Burhan Çakır Başvurusu (B. No: 2016/14260)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

BURHAN ÇAKIR BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2016/14260)

Karar Tarihi: 21/2/2019

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, atanma talebinin reddine dair işlemin iptali

istemiyle açılan davada hukuka açıkça aykırı karar verilmesi ve yargılamanın makul

sürede tamamlanmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/8/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvurucu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı

bünyesinde on üç yıl şube müdürü olarak görev yapmasının ardından 15/5/2007

tarihinde bilişim uzmanı kadrosuna atanmıştır.

6. Başvurucu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Meslek

Personeli Sınav, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in

(Yönetmelik) 7/3/2010 tarihli ve 27514 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanmasının ardından 9/4/2010 tarihli dilekçe ile bilişim başuzmanlığı

kadrosuna atanmak için başvuruda bulunmuştur. Yönetmeliğin 38. maddesine göre

bilişim başuzmanlığına atanabilmek için bilişim uzmanı sıfatıyla on yıl mesleki

kıdeme sahip olmak gerekmektedir. Başvurucunun talebi cevap verilmemek

suretiyle reddedilmiştir.

7. Başvurucu, ret işlemi ile işleme esas olan Yönetmeliğin 38.

maddesinin iptali talebiyle Danıştay Beşinci Dairesinde dava açmıştır.

8. Danıştay Beşinci Dairesi 17/1/2013 tarihli kararıyla davayı

reddetmiştir. Ret gerekçesinde öncelikle Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca kamu

tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin

uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik

çıkarabilecekleri hatırlatılmıştır. Gerekçede, 5/4/1983 tarihli 2813 sayılı

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanun'un 5.

maddesinin sekizinci fıkrasında kanunlarla kuruma verilen görevlerin

gerektirdiği asli ve sürekli görev ile hizmetlerin bilişim başuzmanı, bilişim

uzmanı, teknik uzman ve idari uzman ile bilişim, teknik ve idari uzman

yardımcılarından oluşan meslek personeli ve diğer personel eliyle

yürütüleceğinin hüküm altına alındığı belirtilmiştir. İlgili kanun hükmü ile

meslek personeli olarak sayılan bilişim başuzmanı kadrosuna atanacak personelin

idarece bilişim alanında uzmanlaşmış olan bilişim uzmanı unvanlı meslek

personeli arasından mesleki kıdem ölçüsüne göre seçilmesinde 2813 sayılı

Kanun'a ve hizmet gereklerine aykırı bir yön bulunmadığı vurgulanan gerekçede

gerek dava konusu Yönetmelik hükmünün gerekse bilişim uzmanlığı kadrosunda on

yıllık kıdemi bulunmayan başvurucunun talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka

aykırı olmadığı ifade edilmiştir.

9. Ret hükmü Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 5/3/2015

tarihli kararıyla onanmıştır. Başvurucu, karar düzeltme isteminde bulunmuş

ancak istem karara bağlanmadan 11/8/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

10. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan

incelemede karar düzeltme isteminin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun

28/5/2018 tarihli kararıyla reddedildiği anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin

21/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği

düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, yargılamanın makul sürede tamamlanmadığını ileri

sürmektedir.

2. Değerlendirme

13. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)

kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin

yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini

tartışmıştır.

14. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru

yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması

nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına

makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler

doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal

iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi

olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan

başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile

bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması

nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

15. Mevcut başvuruda söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

1. Başvurucuların İddiaları

17. Başvurucu; Mahkemenin hatalı yorumla hukuka aykırı karar

verdiğini, dava konusu Yönetmelik hükmünün kanunla düzenlenmesi gereken bir

alanda sınırlama getirdiğini belirterek anayasal haklarının ihlal edildiğini

ileri sürmektedir.

2. Değerlendirme

18. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Şikâyetlerin özü Mahkeme tarafından hatalı

bir yorumla karar verildiği iddialarına yönelik olduğundan şikâyetin yargılama

sonucuna yönelik olduğu ve bu kapsamda değerlendirilmesi uygun görülmüştür.

19. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu

olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil

eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik

içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

20. Somut olayda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı incelenerek

ilgili kısımları yukarıda belirtilen (bkz. § 8) gerekçe ile hüküm kurulmuştur.

Mevzuatın, somut olayın ve delillerin yorumlanması yukarıda anılan ilkeler

uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkemenin takdirinde olup bireysel

başvuruda değerlendirmeye konu edilemez.

21. Bu hâle göre başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar,

delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup

kararda bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik

oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının

kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

22. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir..

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer ihlal iddialarının açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

21/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Recep KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ

Yıldız SEFERİNOĞLU

Raportör

:

Volkan ÇAKMAK

Başvurucu

:

Burhan ÇAKIR