Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2023/1134 K.2025/360

2021/5959 Esas, 2022/9666 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme 1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez. 3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp yeni hüküm olarak kabul edilmektedir.

4. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince davacının geçirdiği iş kazasından doğan tazminattan davalı şirketin asıl işveren konumunda olduğu bu nedenle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesi gereğince sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilince yapılan istinaf başvurusunun esastan reddedildiği Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece, davacının iş kazası geçirdiği fabrika inşaatının kim tarafından yaptırıldığı, davalı şirket ile dava dışı...

Sebze Meyve ve Şifalı Bitkiler Petrol ve Baharat San. Tic. A.Ş. arasında organik bağ bulunup bulunmadığının yeterince araştırılmadığı, inşaatı yapan şirketin resmi kurumlar nezdinde araştırılarak tespit edilip davalı ile dava dışı ... Sebze Meyve ve Şifalı Bitkiler Petrol ve Baharat San. Tic.

A.Ş. arasındaki sözleşmelerin ikmal edilmesi gerektiği, salt organik bağdan hareketle hüküm kurulamayacağı, davalı şirket ile dava dışı şirket arasında hukuka aykırı bir ilişkinin mevcudiyetinin araştırılması gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, İlk Derece Mahkemesince bu kez önceki yapı ruhsatının dava dışı şirket adına kazadan önce 05.05.2011 tarihinde alındığı ancak davalı ile dava dışı şirketlerin ticaret sicil kayıtlarından ortaklarının aynı olduğunun ve kazanın meydana geldiği tarihte dava dışı şirketin adresinin kazanın meydana geldiği yer olmadığının anlaşılması karşısında davalı ile dava dışı şirket arasında organik bağ bulunduğu,

davacıyı birlikte istihdam ettiklerinin anlaşıldığı gerekçesiyle direnme kararı verildiği anlaşılmıştır.

5. Görüldüğü üzere İlk Derece Mahkemesince direnmeye esas kararda davalı şirketin asıl işveren konumunda olduğundan bahisle meydana gelen iş kazasından sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişken direnme kararında daha önce üzerinde durulmadığı hâlde bozma kararından esinlenerek davalı şirket ile dava dışı şirket arasında organik bağ bulunduğu, şirketlerin davacıyı birlikte istihdam ettiklerinin anlaşıldığı gerekçesine dayalı olarak direnme kararı verilmiştir.

6. Sonuç itibarıyla İlk Derece Mahkemesince direnme adı altında verilen karar ilk karar gerekçesinde yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni gerekçeye dayalıdır.

7. Hâl böyle olunca verilen bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

8. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.