Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2018/1028 K.2021/1452

1. Taraflar arasındaki “kesilen ağaç bedellerinin tahsili” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Erciş Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı idare vekili ve asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir. 2. Direnme kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı ve Asli Müdahil İstemi:

4. Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin Gölağzı Mahallesi 159 parsel sayılı 33.720 metrekarelik sulu tarlanın paylı malikleri olduğunu, taşınmazda şeker pancarı ve yonca yetiştirildiğini, bunun yanı sıra ekili kısmı çevreleyecek şekilde kavak ağacı yetiştirildiğini, 12.08.2011 tarihinde kavak ağaçlarının büyük kısmının kesildiğini, kesilen ağaçların bir kısmının yetiştirilen mahsulün üzerine düşerek bunları ezdiğini, ağaçları ...

Gölü Elektrik Dağıtım A.Ş'nin kestiğini, müvekkillerinin büyük zarara uğradıklarını, kesilen kavak ağaçlarının 10-15 yaş arasında olduğunu, kavak ağaçlarının genel olarak kereste imalatı için kullanıldığını, kereste imalatı için dikilen kavak ağaçlarının 30-35 yaşlarında kesildiğini, müvekkillerinin de kavak ağaçlarını kereste imalatçılarına satmak için yetiştirdiğini, ağaçları kaldırma zahmet ve masrafına da müvekkillerinin katlandığını ileri sürerek ..., ..., ..., ...,

... ve ... lehine ayrı ayrı fazlaya dair hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 1500'er TL maddi tazminata karar verilmesini ve müvekkillerinin mülkiyet haklarına vaki haksız saldırı nedeniyle büyük üzüntü içine girdiklerini, müvekkillerine hiçbir şekilde haber verilmediğini, bu bakımdan müvekkilleri ..., ..., ..., ... ve ... lehine 500'er TL manevi tazminata ve müvekkili ... lehine 1000TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiş, davacılar ..., ....,..., ...

12.02.2013 harç tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini artırmıştır.

5. Asli Müdahil vekili müdahale talepli dilekçesinde, müvekkilinin ağaçlara verilen saldırıdan dolayı zarar gördüğünü, bu nedenle asli müdahil olarak kabulüne, her bir paydaş için hükmedilecek tazminatın müvekkil lehine de hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

6. Davalı idare vekili cevap dilekçesi ile; davacı vekilinin iddialarını kabul etmediklerini, işletme şefliği tarafından kabul edilse bile bu durum uzayan ağaçların enerji nakil hatlarına verilmesi muhtemel zararların engellenmesi dolaysıyla yapılmış bir çalışma olduğunu, Yargıtay içtihatlarında ortaya çıktığı üzere ağaç kesim bedeline hükmedilebilmek için ağaçların el atma tarihinden önce dikilmesi gerektiğinin şart olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduğunu, davacı vekilinin manevi tazminat talebinin hem mevzuat hem de olayın özü gereği talep edilmesinin hukukî olmadığını, davacıların hiçbir şekilde manevi zararlarının mevcut olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

7. Erciş Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.03.2013 tarihli ve 2011/645 E. 2013/341 K. sayılı kararı ile; davalı şirket tarafından enerji nakil hattı çekilirken hatta zarar verilmemesi nedeniyle kesilmiş olduğu anlaşılan ve ziraat bilirkişilerinin raporlarında belirtmiş oldukları erken kesim zararına yönelik davacının talebinin yerinde olduğu ve fakat ağaçların kesilmeleri nedeniyle taşınmaz üzerinde bulunan sebzelere düşen ağaçların zarar vermeleri sebebiyle talep etmiş olduğu maddi zararın ziraat bilirkişilerinin raporunda belirttiği gerekçelerle yerinde görülmediği,

davacıların manevi tazminat taleplerinin de şahsiyet haklarının ne şekilde ihlal edildiğini ispatlayamadıkları gerekçesiyle davacıların maddi tazminat davalarının kabulüne, ağaç kesimi nedeniyle taşınmaz üzerinde bulunan sebzelerin zarara uğradığına yönelik maddi tazminat talepleri ispatlanamadığından reddine, manevi tazminat taleplerinin, Borçlar Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca kişilik haklarının ne şekilde zedelendiğini ispat edemediklerinden reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili ve asli müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

