Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2025/383 K.2025/705

2021/1333 Esas, 2022/2761 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme

1. Bilindiği üzere direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Başka bir anlatımla, mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.

3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp yeni hüküm olarak kabul edilmektedir.

4. Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince, davacının hakedişlere itiraz etmemesinin sayaç okuma hizmet bedelini talep etmesine engel teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davacı tarafından sunulan ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

5. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davalı idarenin yükümlülüğünü yerine getirmemesinin davacının alacak hakkını ortadan kaldırmayacağı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

6. Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece, somut olayda davacının hakediş raporlarına sözleşmenin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin (HİGŞ) 42. maddesinde gösterilen şekilde itiraz etmediğinden hakedişlerin kesinleştiği, bu nedenle davacının davaya konu bedeli talep edemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

7. Özel Dairenin bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki HİGŞ'nin 42/a maddesinin Danıştay kararıyla iptal edildiği, idare mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğu, HİGŞ’nin 42/a bendinde yer alan düzenlemenin iptal edilmiş olması karşısında, davacının verilen hizmet bedelini talep edebileceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

8. Bu durumda; bozma kararından sonra HİGŞ'nin 42/a maddesinin iptali ve bu kararın 22.01.2024 tarihinde kesinleşmesiyle oluşan yeni durum değerlendirilerek direnme kararı verilmiş olup, İlk Derece Mahkemesinin direnme olarak adlandırdığı kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; ilk kararda tartışılıp, değerlendirilmemiş yeni bir gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

9. Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyiz incelenmesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.

10. Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.