Elif Tekinok Yurdakul Başvurusu (B. No: 2018/36847)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; idari merci tarafından tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, işletmekte olduğu pansiyona içinde bulunan şahsi eşyasıyla birlikte el konulması nedeniyle de mülkiyet ve çalışma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurucu, nihai hükmü 9/11/2018 tarihinde öğrendikten sonra 10/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucu; Edirne İdare Mahkemesinde (Mahkeme) açtığı davada Kırklareli ilinde bulunan ve 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Millî Eğitim Bakanlığının 28/12/2017 tarihli ve 22549177 sayılı onayları eki listede yer alarak içindeki eşyalarla birlikte Hazineye devredilen özel pansiyonun sahibi olduğunu, el koyma ve tescil işlemine gerekçe olarak gösterilen Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) ile aidiyeti, iltisak veya irtibatının neye göre belirlendiğinin açık olmadığını, hiçbir terör örgütüyle herhangi bir bağının olmadığını ileri sürerek Hazine adına yapılan tescilin iptali ile el konulan tüm demirbaş malzemelerin kendisine teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

7. Mahkeme 31/10/2018 tarihlinde; "...dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve dosyanın kararın taraflara tebliğinden ve tebliğ alındıları döndükten sonra Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na gönderilmesine, 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 1'inci maddesinin 690 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 56'ncı maddesi ile değişik üçüncü fıkrası hükmü gereği kanun yolu kapalı olmak üzere kesin olarak..." karar vermiştir (E.2018/1442, K.2018/1223).

8. Başvurucu 10/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

9. Bireysel başvuru sonrasında, Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından (OHAL Komisyonu) 3/3/2021 tarihli yazı ile dosya Mahkemeye iade edilmiştir. Yazıda, dava konusunun OHAL Komisyonunun görev alanı dışında kaldığı ifade edilmiştir.

10. İade edilen dosya, Mahkeme tarafından 11/3/20221 tarihinde 2021/424 sayılı Esasa kaydedilmiştir. Mahkeme davayı bu kez inceleyerek istinaf yolu açık olmak üzere esastan 31/12/2021 tarihinde reddetmiştir. Dava, başvurucunun istinaf etmesi üzerine 1/3/2022 tarihinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi Başkanlığına gönderilmiş olup istinaf başvurusu derdesttir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Anayasa Mahkemesinin 2/5/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

V. DEĞERLENDİRME

12. Başvurucu; idari merci tarafından tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, işletmekte olduğu pansiyona içinde bulunan şahsi eşyasıyla birlikte el konulması nedeniyle de mülkiyet ve çalışma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir."

14. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesi şöyledir:

"(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:

…

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi.

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

15. Başvuruya konu olayda, bireysel başvuruda bulunulduktan sonra OHAL Komisyonu tarafından dosyanın Mahkemeye iadesine karar verilmiş olup Mahkemece dosya yeni esasa kaydedilmiş ve dava incelenerek esastan reddedilmiştir. Başvurucunun istinaf talebi üzerine dosya istinaf aşamasında derdesttir.

16. Başvurucunun temel şikâyeti, Mahkeme tarafından davanın esastan incelemesinin yapılmamış olmasıdır. Bireysel başvuru incelemesi devam ederken ise OHAL Komisyonunca dosyaların iadesi üzerine dava yeniden esasa kaydedildikten sonra Mahkemece sonuçlandırılmış olup başvurucu tarafından istinaf edildiği gözönüne alındığında başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini gerekli kılan bir nedenin bulunmadığı anlaşılmıştır (benzer karar için bkz. Şemsettin Ekinci ve diğerleri, B. No: 2018/8795, 13/9/2022).

17. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin devamında Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı anlaşıldığından İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi gereğince başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

19. Mahkemeye erişim hakkı yönünden ulaşılan sonuç ile başvurucunun davasınınbireysel başvuru yapıldıktan sonra OHAL Komisyonu tarafından gönderilen yazı üzerine yargılama makamlarında derdest olduğu gözetilerek bu aşamada mülkiyet ve çalışma hakları yönünden bir inceleme yapılmamıştır.

M. Emin KUZ

Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Kenan YAŞAR Raportör : Mustafa Eyyub DEMİRBAŞ Başvurucu : Elif TEKİNOK YURDAKUL