Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2019/180 K.2019/661

Taraflar arasındaki “kayyım atanması” talebinden dolayı yapılan yargılama sonunda Çorum 2. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 20.01.2016 tarihli ve 2015/697 E., 2016/97 K. sayılı karar, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 16.01.2018 gün ve 2017/7267 E., 2018/552 K. sayılı kararı ile;

“…1-Dava; 3561 sayılı Kanuna dayalı olarak açılan kayyım atanması istemine ilişkindir. 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanunun 2/4. maddesinde, kayyımlıkla ilgili işlemler, her türlü vergi, resim, harç, katkı payı gibi mali yükümlülüklerden müstesnadır hükmü yer almakta ise de, yargı harçlarının müstesna olunan haller kapsamına dahil olduğuna dair açık bir hüküm bulunmadığından (Y....K.'nun 08.06.2011 gün ve 2011/3-243-392 sayılı kararı) Hazine vekilinin, bu tür davalarda harç alınmaması gerektiğine yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı Hazine vekilinin, kararın esasına yönelik temyiz itirazlarına gelince; dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava konusu 225 ada 9 parsel sayılı taşınmazın, Ali : (Çopuroğullarından): oğlu adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Tapu kaydında adı geçen Ali: (Çopuroğullarından): oğlu ile, nüfus kayıtları getirtilen Ali'nin dosya kapsamından aynı kişi olduğunu söylemek mümkün değildir. Zira, kayıt malikinin tapu kaydında soyadı yer almadığı gibi, nüfus kayıtları getirtilen Ali'nin de bu kayıtlarda soyadı bulunmadığı böylece tapu kayıtları ile nüfus kayıtları arasında irtibat kurulamadığından davacı Hazine'nin talebinin kabulüne karar verilmesi yerine reddine karar verilmesi doğru olmamıştır…”

gerekçesi ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

Dava, 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna dayalı olarak açılan kayyım atanması istemine ilişkindir.

Davacı Hazine vekili; Çorum ili Merkez İlçesi Hacıkerim Mahallesi 225 ada 9 parsel taşınmaz maliklerinden Ali : (Çopuroğullarından) oğlu’nun kimliği ve adresinin tespit edilemediğini ileri sürerek 3561 sayılı Kanunun ilgili hükümleri gereğince Hazinenin hak ve menfaatlerinin bulunması nedeniyle İl Defterdarının yönetim kayyımı olarak atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; tapu kayıt malikinin nüfus bilgilerine ulaşıldığı, yasal ve sağ mirasçılarının olduğu ve 3561 sayılı Kanunun aradığı yasal şartların bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı Hazine vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık kısmında açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Mahkemece önceki kararda direnilmiş, direnme kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımdan tapu kaydında adı geçen “Ali: (Çopuroğullarından): oğlu” ile nüfus kayıtları getirtilen Ali'nin aynı kişi olup olmadığı, burada varılacak sonuca göre dosya kapsamı itibarıyla tapu kaydı ile nüfus kayıtları arasında irtibat kurulup kurulamadığı noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesine geçilmeden önce Mahkemece verilen temyize konu kararın gerçekte yeni hüküm mahiyetinde bulunup bulunmadığı, dolayısıyla temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.

Bilindiği üzere direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için; mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan, önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir (6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi).

Somut olayda ise yerel mahkemece verilen davanın reddine dair kararın Özel Dairece tapu kaydı ile nüfus kayıtları arasında irtibat kurulamadığı, bu nedenle davacı Hazine'nin talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulması üzerine mahkemece bozma kararı sonrası tanık dinlenerek önceki gerekçelerin yanında tanık beyanı da gerekçe gösterilmek suretiyle yeni bir hukuki gerekçeye dayalı direnme olarak adlandırılan karar verilmiştir.

Mahkemenin yeni bir delile veya bilgiye dayanması ilk kararının gerekçesinde dayandığı hukuki olgunun yanında veya dışında yeni bir hukuki olguya dayanarak ve gerekçesini de bu yeni hukuki olgu yönünde değiştirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemeyeceğinden, yerel mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu karar, yeni bir hüküm niteliğindedir.

Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi, Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.