Süleyman Çetin Başvurusu (B. No: 2012/883)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, göçmen konutları

projesi kapsamında ödediği avans ve peşinat tutarının borçlanma bedelinden

mahsup edilmesi talebiyle açtığı davada verilen ret kararı nedeniyle kanun

önünde eşitlik ilkesi ile hak arama hürriyeti ve mülkiyet hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 3/12/2012

tarihinde Anayasa Mahkemesine şahsen yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari

yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin

bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm İkinci

Komisyonunca, 25/12/2012 tarihinde başvurunun karara

bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden,

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3)

numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki

ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, göçmen konutları

projesi kapsamında hak sahibi olabilmek için 1991 ve 1992 yıllarında ileride

konut maliyetinden düşülmek üzere peşinat ödemiş, T. Emlak Bankası A.Ş. ile

kredi sözleşmesi yapmış ve aldığı kredi taksitlendirilmiştir.

6. Yapılan tüm ödemelerin

inşaat maliyetinin altında kaldığı gerekçesiyle ödemiş olduğu peşinat ve avans

miktarı kredi borçlarına mahsup edilmeyen başvurucu, 7.000 TL peşinat ve

avansın iadesi için 27/7/2011 tarihinde Ankara 6.

Tüketici Mahkemesinde Toplu Konut İdaresi aleyhine dava açmıştır.

7. Ankara 6. Tüketici Mahkemesi

konut maliyet bedelinin borçlandırma bedelinden yüksek olduğu gerekçesiyle

başvurucunun talebini, 23/5/2012 tarih ve E.2011/878,

K.2012/606 sayılı kararıyla reddetmiştir.

8. Başvurucunun temyiz talebi,

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 4/9/2012 tarih ve

E.2012/17332, K.2012/18515 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Dava konusu

uyuşmazlığın miktarı karar düzeltme sınırının altında olduğundan Dairenin

kararı bu tarihte kesinleşmiştir. Kesinleşen karar başvurucuya 2/11/2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.

B. İlgili

Hukuk

9. 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk

Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin (2) numaralı fıkrası, 18/6/1927

tarih ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26/9/2004 tarih

ve 5236 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki hâlleriyle 427.

maddesinin birinci fıkrası ve 440. maddesinin (III) numaralı fıkrasının (1)

numaralı bendi.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

10. Mahkemenin 5/3/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun

6/12/2012 tarih ve 2012/947 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği

düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

11. Başvurucu, göçmen konutları

projesi kapsamında hak sahibi olabilmek için 1991 ve 1992 yıllarında ileride

konut maliyetinden düşülmek üzere ödediği peşinat ve avans miktarlarının aldığı

kredinin taksitlerinden mahsup edilmediğini, aynı konuda açılan davaların 2011

yılından önce davacılar lehine sonuçlandığını, ancak Yargıtay’ın 2011 yılında

içtihadını değiştirdiğini ve bu durumun aynı konuda farklı kararlar verilmesine

sebep olduğunu belirterek eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı kararlarla ödemiş

olduğu peşinat ve avansın iade talebinin reddedilmesinin hak arama özgürlüğünü

ve mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

12. Anayasa’nın 148. maddesinin

üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45.

maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek

Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü

tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabileceği

hükmüne yer verilmiştir. Anayasa’nın geçici 18. maddesinin yedinci fıkrasında

bireysel başvuruya ilişkin düzenlemelerin iki yıl içinde tamamlanacağı ve

uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bireysel başvuruların

kabul edileceği, 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrasında

ise Kanunun 45 ila 51. maddelerinin 23/9/2012

tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

13. 6216 sayılı Kanun’un geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceler.”

14. Anılan Anayasa ve Kanun

hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra

kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları

inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemeler karşısında, anılan tarihten önce

kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da içerecek şekilde yetki kapsamının

genişletilmesi mümkün değildir.

15. Öte yandan, Anayasa

Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi ve

Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği

ilkesinin bir gereğidir. (B. No: 2012/51 § 18, 25/12/2012)

16. Bir hükme karşı

başvurulabilecek kanun yolunun kalmaması veya baştan böyle bir yolun

bulunmaması ile hüküm şeklî anlamda kesinleşir. Kesinleşme olağan kanun

yollarının tüketilmesiyle gerçekleşmektedir.

17. 1086 sayılı Kanun’un 440.

maddesinin (III) numaralı fıkrası uyarınca, 2012 yılı için karar düzeltme

sınırı olan 10.300 TL’nin altında kalan davalarda Yargıtayca

verilen onama veya bozma kararları karar düzeltmeye konu edilemeyeceğinden bu

kararlar verildiği tarihte kesinleşmektedir. Dolayısıyla kararın tebliğinin

hükmün kesinleşmesi üzerinde bir etkisi bulunmayıp tebliğ, tarafların

kararlardan haberdar olmalarını sağlar.

18. Başvuru konusu olayda, 1991

ve 1992 yıllarında göçmen konutları projesi kapsamında hak sahibi olabilmek

için ödediği peşinat ve avans miktarlarının iadesi talebiyle dava açan

başvurucunun talebi Ankara 6. Tüketici Mahkemesinin 23/5/2012

tarih ve E.2011/878, K.2012/606 sayılı kararıyla reddedilmiş, başvurucunun

yaptığı temyiz başvurusu üzerine anılan karar Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin

4/9/2012 tarih ve E.2012/17332, K.2012/18515 sayılı kararıyla onanmıştır. Dava

konusu uyuşmazlığın miktarı karar düzeltme sınırının altında kaldığından karar

bu tarihte kesinleşmiştir. Kesinleşen karar başvurucuya 2/11/2012

tarihinde tebliğ edilmiştir.

19. Açıklanan nedenlerle,

başvuru konusu kararın Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başladığı 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiş olduğu

anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden

incelenmeksizin “zaman bakımından

yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

Başkan : Alparslan ALTAN Üyeler : Recep KÖMÜRCÜ Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL Raportör : Selami ER Başvurucu : Süleyman ÇETİN Vekili : Av. Mehmet Zeki KÖSE