Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2024/192 K.2024/691

1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı Yargıtay 4. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiştir. 2. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı vekili; davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 46/1-c maddesine dayalı olarak açıldığını, eldeki davaya konu zararın Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.10.2019 tarihli ve 2019/138 Esas, 2019/393 Karar sayılı kararında müvekkili aleyhine hatalı şekilde hesaplanan yahut hiç hesaplanmayan vekâlet ücretleri ve hatalı şekilde müvekkili aleyhine hesaplanan harçlardan doğduğunu, mahkemece kabul ve ret oranlarının doğru uygulanmadığını, bu hususların kanun yolu başvurularında dikkate alınmadığını,

ayrıca dava konusu B-6 Blok 15 numaralı bağımsız bölüm yönünden 6100 sayılı Kanun’un 125 inci maddesi kapsamında seçim hakkı kullanılıp iddia ispat edilememesine rağmen müvekkili aleyhine açık yasa hükmüne aykırı olarak tazminata hükmedildiğini, bu husustaki kanun yolu başvurularının reddedildiğini, müvekkili aleyhine haksız olarak tazminata hükmedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla toplam 92.660,50 TL’nin 15.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı 5. Davalı ... vekili; 6100 sayılı Kanun’un 46 ncı madde koşullarının somut olayda mevcut olmadığını, tazminat talebinin yasal dayanağının bulunmadığını, talebe dayanak olarak verilen işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, iddiayı ispata yeterli delil sunulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Özel Daire Kararı

6. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/28 Esas, 2023/62 Karar sayılı kararı ile; “…Hakimlerin verdikleri kararlardan dolayı ilke olarak sorumlu tutulmayacakları esas olmakla birlikte, hakimin bağımsızlığı kadar tarafsızlığını da teminat altına almak amacıyla hukuki sorumluluğunun tespiti özel bir usule tabi tutulmuştur.

Kanunun öngördüğü sorumluluk sebepleri sınırlı sayılmıştır (numerus clausus) ve bunların varlığının kabul edilebilmesi için hakimlerin genel olarak kasıtlı veya ağır kusurlu tutum ve davranışlarının varlığı gerekmektedir. Hakimin sorumluluğu nedeniyle dava açılabilmesi için kanunda sayılan sebeplerin varlığı gerekmekte olup, kanunda sayılmayan sebeplerden dolayı tazminat davası açılamaz.

Bu tür davalarda davacı, hakimin yargılama faaliyetinin 6100 sayılı HMK'nın 46.maddesinde sayılan sebeplerden birisine girdiğini, yani hakim tarafından hukuka aykırı (haksız) yargısal işlem/eylem yapıldığını, hakimin ağır kusuru veya kastı olduğunu, bundan dolayı zarar gördüğünü ve hakimin davranışıyla zarar arasındaki illiyet (nedensellik) bağının varlığını ispatla yükümlüdür.

Hakimlerin yargılama faaliyetinden dolayı devlet aleyhine açılan eldeki tazminat davasında davaya dayanak yapılan olgular özetle; muris muvazaasına dayalı olarak görülen davada B-6 Blok 3. kat 15 nolu taşınmaz yönünden hatalı şekilde eksik hesaplanan ya da hiç hesaplanmayan vekalet ücretine hükmedildiği, kısmen kabul kısmen ret hükmü kurduğu halde ret ve kabul oranlarını doğru uygulamadığı, Yargıtay Dairesinin de bu yönlerden yapılan itirazlarını dikkate almadığı,

harç miktarlarının fazla hesaplandığını, ayrıca HMK'nın 125. madde uyarınca seçim hakkını kullanan ve davasını dahili davalı yaptığı...'a yönelttiği, kendisi hakkında hüküm kurulamayacağı, iddiasını kanıtlayamayan davacı yanın dava konusu B-6 Blok 3. kat 15 nolu taşınmaz yönünden tescil talebi reddedilmesine rağmen açık ve kesin yasa maddesine aykırı olarak bu kez tazminata hükmedildiği, bu yönlerden yaptığı temyiz ve karar düzeltme talepleri hakkında da açık ve kesin kanun hükümlerine aykırı karar verildiği bu nedenle maddi zarara uğradığı iddialarıdır.

6100 sayılı HMK'nın 46.maddesinde sayılan sebeplere bakıldığında bu sebeplerin tamamının nitelikleri gereği hukuka aykırılık taşıdığı ve hakimin ağır kusuruna (hatta kastına) dayalı olduğu (örneğin; taraf tutma, duruşma tutanağında yazılı olmayan sebeple karar verme, menfaat karşılığı karar verme, kanuna açık aykırılık, adalet dağıtmaktan kaçınma, duruşma tutanağını tahrif vs.) görülmektedir.

Hakimin takdir yetkisi kapsamında kalan delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin hususlar tazminata konu edilemez. Çünkü HMK'nın 46.maddesindeki koşullar hakimin takdir yetkisinin ötesinde kasıt veya kasta yakın ağır kusur hallerinde başka türlü yorumlanması mümkün olmayan hukuk kurallarının yanlış uygulanması söz konusu olduğunda oluşabilecektir. Somut olayda HMK'nın 46.maddesindeki koşullardan hiçbirisi gerçekleşmemiştir. Davacı, HMK'nın 46.maddede sayılan sınırlı hukuki sorumluluk nedenlerinin eldeki davada gerçekleştiğini kanıtlayamamıştır. Hal böyle olunca davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan HMK’nın 49. maddesi uyarınca, davanın esastan reddi halinde disiplin para cezasına hükmedilmesi gerektiğinden, bu konuda dava konusu olayın gelişim biçimi ve dosyaya yansıyan olgular göz önünde bulundurulmuş, 1.000,00 TL disiplin para cezasının verilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

II. GEREKÇE

8. Dava, 6100 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ncı maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddede “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:

a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.

ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.

d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.

e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.

10. Somut olayda 6100 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sorumluluk sebeplerinden hiçbiri bulunmadığından ve hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat şartları oluşmadığından Özel Dairece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

11. Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın ONANMASINA, Harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına, 11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.