Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2017/1297 K.2018/1125

Taraflar arasındaki “istirdat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 04.10.2012 gün, 2012/46 E., 2012/326 K. sayılı karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02.10.2013 gün, 2012/19042 E. 2013/17328 K. sayılı kararı ile;

“…Davacı, emekli maaşının bağlı olduğu Ziraat Bankası Kocaeli Derince Şubesi'nin [KART] kart no,44750897483290845001 no'lu hesabı dışında,Ziraat Bankası Kocaeli Bekirpaşa Şubesi'nde kartında görülmeyen ... no'lu ikinci bir hesabın mevcut olduğunu ve emekli maaşından bireysel kredi ve bakiyesinin de ... Dayanaklı Tüketim Sanayi Tic. Ltd. Şti. ortağı olan kardeşi ...'nin adına verdiği talimatla davalı banka tarafından hesabına yatan nema ve key ödemeleri ile tüm sosyal haklarının kesildiğini öğrendiğini ileri sürerek, emekli maaşından bireysel krediden sonraki bakiyenin kesilmesine son verilmesine ve kesintinin başladığı tarihten itibaren nema ve key ödemeleri ile tüm kesinti ve sosyal haklarının kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı ... ile müvekkili banka arasında akdedilen ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak taksitlerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle takip hesaplarında izlenilmeye başlanıldığını, ilgililer hakkında icra takibi işlemlerine devam olunduğunu, akdedilen ticari kredi sözleşmesinde davacı ...'nin herhangi bir kefalet ilişkisi bulunmadığını, davacı ...'nin Eskişehir 4. Noterliği tarafından düzenlenen 27.02.2007 tarih ve 7627 yevmiye sayılı vekaletname ile dava dışı ...'yi imzalanması icap eden, istikraz, kredi sözleşmeleri, kefaletnameleri,

taahhütnameleri ve eklerini tanzim ve imzaya yetkilerini de vermek suretiyle kendisine vekil kıldığını, dava dışı vekil Nizayi Tepe tarafından 46388886 hesap numaralı ...'e ilişkin kredi borcunun davacı ...'ye ait müvekkili bankanın Bekirpaşa Şubesi'ndeki 48329084 nolu hesabından tahsil edilmesi yönünde taahhüt verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, noterde düzenlenen vekaletname ile vekile verilen yetkiler içinde davacının hesabından başkasına ait bir borcun ödenmesi için talimat verme ya da havale gönderme,maaş hesabını Banka lehine rehnetme yetkisi verilmediği halde davalı bankanın yetkisiz vekilin virman talimatını yerine getirmesinde ihmal ve kusuru olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının mevduat hesaplarından kesilen 12.100,31 TL'nin dava dilekçesinde faiz başlangıcı belirtmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının dava dışı Niyazi Tepe'ye verdiği vekalete dayanılarak verilen virman talimatı ile hesabından dava dışı kredi borçlusu ... Dayanıklı Tüketim Malları Güzellik Merkezi Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin kredi borcunun ödenmesi için yapılan kesintilerin istirdadı ve banka alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği gibi noterde düzenlenen vekaletname ile vekile verilen yetkiler içerisinde davacının hesabından başkasına ait bir borcun ödenmesi için talimat verme ya da havale gönderme, maaş hesabını banka lehine rehnetme yetkisi verilmediği halde davalı bankanın yetkisiz vekilin virman talimatını yerine getirmesinde ihmal ve kusuru olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak; davacının, davanın dayanağını teşkil eden Eskişehir 4. Noterliği tarafından düzenlenen 27/02/2007 tarih ve 7627 yevmiye sayılı vekaletname ile dava dışı ...'yi “Bilcümle halen mevcut veya ileride açılacak özel ve resmi banka şubeleri nezdinde temsile,

hesaplar açtırmaya, hesapları tasviye, hesaplarını bir bankadan diğer bir şubesine veya diğer bir bankaya nakle, nakil ile ilgili işlemleri takip ve sonuçlandırmaya, para yatırmaya, 1.000.000,00 YTL'ye kadar para almaya, bankalarda her türlü krediler açtırmaya veya açılmış kredilerden faydalanmaya, kredi artırma taleplerinde bulunmaya, tanzim ve imzalanması icap eden, istikraz, kredi sözleşmeleri, kefaletnameleri, taahhütnameleri ve eklerini tanzim ve imzaya, vadelerini tespit etmeye, borçlarını vadesinde veya vadesinden evvel veya sonra ödemeye, sözleşmelerde tadilatlar yapmaya, icabında feshe, yeniden akit yapmaya, tebliğ ve tebellüğe,

teslim ve tesellüme, borç tecil ve imhal taleplerinde bulunmaya, ahzu kabza, sulh ve ibraya, 1.000.000,00 YTL'ye kadar kambiyo senetlerini tanzim ve imzaya, borçlarını ödemeye, 1.000.000,00 YTL'ye kadar her nevi kefalet ve senetleri tanzim ve imzaya, 1.000.000,00 YTL'ye kadar bankalara gelen havaleleri almaya izinli ve yetkili olmak üzere vekil tayin ettiği anlaşılmış olup, bu kadar geniş yetki ile donatılmış bir vekilin yetkilerinin ve bu yetkileri veren vekaletnamenin virman yetkisini de kapsadığı düşünülmeden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş bu nedenle hükmün bozulmasına karar verilmiştir...”

gerekçesiyle oy çokluğuyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü: Dava, davacı hesabından yapılan haksız kesintilerin istirdatı istemine ilişkindir.

