Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2021/770 K.2021/1353

1. Taraflar arasındaki “Nüfus kaydının iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Sakarya 1. Aile Mahkemesince verilen karar, davacı ... ve davacı ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 28.05.2015 tarihli ve 2015/7031 E., 2015/8900 K. sayılı kararıyla bozulmuş, yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiş, bu kez Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.06.2020 tarihli ve 2017/(18)8-2147 E., 2020/495 K. sayılı bozma kararına karşı davalı ... Kuyucuoğlu vekili karar düzeltme isteğinde bulunmuştur. 2. Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

3. Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesine göre tebligat yapabilmesi için önce muhatap tebliğ evrakında belirtilen adreste oturmakla birlikte posta dağıtım saatinde muhatap veya muhatap adına kendisine tebliğ yapılacak kimseden hiçbirinin gösterilen adreste bulunmadığını, adreste geçici olarak bulunmama sebebini ve posta dağıtım saatinden sonra adrese döneceğini tahkik ve tevsik etmelidir.

Adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti, meclis üyesi, zabıta amir veya memurlarından adreste bulunmama nedenini öğrenerek bu durumu tebliğ tutanağına yazıp altını beyanda bulunan kişiye imzalatması, imzadan çekinmeleri hâlinde de bu durumu tebliğ mazbatasına yazarak kendisinin imzalaması gerekir.

Daha sonra tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesinde yazılı kişilerden birine imza karşılığı, tebliğ ettikten sonra tebellüğ edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber adreste bulunmama hâlinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirmesi gereklidir (Teb. K. m. 21, Teb. Yön. m. 31/1-a).

Bu bildirimin amacı muhatabın tebligatının olduğu ve bu tebligat evrakının kime teslim edildiği hususunda muhataba haber verilmesini sağlamaya yöneliktir.

4. Diğer taraftan, Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi yargılama sırasında taraflardan birinin adresini değiştirmiş olması hâlinde, bundan sonraki kazai tebliğlerin nasıl yapılacağını düzenlemektedir.

19.01.2011 tarihli ve 27820 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6099 sayılı Tebligat Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Tebligat Kanunu'nda değişiklik yapılmış, anılan Kanun ile 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nda kabul edilen "adres kayıt sistemi"nin Tebligat Kanunu'na uyumu sağlanmıştır.

Tebligat Kanunu'nun 35. maddesinde 6099 sayılı Kanun yapılan değişiklikten önce, adres değişikliğinin bildirilmemesi hâlinde tebliğ yapacak merciye muhatabın yeni adresi kimse tarafından bildirilmediğinde, tebliğ evrakının özel örneğe göre düzenlenecek bir nüshası eski adrese ait kapıya asılmaktaydı. Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılmaktaydı.

Tebligat Kanunu'nun 35. maddesinde 6099 sayılı Kanun’un 9. maddesi ile yapılan değişiklikle adresini değiştiren kimse yeni adresini merciye bildirmediği takdirde, Tebligat Kanunu'nun 35/2. maddesine göre adres kayıt sistemindeki adresine tebligat yapılacağı kabul edilmiştir. Yapılan değişiklikle gerçek kişilerin adres kayıt sistemindeki adresi resmî adresi olarak kabul edilmiştir.

Adresini değiştiren kişi yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde de yerleşim yeri adresi tespit edilemediğinde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır (Teb. K. m. 35/II-III, Teb. K. Yön. m. 57/II-III).

5. Dosya üzerinde yapılan ön incelemede. Hukuk Genel Kurulunun 30.06.2020 tarihli ve 2017/(18)8-2147 E., 2020/49 K. sayılı kararının dahili davalı ...'na 05.04.2021 tarihinde adresinden ayrıldığı yeni adresini bildirmediği nedeniyle Tebligat Kanunu'un 35. maddesine göre, dahili davalı ...

Bilgiçoğlu'na ise muhatabın adresinin kapalı olması nedeniyle Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebliğ edildiği görülmüş ise de, dahili davalı ...'nun mernis adresinin araştırıldığına ilişkin bilgi ve belgenin dosya arasında yer almadığı, yine dahili davalı ...

Bilgiçoğlu'na yapılan tebligatta ise muhatabın komşusu ... tarafından çarşıya gittiğinin beyan edildiği ve imzadan imtina ettiği belirtilmiş ise de, haber bırakılan kişinin açık kimliğinin tebliğ parçası üzerinde yer almadığı dolayısıyla yapılan tebligatların geçersiz olduğu anlaşılmıştır.

6. O hâlde mahkemece, Hukuk Genel Kurulu kararı adı geçen dahili davalılara Tebligat Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca edilmeli, yasal süresi içinde karar düzeltme dilekçesi sunulması hâlinde bu dilekçe de davacı tarafa tebliğ edilmeli ve cevap süresi beklenilmelidir. 7. Bu durumda eksiklik giderildikten sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanlığına gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.