Doğan Kasadolu Başvurusu (B. No: 2012/670)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, iftira suçundan

yargılandığı İstanbul 31. Asliye Ceza Mahkemesinde yapmış olduğu hâkimin reddi

ve mahkemenin görevsizliğine ilişkin taleplerinin anılan Mahkeme ve üst

mahkemece reddedilmesi nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 9/11/2012

tarihinde İstanbul 31. Asliye Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe

ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel

bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Birinci

Komisyonunca, 25/12/2012 tarihinde başvurunun karara

bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden,

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3)

numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar

verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki

ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, İstanbul 31.

Asliye Ceza Mahkemesinin E.2010/506 sayılı dosyasında iftira suçundan

yargılanmaktadır.

6. Davaya bakan Hâkim,

görülmekte olan davadan dolayı başvurucu tarafından aleyhinde yapılan şikayetin

Adalet Bakanlığınca işleme konulmamasına rağmen başvurucunun bu işlem aleyhine

idari yargı yoluna başvurmuş olması nedeniyle mağdur olduğu düşüncesi ile 22/12/2011 tarihli duruşmada “davadan çekinme” kararı almıştır.

7. İstanbul 3. Ağır Ceza

Mahkemesince, Hâkimin çekinme talebi yerinde görülmeyerek 27/12/2011

tarihinde reddedilmiştir.

8. Başvurucunun anılan karara

karşı kanun yararına bozma yoluna gidilmesine yönelik 22/3/2012

tarihli talebi, Adalet Bakanlığınca “sorunun

yargısal yollardan çözülebileceği” gerekçesiyle 18/5/2012 tarihinde

reddedilmiştir. Ayrıca başvurucu, 26/3/2012 tarihli

dilekçesi ile hâkimin reddi talebinde bulunmuş olup, bu talebi davayı gören

Mahkemece 29/3/2012 tarihinde ve itirazı inceleyen İstanbul 4. Ağır Ceza

Mahkemesince de 17/5/2012 tarihinde reddedilmiştir.

9. Başvurucu, 17/9/2012 havale tarihli dilekçesi ile bir kez daha hâkimin

davadan çekinmesi ve yargılamasının da Ağır Ceza Mahkemesinde yapılması

gerektiği yönünde talepte bulunmuştur. Bu talebi de Mahkemece 18/9/2012 tarihli duruşmada “daha

önceden hâkimin reddi konusunda karar verilmiş olduğu, ayrıca iftira suçlarını

yargılama görevinin Asliye Ceza Mahkemesine ait bulunduğu” gerekçesi

ile reddedilmiştir.

10. Anılan karara başvurucunun

yaptığı itiraz da İstanbul 19. Ağır Ceza Mahkemesince 3/10/2012

tarihinde reddedilmiş ve karar aynı tarihte kesinleşmiştir. Bu karar,

başvurucuya 1/11/2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.

B. İlgili Hukuk

11. 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanunu’nun “Re`sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık” kenar

başlıklı 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:

“Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma

evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir.”

12. 5271 sayılı Kanun’un “Ret istemi üzerine verilecek kararlar ve başvurulacak

kanun yolları” kenar başlıklı 28. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Ret isteminin kabulüne ilişkin kararlar kesindir; kabul

edilmemesine ilişkin kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir. İtiraz üzerine

verilen ret kararı hükümle birlikte incelenir.”

13. 23/3/2005 tarih ve 5320 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8. maddesi

uyarınca halen yürürlükte olan 4/4/1929 tarih ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri

Usulü Kanunu’nun “Kanuna muhalefet halleri”

kenar başlıklı 308. maddesinin birinci fıkrası ile (3) ve (4) numaralı bentleri

şöyledir:

“Aşağıda yazılı

hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır.

3 - Makbul şüpheden dolayı hakkında ret talebi vakı olupta bu talep kabul

olunduğu halde hakimin hükme iştirak etmesi yahut bu

talebin kanuna mugayir olarak reddolunması suretiyle

hakimin hükme iştirak ettirilmesi,

4 - Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmağa kendini

vazifeli veya salahiyetli görmesi”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

14. Mahkemenin 26/3/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun

9/11/2012 tarih ve 2012/670 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği

düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu, başvuru tarihinde

iftira suçundan İstanbul 31. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanmakta olduğunu,

bu davanın Ağır Ceza Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, ayrıca davadan çekinme

gereği duyan Hâkimin tarafsızlığını yitirdiğini, üst mahkemece dosyaya bakmaya

zorlanmasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

16. Anayasa’nın 148. maddesinin

üçüncü fıkrası şöyledir:

“…Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının

tüketilmiş olması şarttır.”

17. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45.

maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:

“İhlale neden olduğu

ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve

yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce

tüketilmiş olması gerekir.”

18. Anılan Anayasa ve Kanun

hükümlerine göre bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek

için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve

özgürlüklere saygı, devletin tüm organlarının anayasal ödevi olup, bu ödevin

ihmal edilmesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve

yargısal makamların görevidir. Dolayısıyla, temel hak ve özgürlüklerin ihlal

edildiği iddialarının öncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu

makamlar tarafından değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır.

19. Bu nedenle Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece

mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecek ikincil nitelikte bir

kanun yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının

tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca, başvurucunun Anayasa Mahkemesi önüne

getirdiği şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere

usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtlarını

zamanında bu makamlara sunması ve aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu

takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir.

20. Başvuru konusu olayda

başvurucunun yargılandığı dava hâlen kovuşturma aşamasında olup hüküm verilmemiştir.

Başvuruya konu edilen hâkimin reddi ve mahkemenin görevsizliği talebine ilişkin

ilk derece ve itirazı inceleyen mahkemeler tarafından verilen kararlar 5271

sayılı Kanun’un anılan hükümleri uyarınca ara karar niteliğinde olup, bu

kararların hükümle birlikte temyiz kanun yolunda incelenmesi mümkündür.

21. Açıklanan nedenlerle, ihlal

iddiasına konu kararlar için öngörülmüş olan kanun yollarının tamamı

tüketilmeden bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşıldığından, başvurunun diğer

kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “başvuru yollarının tüketilmemiş olması”

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

ERTEN

Zehra

Ayla PERKTAŞ

Erdal

TERCAN

Zühtü

ARSLAN

Raportör

:

Özcan

ÖZBEY

Başvurucu

:

Doğan

KASADOLU