Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2024/733 K.2025/662

2021/13154 Esas, 2022/8585 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın davalı Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne, birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ... vekili ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ..., Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü ve ihbar olunan ... Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. vekilleri ile davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına uyularak asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin bozmaya uyarak verdiği karar davalılar ... ve Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü vekilleri ile davalı ... tarafından temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucu tekrar bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme

1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.

3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğindedir.

4. Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda asıl ve birleşen davaların kısmen kabulü ile 1.300.925,46 TL iş göremezlik tazminatından taleple bağlı kalınarak 860.417,32 TL ve bakıcı gideri olarak 440.355,82 TL olmak üzere toplam 1.300.773,14 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

davalı ... tarafından yapılan ödemenin icra dosyalarına yapılan harici ödeme olduğu anlaşıldığından ödemenin ilâmın icrası sırasında değerlendirilmesi gerektiğinin tespitine, asıl ve birleşen dosya davacıları için belirlenen manevi tazminatın davalılar ... ve ...’dan yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince davalı ... tarafından yapılan ödemenin denkleştirme yöntemiyle tenzili gerekirken ödemenin ilâmın icrasında değerlendirilmesine karar verilmesinin hatalı olduğu,

Mahkemece, davalı ... tarafından davacıya ödenmesine karar verilen toplam 625.000,00 TL'nin son olarak ödenecek çek tarihi olan 30.12.2017 tarihi itibarıyla bu tarihe kadar ödenen miktara faiz işletilmek suretiyle davacının elde ettiği netice ödemenin tespit edilmesi,

aynı zamanda 30.12.2017 tarihi itibariyle maddi tazminat alacağının ne kadar olduğunun da bilirkişi marifetiyle hesaplatılması ve bu şekilde ödenen miktarın davacının alacak miktarına oranlanarak denkleştirme-karşılama oranının tespit edilerek bulunacak bu oranın davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak kapsamında 13.05.2016 tarihli hesap raporuna uygulanmak suretiyle davacının ödeme ile karşılanmayan sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin belirlenmesi,

ayrıca maddi tazminat alacaklarına hükmedilirken Bölge Adliye Mahkemesinin 06.03.2019 tarihli kararının davacılar tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle netice sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderleri hükümleri yönünden usuli kazanılmış haklar gözetilerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle oy çokluğu ile hükmün bozulduğu anlaşılmıştır.

5. Bölge Adliye Mahkemesince bozmadan sonra yapılan yargılamada hesaplanan davacının aldığı ücretin miktarına göre uğradığı malûliyet nedeniyle bakım gideri ve davacının ıslah ettiği tutarlarla örtüşen 13.05.2016 tarihli bilirkişi raporundaki sonuç miktarların Yargıtay denetiminden geçerek ve manevi tazminat tutarının ise miktar yönünden temyize tâbi olmaması nedeniyle kesinleştiği anlaşıldığından, bozmanın davalı ... tarafından yapılan 625.000,00 TL tutarlı ödemeye ilişkin olduğu,

hükme esas alınan 05.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda %47,49 oranında denkleştirmeye göre yapılan ödemenin karşılama oranı tespit edilerek Yargıtay bozma kararında işaret edilen 13.05.2016 tarihli rapordaki tutarlara uygulandığında bakiye alacağın 451.805,13 TL iş göremezlik tazminatı ve 259.140,84 TL bakıcı gideri olarak tespit edildiği, tespit edilen fark tutarın 06.03.2019 tarihli kararda davacı tarafça temyiz edilmeyen tutardan az olduğu, 06.03.2019 tarihli kararda bakıcı giderinin denkleştirmeye tabi olmadığı,

sonuç bakıcı giderinin de %30 hakkaniyet indirimsiz hâli ile 13.05.2016 tarihindeki tutardan fazla olduğu dikkate alındığında davalıların usuli kazanılmış haklarının ve bozma öncesi karardaki taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakların korunduğu belirtilerek bozma sonrası alınan bilirkişi raporundaki seçenekli hesaplamalardan bozma doğrultusunda hesaplama yapılan seçeneğin esas alınması suretiyle asıl ve birleşen davaların kısmen kabulü ile 451.805,13 TL iş göremezlik tazminatının ve 259.140,84 TL bakıcı giderinin yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

ayrıca davacılar lehine belirlenen manevi tazminatların davalılar ... ve davalı ...’dan yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

6. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, Özel Dairenin bozma kararı doğrultusunda irdeleme ve değerlendirme yapılarak bozmanın gereği eylemli olarak yerine getirilmek suretiyle verilen yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır. 7. Hâl böyle olunca verilen bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye aittir. 8. O hâlde yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.