereğine de işaret edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nun 04.04.2007 gün ve 2007/12-200 E., 2007/187 K., 30.12.2009 gün ve 2009/12-563 E., 2009/600 K. ile 13.05.2009 gün ve 2009/12-184 E., 2009/187 K. sayılı ilamlarında da bu husus vurgulanmıştır.

Öte yandan, yine 7201 sayılı Tebligat Kanununun 10. maddesinde, “Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. 6099 sayılı Kanun ile bu maddenin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen fıkrayla “Bilinen son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır” düzenlemesi getirilmiştir.

Ayrıca 7201 sayılı Kanunun “Adres değiştirmenin bildirilmesi mecburiyeti” başlıklı 35. maddesine göre;

“Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.

(Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.

(Değişik: 19/3/2003-4829/11 md.) Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır.

(Ek : 6/6/1985 - 3220/12 md.; Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış Türk vatandaşı, yurt dışı adresini değiştirir ve bunu tebliğ çıkaran mercie bildirmez, adres kayıt sisteminden de yerleşim yeri adresi tespit edilemezse, bu kişinin yurt dışında daha önce tebligat yapılan adresine Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğunca 25/a maddesine göre gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten itibaren otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır.”

Maddenin 11.01.2011 gün ve 6099 sayılı Kanunun 9. maddesi ile değişik dördüncü fıkrasında yer alan düzenleme, tarafların kendi iradeleri ile adreslerini bildirmelerine hukuki bir sonuç ve değer vermekte, böylece yargının süratlenmesi amaçlanmaktadır.

Buna göre, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğinde olan ve 1982 Anayasasının 135. maddesinde sayılan meslek kuruluşlarına, ticaret sicilleri ile esnaf ve sanatkârlar sicillerine verilen en son adreslerin değişmesi ve adresin bu kurum ve kuruluşlara bildirilmemesi halinde de aynı hükmün uygulanacağı, diğer bir ifade ile daha önce tebligat yapılmamış olsa bile,

kamu kurum ve kuruluşları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, ticaret sicillerine ve esnaf ve sanatkarlar sicillerine verilen en son adresin varlığı söz konusu ise, bu adreslerdeki değişiklikler hakkında da, 7201 sayılı Kanunun 35. maddesi hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

Bu açıklamalar karşısında belirtmek gerekir ki, yargılamada davalı ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü İktisadi İşletmesine 7201 sayılı Kanun’un 35. maddesine göre yapılan tebligat usulüne uygun değildir.

Dosya içeriğinden, davalı ... Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü İktisadi İşletmesinin, tüzel kişiliği haiz Çankaya Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneğine ait olduğu anlaşıldığından, mahkemece anılan derneğin tescil edilmiş adresi araştırılmalı, araştırma neticesinde gelen cevaba göre 7201 sayılı Kanunda yer alan düzenlemeler uyarınca usulüne uygun olarak gerekçeli karar tebliğ edilmeli ve kanuni temyiz süresi beklenilmelidir.

Açıklanan nedenlerle eksiklik giderildikten sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanlığı’na gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.