Ali Açığ Başvurusu (B. No: 2014/16467)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; ceza davasında çelişkili bilirkişi raporu dikkate

alınarak ve başvurucunun duruşmada hazır bulunulmasına imkân verilmeden

mahkûmiyet kararı verilmesi, yargılamaya katılan hâkim ve savcıların taraflı

davranması ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 17/10/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca başvurunun kabul

edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre

ilgili olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucu hakkında Kiğı Cumhuriyet Başsavcılığının 10/2/2009

tarihli iddianamesiyle iştirak hâlinde edimin ifasına fesat karıştırmak

suçundan dava açılmıştır.

7. Kiğı Asliye Ceza Mahkemesi 29/7/2010 tarihli kararıyla

başvurucunun iştirak hâlinde edimin ifasına fesat karıştırmak suçundan

mahkûmiyetine karar vermiştir.

8. Yargıtay (Yargıtay) 5. Ceza Dairesi 3/10/2013 tarihli

kararıyla kararı onamıştır.

9. Başvurucu, nihai kararı kendisine infaz için tebligat

yapıldığı 22/9/2014 tarihinde öğrendiğini beyan etmiştir.

10. Başvurucu 17/10/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 9/11/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu; yargılama aşamalarında üretici firmanın bilgisine

başvurulmadan, eksik soruşturmaya dayalı olarak, çelişkili bilgiler içeren

bilirkişi raporuna itibar edilerek mahkûmiyet kararı verildiğini iddia etmiştir.

Ayrıca ceza kanununda yapılan değişiklik gözetilmeden kararın Yargıtayca onandığını, yargılamaya katılan hâkim ve

savcıların çeşitli nedenlerle taraflı davrandıklarını, Kandıra'da yaşaması

nedeniyle yargılama süresince yalnızca bir duruşmaya katılabildiğini ve

yargılamanın uzun sürdüğünü belirterek adil yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu, bu nedenlerle yargılamanın yenilenmesini

talep etmiştir.

B. Değerlendirme

13. Bireysel başvurunun süre koşuluna bağlanmasıyla başvuruculara

bireysel başvuruda bulunmak için imkân tanımanın yanında hukuki belirlilik de

sağlanmaktadır. Dolayısıyla dava açma ya da kanun yollarına başvuru için belli

sürelerin öngörülmesi -bu süreler dava açmayı imkânsız kılacak ölçüde kısa

olmadıkça- hukuki belirlilik ilkesinin bir gereğidir ve mahkemeye erişim

hakkına aykırı değildir (Remzi Durmaz,

B. No: 2013/1718, 2/10/2013, § 27).

14. Bireysel başvuruların 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47.

maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği

tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

otuz gün içinde yapılması gerekmektedir. Anılan düzenlemelerde başvuru yolu

öngörülen durumlarda bireysel başvuru süresinin başlangıcına ilişkin olarak "başvuru yollarının

tüketildiği" tarihten söz

edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta başvuru yapılamayacağı dikkate

alınarak bu ibarenin "nihai kararın gerekçesinin öğrenilebildiği" tarih olarak anlaşılması gerekir. Bu

öğrenme, somut olayın özelliklerine göre farklı şekillerde gerçekleşebilir.

15. Bireysel başvuru süresi bakımından "nihai kararın

gerekçesinin tebliği" öğrenme şekillerinden biridir (Mehmet Ali Kurtuldu, B. No: 2013/5504,

28/5/2014, § 27). Ancak öğrenme, gerekçeli kararın tebliği ile sınırlı olarak

gerçekleşmez; başka şekillerde de öğrenme söz konusu olabilir. Bu kapsamda

nihai kararın gerekçesinin "dosyadan suret alınması" gibi hâllerde

öğrenilmesi de mümkündür. Başvurucuların nihai kararın gerekçesini "öğrendiklerini

beyan ettikleri tarih" de bireysel başvuru süresinin başlangıcı olarak ele

alınabilir (İlyas Türedi, B. No:

2013/1267, 13/6/2013, §§ 21, 22).