Davacı, emekli maaşının bağlı olduğu Ziraat Bankası Kocaeli Derince Şubesinin [KART] kart no, 44750897483290845001 nolu hesabı dışında, Ziraat Bankası Kocaeli Bekirpaşa Şubesinde kartında görülmeyen 89748390845002 nolu ikinci bir hesabın mevcut olduğunu ve emekli maaşından bireysel kredi ve bakiyesinin Ay Işığı Dayanaklı Tüketim Sanayi Tic. Ltd.

Şti. ortağı olan kardeşi Niyazi Tepe'nin adına verdiği talimatla davalı banka tarafından hesabına yatan nema ve key ödemeleri ile tüm sosyal haklarının kesildiğini öğrendiğini ileri sürerek, emekli maaşından bireysel krediden sonraki bakiyenin kesilmesine son verilmesine ve kesintinin başladığı tarihten itibaren nema ve key ödemeleri ile tüm kesinti ve sosyal haklarının kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş,

04.10.2011 tarihli dilekçesiyle bildirmiş oldukları kesintiler toplamının 9.800 TL olduğunu açıklamış ve 29.11.2011 tarihli dilekçesi ile de dava değerini 12.100,31 TL’ye yükseltmek suretiyle eksik harcı tamamlamıştır.

Davalı vekili, dava dışı Ahmet Demir ile müvekkili banka arasında akdedilen ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak taksitlerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle takip hesaplarında izlenilmeye başlanıldığını, ilgililer hakkında icra takibi işlemlerine devam olunduğunu, akdedilen ticari kredi sözleşmesinde davacı ...'nin herhangi bir kefalet ilişkisi bulunmadığını, davacı ...'nin Eskişehir 4. Noterliği tarafından düzenlenen 27.02.2007 tarih ve 7627 yevmiye sayılı vekaletname ile dava dışı Niyazi Tepe'yi imzalanması icap eden, istikraz, kredi sözleşmeleri, kefaletnameleri,

taahhütnameleri ve eklerini tanzim ve imzaya yetkilerini de vermek suretiyle kendisine vekil kıldığını, dava dışı vekil Niyazi Tepe tarafından 46388886 hesap numaralı Ahmet Demir'e ilişkin kredi borcunun davacı ...'ye ait müvekkili bankanın Bekirpaşa Şubesindeki 48329084 nolu hesabından tahsil edilmesi yönünde taahhüt verildiğini, davacının azilnamesi ile müvekkili bankaca son bulan vekâlet nedeniyle tesis edilen işlemlere son verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, noterde düzenlenen vekaletname ile vekile verilen yetkiler içinde davacının hesabından başkasına ait bir borcun ödenmesi için talimat verme ya da havale gönderme yetkisi, maaş hesabını banka lehine rehnetme yetkisi verilmediği hâlde davalı bankanın yetkisiz vekilin virman talimatını yerine getirmesinde ihmal ve kusuru olduğu, davalı bankanın kusurlu işlemi nedeniyle davacının hesabından çekilen paranın faiziyle birlikte iadesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile; davacının mevduat hesaplarından kesilen 12.100,31 TL’nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalının temyizi üzerine hüküm Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle oy çokluğuyla bozulmuştur.

Yerel mahkemece önceki kararda direnilmiş, direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: davacının Eskişehir 4. Noterliği tarafından düzenlenen 27/02/2007 tarih ve 7627 yevmiye sayılı vekâletname ile dava dışı Niyazi Tepe’yi çeşitli işlemleri yapmaya izinli ve yetkili olmak üzere vekil tayin etmesi nedeniyle, işbu vekâletnamenin virman yetkisini de kapsayıp kapsamadığı, varılacak sonuca göre davacının dava dışı Niyazi Tepe'ye verdiği vekâlete dayanılarak verilen virman talimatı ile hesabından dava dışı kredi borçlusu Ayışığı Dayanıklı Tüketim Malları Güzellik Merkezi Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin kredi borcunun ödenmesi için yapılan kesintilerin istirdatını isteyip isteyemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, işin esasının incelenmesinden önce temyize konu kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, dolayısıyla temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

Bilindiği üzere direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek, herhangi bir yeni delil toplamadan, önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

Mahkemenin yeni bir bilgi, belge ve delile dayanarak veya bozma kararından esinlenip gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozma kararında işaret olunan şekilde değerlendirerek, dolayısıyla ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olguyu değiştirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez (Hukuk Genel Kurulunun 06.05.2015 gün ve 2014/13-2172 E., 2015/1311 K. sayılı kararı).

Somut olayda, mahkemece önceki gerekçeler yanında vekilin verdiği virman talimatının aynı zamanda vekilin kendisi lehine sözleşme yapması (çifte temsil) yasağı kapsamında bulunduğu, davacının belirtilen virman işlemi ile zarara uğramış olduğu, bu bakımdan da temsilcinin yaptığı işlemin davacıyı bağlamayacağı, bir an için vekilin vekâletnamesinde rehin ve virman talimatı yetkisi olduğu kabul edilse dahi İcra İflas Kanunu’nun 83’üncü maddesi ile 506 ve 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre de davacının muvafakati olsa bile SSK maaşının haczinin mümkün olmadığı yönünde ilk hükümde tartışılmayan ve üzerinde durulmayan yeni gerekçelere dayanılarak direnme olarak adlandırılan karar verilmiştir.

Buna göre mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, bozmadan önceki kararda tartışılıp değerlendirilmemiş yeni bir gerekçeye dayalı, yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.