Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2014/685 K.2016/107

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından '' davada verilen eski hale getirme talebi kabul edilerek davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın kaldırılarak yargılamaya devam edilmesine ve dosyanın ayrı bir esasa kaydedilmesine” dair verilen 28.12.2011 gün ve 2008/262 E. 2011/106 K. sayılı “ek kararın” incelenmesi davalılılardan ... vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 19.04.2012 gün ve 2012/4149 E. 2012/10952 K. sayılı ilamı ile ;

"…Davacılar, Türkiye'ye tatil için geldiklerini, Kemer'de tatil yaparken komşu otelin reklam panosunun yerinden kopup rüzgarla sürüklenerek kendilerine ve çocuklarına çarpması sonucu yaralandıklarını, bildirerek maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece HMUK 409/5.maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ,bilahare davacı vekilinin eski hale getirme talebi kabul edilerek davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın kaldırılarak yargılamaya devam edilmesine ve ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verilmiştir.

Yasanın 3. maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları ifade eder. Satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri kapsar.

Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek yada tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir. Somut uyuşmazlıkta ,taraflar arasındaki 4077 sayılı kanunda belirtilen şekilde hizmet ve satış sözleşmesi bulunmaktadır.

4077 sayılı yasanın 23. maddesi bu kanunu uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken,yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davalılar; davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, "davada verilen eski hale getirme talebi kabul edilerek davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın kaldırılarak yargılamaya devam edilmesine ve dosyanın ayrı bir esasa kaydedilmesine” dair verilen ek karar, davalı ... vekilinin temyizi üzerine; Özel Dairece yukarda yazılı gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece, daha önce davanın esası hakkında herhangi bir hüküm kurulmadığı halde ; direnme olarak adlandırılan kararda Özel Dairece tüketici mahkemesinin görevli olduğundan bahisle bozma kararı verilmesi üzerine davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü yönünde karar verilerek direnilmiştir.

Hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşme sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp, değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; bozma öncesi hükmü aynen kurmalı, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir. (6217 sayılı Kanun'un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi 1086 sayılı HUMK. m.429).

Eş söyleyişle; mahkemenin ilk kararının gerekçesinde dayandığı maddi olgunun dışında yeni bir delile, yeni bir maddi olguya dayanması ve gerekçesini de bu yeni maddi olgu yönünde değiştirerek karar vermiş olması halinde, usulünce verilmiş bir direnme kararının varlığından söz edilemez.

Somut olayda; Özel Dairece tüketici mahkemesinin görevli olduğundan bahisle bozma kararı verilmesi üzerine, yerel mahkemece daha önce davanın esası hakkında herhangi bir hüküm kurulmadığı halde davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilerek ilk kararda direnildiği belirtilmiş ise de;

Bu durumda, temyize konu karar gerçekte 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429/3.maddesi anlamında direnme kararı niteliğinde olmayıp, yeni bir hüküm niteliğindedir.

Hal böyle olunca; kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.