Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2021/215 K.2021/259

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı Varan Turizm Seyahat A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

4. Nispi harca tabi davanın kabulüne/kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı tarafından temyizi hâlinde, mahkemece hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının dörtte biri oranındaki temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcı alınmalıdır.

5. Somut olaya gelince; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair kararı temyiz eden davalı vekilinin süresi içerisinde temyiz dilekçesini ibraz ettiği, aynı tarih içerisinde hâkim tarafından havalesi yapılarak temyiz defterine kayıt edildiği 31,40TL maktu harç ile 154,30TL temyiz başvuru harcı yatırıldığı anlaşılmaktadır.

6. Temyiz isteyen davalının kendisinin ya da işlemlerinin harçtan istisna ve muafiyetinin bulunmadığı belirgin olduğuna göre; temyiz isteminin incelenmesi için davada hüküm altına alınan miktarlar dikkate alınarak hesaplanacak nispi karar harcının ¼ oranında nispi temyiz ilam harcının tahsili gerekir.

7. 25.01.1985 tarihli ve 1984/5 E., 1985/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca temyiz harcının mahkeme kalemince hesaplanıp temyiz edenden istendiği hâlde süresinde ödenmediği belgelendirilmemiş olduğundan nispi harca tabi olmasına rağmen eksik harç alınarak temyiz defterine kayıt edilen temyiz dilekçesi hakkında 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı HUMK’nın 434. maddesi uyarınca işlem yapılmak ve hüküm altına alınan miktarlar dikkate alınarak hesaplanacak nispi karar harcının ¼ oranında nispi temyiz ilam harcının

tamamlanması amacıyla 16.03.2020 tarihinde elektronik ortam üzerinden mahkemeye yazılan yazının gereğinin yerine getirilip getirilmediğinin anlaşılamadığından eksiklik yazısının yerine getirilip getirilmediğinin tespiti ile mahkemece, HUMK'nın 434/3 maddesine göre işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre Hukuk Genel Kuruluna gönderilmek dosya mahkemeye iade edilmiş ise de; mahkemece geri çevirme kararı yerine getirilmeden dosya işlemsiz olarak tekrar Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

8. Dosya gönderme formunda “Mahkememizin 2015/487 Esas sayılı dosya aslı (2 klasör 4 klasör 2 dosya)” ibaresi yer almakla bahsedilen ekler gönderilmemiştir.

9. Öte yandan UYAP ekranından yapılan incelemede 16.03.2020 tarihinde elektronik ortam üzerinden yazı üzerine mahkemece gönderilen muhtırada ise. “Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 13/12/2016 tarihli 2015/487 Esas 2016/419 Karar sayılı ilamını 14/03/2017 tarihli dilekçeniz ile temyiz ettiğini ve dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği görülmüştür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2020/67 Esas sayılı yazısı ile dosyada eksik olan harcın tamamlanması istenmiştir. Aşağıda miktarı belirtilen eksik harcın işlem muhtırasının tebliğ tarihinden itibaren Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. maddesine göre BİR HAFTALIK kesin süre içinde dosyaya yatırılması, aksi hâlde temyiz isteminizin mevcut duruma göre değerlendirileceği ihtar olunur. 18/09/2020” ibaresinin eklendiği tespit edilmiştir.

10. 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (HUMK) 16.07.1981 tarih 2494 sayılı Kanun ile değişik 434/3. maddesinde “Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamı ödenir.

Bunların eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren hâkim veya mahkeme başkanı tarafından verilecek yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Bu kararın da temyiz edilmesi hâlinde 432'nci maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır.” düzenlemesi mevcuttur.

11. Anılan maddeye paralel düzenleme getiren Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğinin 34 ve 53. maddelerinde; “Temyiz dilekçesi mahkemece alındıktan sonra, temyiz harç ve giderlerinin eksik ödendiği anlaşıldığı takdirde, kararı veren hâkim veya mahkeme başkanı tarafından 7 günlük kesin süre içerisinde tamamlanması aksi hâlde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirilmesi” öngörülmüştür.

12. Buna göre, eksik harç ve giderlerin tamamlanması istemiyle düzenlenen muhtırada yapılması gerekli işlemin ne olduğunun açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak şekilde gösterilmesi; buna yönelik olarak ikmal edilecek harç veya giderin miktarının; yatırılma mercii ve süresinin; mahkemece verilen yedi günlük sürenin kesin olduğu hususunun ve bunların yapılmamasının sonuçlarının net bir şekilde anlatılması gerekir (Hukuk Genel Kurulunun 19.10.2011 tarihli, 2011/10-608 E., 2011/649 K. sayılı kararı).

Aksi hâlde, eksik içerikli bildirimin, hukuken geçerli olduğunun kabul edilmesi mümkün olmadığı gibi; usulüne aykırı ve geçersiz belgelerin hak kaybına yol açacak şekilde sonuç doğurması da kabul edilemez. Bu nedenle mahkemece gönderilen muhtıranın da usulüne uygun olarak düzenlenmediği açıktır.

13. Gereksiz gecikmelere meydan verilmemesi yönünden geri çevirme kararının yerine getirilmesinde titizlik gösterilmesi hususunda ilgililerin uyarılmasına, mahkemece, önceki geri çevirme kararı doğrultusunda işlem yapılarak 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434/III. maddesindeki prosedüre göre davalı vekiline eksik temyiz karar harcının ikmâli için usulüne uygun biçimde muhtıra çıkarılması,

muhtıra gereğinin yerine getirilerek noksan harcın süresinde yatırılması hâlinde, dosyanın ekleriyle birlikte eksiksiz bir şekilde incelenmek üzere Kurulumuza gönderilmesi, harcın yatırılmaması durumunda ise mahkemesince HUMK'nın434/son maddesi uyarınca bir karar verilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesi gerekmiştir.