Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2019/422 K.2019/850

Taraflar arasındaki "maddi tazminat" davasından dolayı, bozma kararı üzerine direnme yoluyla Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 06.05.2015 tarihli ve 2015/230 E, 2015/473 K. sayılı kararın bozulmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulundan çıkan 31.01.2019 tarihli ve 2017/11-55 E., 2019/43 K. sayılı kararın karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla; Hukuk Genel Kurulunca dilekçe, düzeltilmesi istenen karar ve dosyadaki ilgili bütün belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Hukuk Genel Kurulunun bozma kararında yer alan açıklamalara göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteminin REDDİNE, aynı Kanun’un 442/3. ve 4421 sayılı Kanun’un 4/b-1 maddeleri gereğince takdiren 370,00TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, karar düzeltme harcı peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına, 04.07.2019 tarihinde yapılan ikinci görüşmede oy çokluğu ile kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik kararı) verildikten sonra yeni delil meydana çıkmadıkça, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamayacağı (172/2), açılan kamu davasında hükmün, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verileceği (225/1), mahkemenin, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı olmadığı (225/2) düzenlenmiştir.

Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir (TBK 74/1). Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz. (TBK 74/2). Hâkim beraat kararıyla bağlı değil ise de bu kararda sabit kabul edilen olgularla bağlıdır. Buradaki sabit kabul edilen olgulardan anlaşılması gereken beraat kararına gerekçe oluşturan varlığı kabul edilen olgulardır.

Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir (HMK 165/1).

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde, özel daire ile mahkeme arasındaki uyuşmazlık davacının sanık olarak yargılanmadığı ceza dosyasının bu dava için bekletici mesele yapılarak sonucunun beklenmesi gerekip gerekmediği noktasındadır.

Ceza davası sonucunun beklenmesi için o dosyada verilecek kararın, hukuk davasına etki etme ihtimalinin bulunması gerekir. Ceza hâkiminin sanık olmayan bir kişi hakkında delil değerlendirmesi yapıp hüküm vermesi düşünülemeyeceğinden ceza mahkemesi kararında davacı yönünden sabit kabul edilebilecek olgu olması da beklenemez. Ceza mahkemesinin davacı hakkında sabit kabul edebileceği bir olgu olmadığına göre, ister beraat isterse mahkumiyet kararı olsun, ceza mahkemesinde verilecek bu kararın eldeki davada bağlayıcı olma veya hükme etki etme ihtimali de bulunmadığından ceza davası sonucunun beklenmesi gerekmemektedir.

Davacı hakkında 04.06.2012 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ve davalı bankanın ceza dosyasında 2013 yılından beri davacı hakkında da ceza davası açılması talebi olmasına rağmen açılmış bir ceza davası bulunmamaktadır. Yeni deliller ortaya çıktığı ve bu nedenle dava açılmasına neden olabilecek yeni bir soruşturma olduğu da ileri sürülüp ispatlanmadığına göre ceza dosyasıyla birleştirilmesi muhtemel kamu davası açılma ihtimali bulunduğunu gösteren bir soruşturma da bulunmadığından bu yönüyle dahi ceza davası sonucunun beklenmesi gerektiği düşünülemez.

Belirtilen nedenlerle karar düzeltme talebi kabul edilerek, davacının sanık olarak yer almadığı ceza dosyası sonucunun beklenmesi gerekmediği yönündeki direnme kararı uygun bulunup, esasa ilişkin temyiz itirazları incelenmek üzere dosyanın özel daireye gönderilmesi gerektiği görüşünde olduğumuzdan karar düzeltme talebinin reddi yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.