Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2014/452 K.2016/79

Taraflar arasındaki “kurum işleminin iptali ve hizmet tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 21.03.2013 gün ve 2012/948 E., 2013/166 K. sayılı kararın incelenmesi davalı kurum vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 31/05/2013 gün ve 2013/9629 E. 2013/12018 K. sayılı ilamı ile;

(…Önceki bozma kararımızda; davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanunun 2’nci maddesi olduğu, bu maddeye göre sigortalılık niteliğinin hizmet akdinin kurulması ve 6. madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinileceği, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğu,

fiili çalışma saptanmadıkça, sadece hizmet akdine dayanılması halinde sigortalılık söz konusu olamayacağı, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği, somut olayda düzenlenen katalog çekimlerine ait, işveren ile çekimleri yaptıran firmalar arasındaki sözleşmeler celp edilerek gerekirse bu konuda uzman bilirkişiye inceleme yaptırılması gerektiği, aynı yörede komşu işverenler veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler titizlikle araştırılarak belirlenmeli,

belirlenen tanıkların bilgi ve görgülerine başvurularak, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği de nazara alınarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerektiği belirtilmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş ;düzenlenen katalog çekimlerine ait, işveren ile çekimleri yaptıran firmalar arasındaki sözleşmeler celp edilerek, gerekirse bu konuda uzman bilirkişiye inceleme yaptırılmalı, aynı yörede komşu işverenler veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler titizlikle araştırılarak belirlenmeli, belirlenen tanıkların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde;

iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği tüm açıklığıyla belirlenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece; bozma kararına uyulmuş olmasına karşın, maddi ve hukuki ilkeleri açıklanan bozma kararının gereği yerine getirilmeden, davacı hakkındaki davanın yazılı gerekçelerle kabulüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...) gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.