16. Nihai kararın gerekçesinin öğrenilemediği veya nihai kararın

sonucunun öğrenilip gerekçesinin kesin olarak öğrenilme imkânının elde

edilemediği hâllerde başvuru süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağının

da belirlenmesi gerekir. Aksi hâlde sınırsız bir başvuru süresi söz konusu

olabilecektir. Bu kapsamda yapılacak değerlendirmede sürenin başlangıç

tarihinin, başvurucuların özen yükümlükleri ile mahkemeye erişim haklarının

aşırı sınırlanmaması hususlarının birlikte dikkate alınması gerekir.

17. Başvurucuların bireysel başvuruda bulunmak amacıyla dava ve

başvurularını takip etmek için gerekli özeni gösterme yükümlülükleri vardır. Bu

yükümlülük kapsamında ilk derece mahkemesine fiilen ulaşan nihai kararın

gerekçesini öğrenme konusunda gerekli özeni gösterme sorumluluğu başvuruculara

aittir. Diğer bir ifadeyle başvurucular veya vekillerinin ilk derece

mahkemesine ulaşan kararın bir örneğini almak için özenli davrandıklarını

kanıtlamaları gerekir (Benzer yöndeki AİHM kararları için bkz. Ölmez/Türkiye (k.k.),

B. No: 39464/98, 1/2/2005; Refik Alpaya ve İbrahim Dağılma/Türkiye (k.k.), B. No:

34384/08, 12/3/2013, § 16).

18. Yargıtay Ceza Daireleri tarafından verilen kararların

taraflara tebliğine ilişkin bir düzenleme mevzuatta bulunmamaktadır. Ceza

yargılamasında nihai kararın tebliğ edilmediği durumlarda kararın derece

mahkemesine ulaşmasından ve böylece gerekçesinin erişilebilir olmasından sonra

özen yükümlülüğü kapsamında makul bir süre içinde bireysel başvuru yapmak

isteyen ilgililerden karara erişmeleri ve karar gerekçesini öğrenmeleri

beklenir. Bu kapsamda erişilebilir olan nihai kararın en geç üç ay içinde

ilgilileri tarafından bilindiği ve gerekçesinin öğrenildiği kabul edilmelidir.

Aksi tespit edilmediği sürece bireysel başvuru için 6216 sayılı Kanun'da

öngörülen otuz günlük başvuru süresi bu tarihten itibaren başlayacaktır (A. C. ve diğerleri [GK], B. No:

2013/1827,25/2/2016, § 30).

19. Somut olayda başvurucu hakkındaki mahkûmiyet hükmü Yargıtayın 3/10/2013 tarihli onama ilamıyla kesinleşmiş ve

ilk derece mahkemesince 28/2/2014 tarihinde kesinleşme şerhi düzenlenmiştir.

20. Yargıtay kararının hangi tarihte ilk derece mahkemesi

kalemine döndüğüne ilişkin dosya içinde herhangi bir bilgi bulunmamakta olup

ilamın 28/2/2014 tarihinden önceki bir tarihte Mahkemeye ulaştığı aşikârdır.

21. Nihai kararın içeriğine erişme imkânının elde edildiği

28/2/2014 tarihinden itibaren özen yükümlüğü kapsamında kararın içeriğinin

öğrenildiği kabul edilen üç aylık sürenin sonundan itibaren en geç otuz günlük bireysel

başvuru süresi sonunda başvurucu tarafından bireysel başvuruda bulunulması

gerekirken başvuru süresi geçtikten sonra 17/10/2014 tarihinde yapılan bireysel

başvuruda süre aşımı bulunduğu

sonucuna varılmıştır.

22. Açıklanan nedenlerle başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

A. Başvurunun süre aşımı

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

9/11/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

Tuğçe TAKCI

Başvurucu

:

Ali AÇIĞ

Vekili

:

Av. Gürsel

ALDEMİR