Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2020/621 K.2023/736

1. Taraflar arasındaki işçilik alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Bakırköy 32. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

4. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesi; "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.

(Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.

(Değişik: 19/3/2003-4829/11 md.) Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır.

(Ek : 6/6/1985-3220/12 md.; Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış Türk vatandaşı, yurt dışı adresini değiştirir ve bunu tebliğ çıkaran mercie bildirmez, adres kayıt sisteminden de yerleşim yeri adresi tespit edilemezse, bu kişinin yurt dışında daha önce tebligat yapılan adresine Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğunca 25/a maddesine göre gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten itibaren otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

5. Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin birinci fıkrası gerçek kişi muhatap ile ilgili olup, eski adrese tebliğ yapılabilme şartları ikinci ve üçüncü fıkralarda gösterilmiştir. Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası ise tüzel kişi muhatap ile ilgili olup, daha önce tebligat yapılmamış olsa bile tüzel kişinin yeni adresini kayıtlı olduğu sicile bildirmemesi hâlinde sicilde yazılı olan adresine aynı Kanun'un 35 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre tebligat yapılabileceği belirtilmiştir.

6. 6099 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinde yapılan değişikliğin gerekçesinde; “…maddenin dördüncü fıkrası tüzel kişiler bakımından özel ve açık bir düzenleme getirmektedir. Tüzel kişilerin adreslerinin, bir sicil veya resmî kayıtta belirli olması sebebiyle meçhul olması düşünülemez. Bu çerçevede daha önce kendilerine tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir…” açıklamasına yer verilmiştir.

7. Tüzel kişi muhatap yeni adresini kayıtlı olduğu resmî sicile bildirmemiş ise resmî sicildeki adresi bilinen adres olarak kabul edileceği için Tebligat Kanunu’nun 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca tebligat bu adrese çıkarılacak, ancak adres değişmiş olduğu için tebliğ evrakı tebliğ edilemeden iade edilecektir. Bu durumda tebliğ evrakının tebliğ edilemediği tüzel kişininin resmî sicildeki adresi Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin dördüncü fıkrasının açık hükmü gereği esas alınarak, aynı maddenin ikinci fıkrasına göre tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve kapıya asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bundan sonra eski adrese aynı Kanun'un 35 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre çıkarılan tebligatlar muhataba yapılmış sayılır.

8. Diğer taraftan Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 57 nci maddesinin dördüncü fıkrası “Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından ana statü, sicil, tüzük ve kuruluş senedi gibi resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.” hükmünü içermektedir.

9. Bu yasal düzenlenmelerden; ticaret şirketine çıkarılıp bila tebliğ dönen adresin ticaret sicilinde kayıtlı adresi olduğunun anlaşılması ve ticaret şirketinin bu adresini değiştirmesi hâlinde, yeni adresini ticaret siciline tescil ve ilan ettirmediği takdirde Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri uygulanarak ticaret sicilindeki adrese yapılan tebligatın usulüne uygun olacağı anlaşılmaktadır (Timuçin, Muşul: Tebligat Hukuku, Ankara 2018, s. 228-232).

10. Somut olayda; dosya kapsamında davalı ... Temizlik İnşaat ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'ye (... Ltd. Şti.) direnmeye ilişkin 28.01.2020 tarihli gerekçeli karar 18.03.2020 tarihinde, davacı vekilinin temyiz dilekçesi ise 26.03.2020 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 35 inci maddesine göre tebliğ edilmiştir. Daha önce çıkarılıp tebliğ edilemeden iade edilmiş bir tebligat bulunmadığından davalı ... Ltd. Şti.'nin ticaret sicilinde kayıtlı adresine doğrudan Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre yapılan 18.03.2020 ve 26.03.2020 tarihli tebliğ işlemleri usulsüzdür.

11. Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2022 ve 26.01.2023 tarihli dosyanın eksiklik talebi yazıları ile söz konusu tebligatların Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre usulsüz tebliğ edildiği belirtilerek, Mahkemenin direnme kararının ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı ... Ltd. Şti.'ye usulüne uygun tebliğ edilerek tebligat parçasının gönderilmesi istenmiştir.

12. Mahkemece, İlçe Emniyet Müdürlüğü ile Ticaret Sicil Müdürlüğünden adres araştırması yapılarak tespit edilen yeni adrese söz konusu tebligatlar yine doğrudan Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre tebliğ edilmiştir.

13. Bu durumda davalı ... Ltd. Şti.'nin ticaret sicilinde kayıtlı adresine daha önce çıkarılıp, bila tebliğ dönen bir tebligat olmaksızın, aynı adrese doğrudan 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre yapılan tebliğ işlemi, anılan yasa hükmüne aykırı olduğundan usulsüzdür.

14. O hâlde, Mahkemenin direnmeye ilişkin 28.01.2020 tarihli gerekçeli kararının ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı ... Temizlik İnşaat ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'ne 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre usulüne uygun tebliğ edilmesi, davalı şirketin elektronik tebligat adresinin bulunmaması hâlinde (7201 sayılı Kanun md. 7/a-3) tebligatın ticaret sicilinde kayıtlı adresine normal usulde çıkarılarak, bu adrese çıkarılan tebligatın bilâ tebliğ iade edilmesi durumunda aynı adres esas alınarak 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35. maddesi hükmü doğrultusunda tebliğ işlemlerinin ikmali için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.