Barış Öztürk ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2017/39842)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1.Başvuru; orman vasfına haiz tapulu taşınmaz kaydının iptal

edilmesinden dolayı açılan tazminat davasında, usul ve kanuna aykırı yöntemle

taşınmaz değerinin düşük tespit edilmesi ve yargılamanın makul sürede

sonuçlandırılmaması nedenleriyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 1/12/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler

çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucuların murisinden kalan İzmir'in Narlıca ilçesindeki

tapuda kâin 232.000 m2'lik taşınmazla ilgili Orman Genel

Müdürlüğü tarafından açılan tapu iptal tescil davasında İzmir 8. Asliye Hukuk

Mahkemesi 21/12/2009 tarihli kararıyla taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına

kayıt ve tesciline karar vermiştir.

7. Başvurucular, İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla

Hazine adına tesciline karar verilen taşınmaz

bedelinin tahsili istemiyle 31/5/2013 tarihinde İzmir 5. Asliye Hukuk

Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmışlardır.

8. UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelere göre yargılama

devam etmekte olup duruşma 10/10/2019 tarihine ertelenmiştir.

9. Bu arada UYAP'tan yapılan nüfus

kaydı sorgulamasından başvurucu Muteber Öztürk'ün 24/6/2018 tarihinde vefat

ettiği anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 12/6/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucular Barış Öztürk, Zeynep

Öztürk, Sözer Berat Öztürk Yönünden

1. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

a. Başvurucuların İddiaları

11. Başvurucular, yargılamanın uzaması nedeniyle makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

b. Değerlendirme

12. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)

kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin

yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini

tartışmıştır.

13. Anılan kararda özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali

külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle

ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir

başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân

tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması

nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu

hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa

Mahkemesi ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı

şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat

Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin

bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak

başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı

vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

14. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Diğer İhlal İddiaları

a. Başvurucuların İddiaları

16. Başvurucular; Mahkemenin gelir metoduna göre taşınmazın

değerini tespit etmeye çalıştığını, bu yöntemin taşınmazın gerçek değerini

belirlemekten uzak olduğunu, uluslararası standartlara göre değerleme yapılması

gerektiğini, tazminata esas olan taşınmazın haksız bir şekilde ellerinden

alındığını, davayı devam ettirebilmeleri için kendilerinden çok yüksek miktarda

harç ödemesi yapılmasının istendiğini, istinaf ve temyiz aşamalarında da

yeniden harç isteneceğini, bu durumun hak arama özgürlüğünü engellediğini

belirterek Anayasa'nın 35. ve 36. maddelerinde güvence altına alınan mülkiyet

ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

b. Değerlendirme

17. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa

Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının

tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun, bireysel başvuru konusu şikâyetini

öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak

iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara

sunması, bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni

göstermiş olması gerekir (İsmail Buğra İşlek,

B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).

18. Somut olayda, mülkiyet ve adil yargılanma hakkının edildiği

iddiasının öncelikle derece mahkemelerinde ileri sürülerek bu mahkemelerce

değerlendirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla başvurucuların makul sürede

yargılanma hakkı dışında ileri sürdükleri ihlal iddialarını bu aşamada Anayasa

Mahkemesi önüne getirmeleri mümkün değildir.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

B. Başvurucu Muteber

Öztürk Yönünden

20. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereği

Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.

21. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarının

makul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradelerini Anayasa

Mahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılabilir (İskender Kaya ve diğerleri,

B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§ 18-21). Somut olayda başvurucu Muteber Öztürk,

başvuru tarihinden sonra 24/6/2018 tarihinde vefat etmiş ancak mirasçıları

makul bir süre içinde başvuruya devam etme yönünde iradelerini

bildirmemişlerdir. Anılan başvurucu yönünden başvurunun incelenmesine devam

etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2)

numaralı fıkrasında öngörülen nedenlerden biri de bulunmamaktadır.

22. Açıklanan gerekçelerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

C. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

12/6/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Burhan ÜSTÜN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

Yakup MACİT

Başvurucular

:

1. Muteber

ÖZTÜRK

2. Barış

ÖZTÜRK

3. Zeynep

ÖZTÜRK

4. SözerBerat ÖZTÜRK

Vekili

:

Av. Mustafa

ÖZTOK