9. Yargıtay 5. Hukuk Dairesince 11.12.2014 tarihli ve 2014/19218 E. 2014/29570 K. sayılı kararı ile; ''... Dava, davalı idarece kesilen ağaç bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare ve asli müdahil vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kanıt ve belgelere göre asli müdahil vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı idare vekilinin temyizine gelince;

1-Yapılan incelemede, Erciş İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verilerine göre 6 yaşındaki kavağın erken kesilmesinden dolayı oluşan zarar 42,60 TL. ve 165 adat kavak toplamı da 7.029,00 TL olduğundan, bu miktara hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı gerekçe ile fazlaya karar verilmesi,

2-Kabule göre; 165 kavağın toplam bedeli bilirkişi tarafından 28.330,83 TL olduğu ve mahkemenin de hüküm fıkrasının 2. bendinde bu şekilde kabul edildiği halde, hükmün devamında 7 davacı için toplam 33.052,60 TL bedele karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir,...” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

10. Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.11.2017 tarihli ve 2016/255 E. 2017/844 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen 19.01.2017 havale tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere toplam 165 adet kavak ağacı için enkaz bedeli olan 1.105,50TL çıkarıldıktan sonra erken kesim nedeniyle maddi zararın 26.891,70TL olduğu, davalı şirket tarafından enerji nakil hattı çekilirken hatta zarar verilmemesi nedeniyle kesilmiş olduğu anlaşılan ve ziraat bilirkişilerinin raporlarında belirtmiş oldukları erken kesim zararına yönelik davacı talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

11. Direnme kararı süresi içinde davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

12. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı idarece kesilen ağaç bedellerinin tahsili istemine ilişkin eldeki davada, erken kesim zararının tespiti yönünden Erciş İlçe Tarım Müdürlüğü resmî verilerinin mi yoksa bilirkişi raporunda tespit edilen bedelin mi dikkate alınması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

III. ÖN SORUN

13. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, temyize konu kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla, temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı, yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak değerlendirilmiştir.

14. Bilindiği üzere direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek, yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi).

15. Başka bir anlatımla mahkemenin yeni bir bilgi, belge ve delile dayanarak veya bozmadan esinlenip gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek, dolayısıyla da ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukukî olguyu değiştirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

16. Somut olayda mahkemece ilk kararda; “…davalı şirket tarafından enerji nakil hattı çekilirken hatta zarar vermesi nedeniyle kesilmiş olduğu anlaşılan ve ziraat bilirkişilerinin raporlarında belirtmiş oldukları erken kesim zararına yönelik davacı talebinin yerinde olduğu, sebzelere düşen ağaçların zarar vermeleri sebebiyle talep etmiş olduğu maddi zarar ile manevi tazminatın ise ispatlanamadığına…” dair karar verildiği, Özel Dairece;

“…Erciş İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verilerine göre 6 yaşındaki kavağın erken kesilmesinden dolayı oluşan zarar 42,60 TL ve 165 adat kavak toplamı da 7.029,00 TL. olduğundan, bu miktara hükmedilmesi,…” gerektiğinden bahisle bozma kararı verildiği, bozma kararından sonra mahkemece Erciş İlçe Tarım Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, Erciş İlçe Tarım Müdürlüğünde görevli ziraat mühendisinin tanık sıfatı ile dinlendiği, akabinde iki kişilik ziraat bilirkişi kurulundan rapor alındığı ve gelen yazı cevapları ile bilirkişi raporu da değerlendirilmek suretiyle direnme olarak adlandırılan kararın verildiği anlaşılmıştır.

17. Buna göre mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, bozma konusu ile ilgili bozma kararı sonrası ortaya çıkan yeni delil ve olgulara dayalı olarak oluşturulan yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır. 18. Hâl böyle olunca, kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir. 19. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.