Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2025/511 K.2026/258

2021/4736 Esas, 2022/16342 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... (Kurum) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. ÖN SORUN

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, Özel Daire bozma kararının maddi hataya dayanıp dayanmadığı; buradan varılacak sonuca göre direnme kararı ile bozma kararı kaldırılarak usulüne uygun temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesinin gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. GEREKÇE

1. Değerlendirme

1. Yapılan incelemede davacı vekili tarafından 01.07.2015 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti, mahrum kalınan aylıkların ve fazladan ödenen primlerin tahsili talebiyle açılan eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği,

karara karşı davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince tavzih talebine istinaden hüküm fıkrasında yer alan miktarın ıslah dilekçesi ile talep edilen alacak miktarı ile değiştirilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Özel Dairece;

“...Eldeki davada, 20.10.2015 tarihli tahsis talebi öncesinde davalı Kurumca geçici 63. madde uygulaması yapılarak fark pirm borcunun tahsil edilerek davacıya 01.11.2015 itibari ile 506 Sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı ne varki davacının sonradan çıkartılan fark priSomut olayda, 04.10.2000-22.05.2013 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olan davacının, 2011 yılında yapılan tescille, 01.06.1998-03.10.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının bulunduğu ve 22.05.2013 tarihli tahsis isteminden sonra Kurumca 8. basamaktan yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Kurumca davacıya 506 sayılı Yasanın Geçici 81. maddesi hükümleri gereğince 01.02.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının aylığının eksik hesaplandığı iddiası ile eldeki davayı açtığı anlaşılmakla, davanın yasal dayanağı, öngörülen istisnaları dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesi ve bu maddenin yollaması ile anılan Yasanın 29... sayılı Yasanın 61 ve geçici 82. maddeleridir. .....

Mahkemece, aldırılan hesap raporunda A2 ve B aylığında kazanç güncelleme katsayılarına ilişkin verilerin bulunmaması ile tahsis talep tarihine kadar uygulanan artırım oranlarının belirlenmemiş olması karşısında, denetlenemediği ve hükme esas alınmasına yeterli olmadığı anlaşılan hesap raporuna göre karar verildiği anlaşılmakta olup, aylık miktarı ve farkları bakımından, öncelikle, aylıkta esas alınan tüm verileri içerir şekildeki belgelerin davalı kurumdan celbinden sonra fark aylıkların ne olması gerektiği hususu davalı Kurumdan sorulmalı,

kurumun aylıkları hesaplayıp farklarını göndermesi halinde davacının itirazı olup olmadığının belirlenmesi, aylıkların hesaplanamayacağının bildirilmesi veya bildirilen miktarlara itiraz olması halinde ise, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda alanında uzman bilirkişi ya da bilirkişi heyetinden, aylık bağlama tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuat gereği, aylık bağlama oranlarını belirten, başlangıçtaki aylık tutarını tespit eden, Kurumca bağlanan aylıkla karşılaştırılarak, fark bulunması halinde gerekçeli ve ayrıntılı olarak sebebini açıklayan rapor alınıp irdelenerek,

varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir...” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozmanın dosya kapsamına uygun olmadığı ve maddi hataya dayandığı belirtilerek direnme kararı verildiği anlaşılmıştır.

2. Görüldüğü üzere Özel Dairece davaya konu edilen talepler ve taraflarla ilgisi olmayan açıklamalar yapılarak kararın bozulduğu, bu hâli ile bozma kararının dosya kapsamına uygun olmayıp açıkça maddi hataya dayandığı görülmekle bozma kararı ile bu karara karşı verilen direnme kararı kaldırılarak usulüne uygun ve yöntemince temyiz incelemesi yapılmak üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir.

3. Açıklanan nedenlere göre açık biçimde maddi hataya dayalı olan 20.12.2022 tarihli bozma kararı ile bu karara karşı verilen direnme kararı ortadan kaldırılmalı ve işin esasına ilişkin olarak ileri sürülen temyiz itirazları yöntemince incelenerek dosya kapsamına uygun karar verilmek üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir.