Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2016/2649 K.2017/1995

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 4. Hukuk Dairesince;

“DAVA: Dava dilekçesinde, İşçi Partisi Genel Başkanı olan davacının "Ergenekon" olarak nitelendirilen davada sanık sıfatı ila yargılandığı; ihbar olunan Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen ve kamuoyunda "Amirallere Suikast" olarak nitelendirilen davanın iddianamesinde, davacı ile ilgili olarak sanık, tanık ve diğer herhangi bir nitelemede bulunulmaksızın, kesinlik düzeyinde yaklaşım ile soruşturulanlar ile bağlantılı gösterildiği; bu durumun, kişilik haklarına saldırı oluşturduğu ve sorumluluk gerektirdiği ileri sürülürek; 50.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi ve karar örneğinin de yayımlanması, talep olunmuştur.

CEVAP

Yargılama aşamasında davalı sıfatını kazanan Hazine vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde, görevsizlik savunmasında bulunulmuş; sorumluluk koşullarının oluşmadığı ve istemin de fahiş olduğu belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, hakimlerin hukuki sorumluluğuna dayalı olarak manevi tazminat istemine ilişkindir.

Başlangıçta İstanbul Asliye 4. Hukuk Mahkemesi'nde ikame olunan davada görevsizlik kararı verilmiş; kesinleşme ve süresi içinde başvuru üzerine dosya dairemize gönderilmiştir.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 6526 sayılı Kanun'un 19/a maddesi uyarınca, 2802 sayılı Yasa'nın 93/A maddesi hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

Açıklanan yasal düzenleme gereğince, uyarınca uyuşmazlığın esası incelenmiş; asıl ceza davasının sonuçlanması koşulu aranmamıştır.

Hakimlerin hukuki sorumluluğu olay ve dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nun 573-576. maddelerinde ve yargılama aşamasında yürürlüğe giren HMK'nun 46-49. maddelerinde düzenlenmiş bulunmaktadır. Yasa'da gösterilen sorumluluk nedenleri, örnek niteliğinde olmayıp; sınırlı ve sayılı durumları ifade etmektedir.

İhbar olunan, yargılama aşamasında Yargıtay üyesi sıfatını kazanmış olup; görev konusunda yapılan değerlendirmede; dava konusu edilenin eylem tarihindeki sıfatının esas alınması gerektiği benimsenmiş ve dairemiz görevli kabul edilmiştir.

Somut olayda, sorumluluğa dayanak yapılan olgu; ceza soruşturması sırasında, iddianamede yer verilmemesi gerektiği ileri sürülen ifadelere ilişkindir.

Soruşturma işlemleri sonucunda düzenlenecek iddianamenin şekli ve içeriği; mahkemeye sunulması üzerine yargılama makamlarının verebilecekleri kararlar ile bunlara karşı yasa yolları CMK'da düzenlenmiş bulunmaktadır. Dava konusu edilen husus, itiraz konusu yapılabilir. Şu durumda, hakimin hukuki sorumluluğuna ilişkin koşulların gerçekleştiğinden söz edilemez. Davanın, açıklanan bu nedenle reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, davanın esastan reddi halinde disiplin para cezasının takdir edilerek hüküm altına alınması gerekir. Bu konuda, para cezasında yeniden değerleme oranında yapılması gereken arttırım miktarı ile dava konusu olayın gelişim biçimi ve dosyaya yansıyan olgular göz önünde tutulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nun 46. maddesindeki koşullar oluşmadığından davanın REDDİNE,

2-HMK'nun 49. maddesi uyarınca takdiren 650,00-TL disiplin para cezasının davacıdan tahsiline,

3-Maktu 25,20-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 742,50.-TL'den düşümü ile kalan 717,30.-TL'nin istek halinde davacıya iadesine,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 3.000,00-TL maktu avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,”

Dair oyçokluğu ile verilen 03.06.2014 gün ve 2013/111 E., 2014/60 K. sayılı karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Davacı tarafın temyiz isteminin süresinde olduğunun anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kâğıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü: Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili ihbar olunan ...’ı davalı göstererek İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne vermiş olduğu dava dilekçesinde, müvekkilinin “Ergenekon” olarak nitelendirilen davada sanık sıfatıyla tutuklu olarak yargılandığını, ihbar olunan Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen ve kamuoyunda “Amirallere Suikast” olarak nitelendirilen davanın iddianamesinde, müvekkili ile ilgili olarak sanık, tanık ve diğer herhangi bir nitelemede bulunulmaksızın müvekkilinin isminden söz edildiğini,

yargılanan kişilerin ya doğrudan müvekkili ile bağlantısı olduğunun iddia edildiğini ya da ihbar olunanın tahayyülünde yarattığı bu bağlantıyı dolaylı olarak sağladığının ileri sürüldüğünü, müvekkilinin yazdığı kitapların ve yazıların, yayınların ve özgeçmişine ilişkin bilgilerin CMK hükümlerine aykırı olarak delil niteliğinde olduğunun ileri sürüldüğünü ve iddianameye konu edildiğini, gerek “Ergenekon” gerekse “Karargâh Evleri” olarak nitelendirilen soruşturmalarda nihai hükme ulaşılmamışken ihbar olunanın yürüttüğü soruşturmada,

müvekkili hakkında kesinlik düzeyinde bir yaklaşımla soruşturulanlarla müvekkili arasında fiili bağların var olduğunu ileri sürmesinin müvekkilinin kişilik değerlerine saldırı niteliğinde olduğunu belirterek 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Maliye Hazinesi vekili mahkemenin görevsiz olduğunu, dava konusu soruşturmanın ve ceza davasının sonuçlanmadığını, bu anlamda dava şartının bulunmadığını, ele geçirilen belgelerde hakkında soruşturma yapılan şahıslarla birlikte davacının adının geçtiğini, bu nedenle iddianamede davacının adının geçmesinin zorunlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan Cumhuriyet Savcısı yargılamaya katılmamış ve beyanda bulunmamıştır.

İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesince davalı sıfatı ile Maliye Hazinesine duruşma günü tebliğ edilmiş ve görevsizlik kararı verilerek dosya Yargıtay 4. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

Özel Dairece yukarıda başlık bölümüne alınan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, Özel Dairenin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği karar usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, Özel Dairenin kararının gerekçesinde belirtilen ve “görev konusunda yapılan değerlendirmede; dava konusu edilenin eylem tarihindeki sıfatının esas alınması gerektiği” şeklindeki ifadenin maddi hataya dayalı olduğu kabul edilmiş, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karardaki bu ifadenin “görev konusunda yapılan değerlendirmede; ihbar olunan hâkimin yargılama sırasındaki sıfatının esas alınması gerektiği” şeklinde düzeltilmek suretiyle kararın düzeltilmiş bu hâli ile onanması gerekmiştir.