Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2014/956 K.2016/297

##########

MAHKEMESİ

##########İcra Hukuk Mahkemesi ########## ##########

##########

Taraflar arasındaki “şikayet” kanun yolundan dolayı yapılan yargılama sonunda; .....İcra Hukuk Mahkemesince şikayetin usulden reddine dair verilen 11.10.2013 gün ve 2013/203 E., 2013/220 K. sayılı kararın incelenmesi şikayetçi-borçlular vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin 19.12.2013 gün ve 2013/33534 E., 2013/40538 K. sayılı ilamı ile;

(...Alacaklı tarafından başlatılan çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte borçluların usulsüz tebligat şikayeti ile birlikte yetkiye itirazlarını ileri sürerek icra mahkemesine başvurdukları, mahkemece süresinde gider avansı yatırılmadığından dava şartı yokluğu gerekçesiyle istemin reddine karar verildiği görülmektedir.

Borçluların icra mahkemesine başvurusu öncelikle tebligat işleminin usulsüzlüğüne yönelik şikayet olup başvuru bu haliyle İİK.nun 16.maddesine dayalıdır. Şikayet İcra ve İflas Hukukuna özgü bir kanun yolu olup, dava olmadığından Medeni Usul Hukukunda düzenlenen davaya ilişkin kurallar ve bu anlamda HMK'nın gider avansına ilişkin hükümleri şikayetler hakkında uygun düştüğü ölçüde uygulanır. Buna göre somut olayda borçluların başvurusu dikkate alındığında icra mahkemesince istenen 130,00 TL gider avansının olaya uygun düşmediği görülmektedir. Kaldı ki, İİK.nun 18.maddesi uyarınca şikayet hakkında duruşma açılması zorunlu olmadığından duruşma açılmasına yasal zorunluluk olmayan hallerde HMK.nun gider avansına ilişkin hükümleri şikayet hakkında uygulanmaz.

O halde mahkemece, duruşmadan önce gider avansının yatırılmış olduğu da göz önüne alınarak işin esası incelenmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, borçlular vekiline gereken miktarın üzerinde avans yatırması için kesin süre verilerek yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir....)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

##########

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

İstem, icra takibinde ödeme emri tebliğinin usulsüzlüğüne dayalı şikayet ile yetki itirazına ilişkindir.

Şikayetçiler vekili; alacaklı ... tarafından müvekkilleri aleyhine ..... İcra Dairesinin 2013/2459 esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapıldığını, takip sırasında müvekkili olan şirketlere yapılan ödeme emri tebligatlarının usulsüz olduğunu, müvekkillerinin icra takibini 13.08.2013 tarihinde öğrendiklerini ileri sürerek, ödeme emri tebliğ tarihlerinin muttali olunan tarih olarak düzeltilmesini, ayrıca takip borçlusu olarak gösterilen şirketlerin merkez adresleri ile takibe konu çekin bağlı bulunduğu şubenin Ankara'da bulunduğunu, bu nedenle yetkili icra dairesinin Ankara İcra Daireleri olduğunu belirterek, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili Ankara Nöbetçi İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Alacaklı vekili; şikayet ve yetki itirazının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel Mahkemece; dosyada taraflara tebligat yapmayı sağlayacak masrafın bulunmadığı, hak kaybına yol açmamak için resmi ödenekten karşılanmak suretiyle şikayetçi vekiline tebligat yapıldığı ve gider avansı eksikliğini tamamlamak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, buna karşın dava şartı olan gider avansının süresinde yatırılmayarak celse talikine sebebiyet verildiği gerekçesi ile dava şartı yokluğu nedeniyle şikayetin usulden reddine karar verilmiştir.

Şikayetçi-borçlular vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine, hüküm Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuştur.

Mahkemece, ilk hükümdeki gerekçeler yanında tarafları ve konusu aynı olan bir başka dava dosyasında, eldeki dava ile aynı tarihte ve aynı mahiyette verilen kararın Özel Dairenin 16.12.2013 gün ve 2013/33585 esas ve 2013/40093 karar sayılı kararı ile onandığı gerekçesi ile önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı, şikayetçi- borçlular vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp, değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir. (6217 sayılı Kanun'un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi 1086 sayılı HUMK. m.429).

Eş söyleyişle; mahkemenin ilk kararının gerekçesinde dayandığı maddi olgunun dışında yeni bir delile, yeni bir maddi olguya dayanması ve gerekçesini de bu yeni maddi olgu yönünde değiştirerek karar vermiş olması halinde, usulünce verilmiş bir direnme kararının varlığından söz edilemez.

Somut olayda ise; yerel mahkemece ilk kararda direnildiği belirtilmiş ise de; bozmaya konu önceki kararın gerekçeleri yanında, Özel Daire bozma ilamından sonra dosyaya sunulan aynı taraflar arasındaki bir başka dosyaya ilişkin ilam; Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 16.12.2013 gün ve 2013/33585 Esas ve 2013/40093 Karar sayılı onanma kararı incelenerek ve söz konusu ilam hükme gerekçe yapılarak karar verilmiştir.

Bu durumda, temyize konu karar gerçekte 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429/3. maddesi anlamında direnme kararı niteliğinde olmayıp, Özel Dairenin bir başka ilamından esinlenilerek yapılan incelemeye; diğer bir ifade ile yeni delile dayalı yeni bir hüküm niteliğindedir.

Hal böyle olunca; kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.