Hakan Eren Başvurusu (B. No: 2013/8508)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, hakkında

düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağının bir örneğinin on iş günü

içinde tebliğ edilmemesinin ve bu cezanın iptali talebinin reddine karar

verilmesinin, Anayasa’nın 36. maddesinde belirtilen adil yargılanma hakkını

ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 21/11/2013

tarihinde İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe

ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona

sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Birinci

Komisyonunca, 28/2/2015 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde

ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

5. İstanbul Emniyet Müdürlüğü

Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince, 26/12/2012 tarihli ve GT-58573

seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı ile 13/10/1983 tarihli ve

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesine istinaden başvurucu

hakkında 319,00 TL idari para cezası kesilmiştir.

6. Başvurucu tarafından, bahse

konu idari para cezasının iptali için İstanbul Anadolu 19. Sulh Ceza

Mahkemesine başvuruda bulunulmuş, Mahkemece 18/9/2013 tarihli ve 2013/427 D. İş

sayılı karar ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

7. Anılan karar, 30/3/2005

tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 28. maddesinin (10) numaralı

fıkrası uyarınca "Üçbin

Türk Lirası dahil idarî para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen

kararlar" kesin nitelikte olmasına rağmen itiraz yolu açık olmak

üzere verilmiştir.

8. Başvurucu, anılan karara

karşı İstanbul Anadolu 29. Asliye Ceza Mahkemesine itiraz etmiştir.

9. İstanbul Anadolu 29. Asliye

Ceza Mahkemesinin 3/10/2013 tarihli ve 2012/323 D. İş sayılı kararıyla, itiraza

konu karar kesin nitelikte olduğundan bahisle itiraz hakkında ‘karar verilmesine yer olmadığı’ yönünde

hüküm kurulmuştur.

10. Anılan karar, başvurucuya

22/10/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.

11. Bireysel başvuru 21/11/2013

tarihinde yapılmıştır.

B. İlgili Hukuk

12. 2918 sayılı Kanun’un 51.

maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

“Hız ölçen teknik

cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu hız sınırlarını yüzde

ondan yüzde otuza (otuz dahil) kadar aşan sürücülere 64 700 000 lira, yüzde

otuzdan fazla aşan sürücülere 131 900 000 lira para cezası uygulanır.”

13. 6/4/2011 tarihli ve 27897

sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik

Kanunu Hükümleri Gereğince Uygulanan İdari Para Cezalarının Tahsilinde ve

Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar İle Kullanılacak Alındılar, Tutanaklar ve

Defterler Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) 10. maddesinin ilgili kısmı

şöyledir:

“Madde 10 - (Değişik madde: 04.04.2014 - 28962 s. R.G. Yön./11.mad)

(1) Trafik idari para

cezası karar tutanaklarının tebliği, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı

Kabahatler Kanununun 20 nci

maddesinde yer alan soruşturma zamanaşımı süreleri içerisinde yapılır.”

14. Yönetmelik’in 10. maddesinin değişiklik öncesi ilgili kısmı şöyledir:

“ (1)

Karayolları Trafik Kanunu gereğince yetkili kılınmış personel tarafından

araçların tescil plakasına göre düzenlenen trafik idari para cezası karar

tutanakları;

…

b) Tutanağın tebligat

işlemlerine ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde

başlanarak, Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesi hükümleri uyarınca araç sahibine, sahibi

birden fazla ise tescil kaydının ilk sırasındaki sahibine posta yoluyla

tebligat yapılır.”

15. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin

29/4/2013 tarihli ve E.2012/31671, K.2013/10142 sayılı kararının ilgili kısmı

şöyledir:

“Mahkemece,

27/01/1989 tarihli ve 20062 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanarak yürürlüğe giren Trafik Para Cezalarının Tahsilinde ve Takibinde

Uygulanacak Esas ve Usuller ile Kullanılacak Belgeler Hakkında Yönetmeliğin

10/a-b maddesi gereğince tebligat işlemlerine 7 iş günü içerisinde

başlanmadığından bahisle itirazın kabulüne karar verilmiş ise de, belirtilen hükmün idarî işlemlerin sürüncemede kalmasını

önlemek amacıyla idareye yönelik getirilmiş bir düzenleme olduğu, süresinde

tebligat işlemlerine başlanmamış olmasının idarî karar tutanağını geçersiz

kılmayacağı, mahkemesince olayın esasına girilerek bir karar verilmesi

gerektiği gözetilmeden, yazılı gerekçeyle karar verilmesinde isabet

görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca

anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş

bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

… Gebze 1. Sulh Ceza

Mahkemesinin 22/05/2012 gün ve 2012/417 Değişik İş sayılı kararının CMK.nun 309/4-c maddesi uyarınca aleyhe sonuç doğurmamak

üzere BOZULMASINA, … karar verildi.”

16. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin

19/4/2012 tarihli ve E.2012/3000, K. 2012/8436 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

“b)

Tescil plakasına göre tutanak düzenlenen araçlar, tutanağın düzenlendiği yerin

dışında başka bir tescil kuruluşuna kayıtlı olup bilgisayar sorgulamasında

adresi tespit edilemiyorsa, adres tespiti için tutanağın iki nüshası ilgili

tescil kuruluşuna yedi iş günü içerisinde gönderilir. Tescil kaydına göre araç

sahibi veya işleteninin adresleri arşiv kayıtlarından tespit edilir ve 7201

sayılı Tebligat kanunu hükümleri uyarınca 7 iş günü içerisinde tebliğ

işlemlerine başlanarak tebligat yapılır, tutanağının bir sureti de takip ve

tahsili için ilgili mal sandığına gönderilir." hükümlerine göre göre,

bahse konu FR-644863 seri nolu idari para cezası

karar tutanağının 16/01/2011 tarihinde pazar günü düzenlendiği ve 25/01/2011

tarihli salı günü ise tebligat işlemine başlanılarak CZ00143800642 barkod no ile tutanağın PTT'ye teslim edildiği, tutanağın

düzenlenmesi ile tebligata başlanması arasında sadece 7 iş günü süre olduğu,

düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağının mevzuata uygun olarak

tebligata çıkarıldığı gibi, haklı sebeplerin

varlığı halinde, idarece 7 iş günü içerisinde tebligata başlanılmamasının tek

başına trafik ceza tutanağının iptali için geçerli sebep olamayacağı

gözetilmeden başvurunun reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet

görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca

anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş

bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet

Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde

görüldüğünden Dinar Sulh Ceza Mahkemesinin 23.3.2011 gün ve 2011/70 değişik iş

sayılı kararının CMK.nun 309/4-c maddesi uyarınca

aleyhe tesir etmemek üzere bozulmasına, … karar verildi.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

17. Mahkemenin 21/5/2015

tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 21/11/2013 tarihli ve

2013/8508 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

18. Başvurucu, Yönetmelik’in 10.

maddesine göre tescil plakasına göre (gıyapta) düzenlenen trafik idari para cezası

karar tutanağının bir örneğinin ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren on iş

günü içinde tebliğ edilmesi gerektiğini, hakkındaki idari para cezasının ise

sonradan tebliğ edildiğini belirterek, Anayasa’nın 35. ve 36. maddelerinin

ihlal edildiğini ileri sürmüş ve yargılamanın yenilenmesi talebinde

bulunmuştur.

B. Değerlendirme

19. Başvurucu, her ne kadar

mülkiyet hakkının da ihlal edildiğini şikâyet etmiş ise de,

başvurucunun iddia ettiği koşullar ve iddialarını dile getirme biçimi dikkate

alınarak somut başvuru, adil yargılanma hakkı çerçevesinde incelenmiştir. Diğer

yandan başvurucu, İlk Derece Mahkemesinin yanıltması sonucu (§ 7) kesin

nitelikteki karara karşı itiraz merciine başvurduğundan, başvurunun süresinde

yapıldığının kabulü gerekmiştir.

20. Anayasa’nın 148. maddesinin

dördüncü fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvuruda,

kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

21. 30/3/2011 tarihli ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

48. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, … açıkça

dayanaktan yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”

22. Anılan kurallar uyarınca,

ilke olarak derece mahkemeleri önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve

olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının

yorumlanması ve uygulanması ile derece mahkemelerince uyuşmazlıkla ilgili

varılan sonucun esas yönünden adil olup olmaması bireysel başvuru incelemesine

konu olamaz. Bunun tek istisnası, derece mahkemelerinin tespit ve sonuçlarının

adaleti ve sağduyuyu hiçe sayan tarzda bariz takdir hatası veya açıkça keyfilik

içermesi ve bu durumun kendiliğinden bireysel başvuru kapsamındaki hak ve

özgürlükleri ihlal etmiş olmasıdır. Bu çerçevede, kanun yolu şikâyeti

niteliğindeki başvurular bariz takdir hatası veya açıkça keyfilik bulunmadıkça

Anayasa Mahkemesince incelenemez (Necati

Gündüz ve Recep Gündüz, B. No: 2012/1027, 12/2/2013, § 26).

23. Somut olayda başvurucu,

idari para cezasının tebliği için mevzuatta belirtilen süre aşılarak hakkındaki

ceza tebliğ edilmesine rağmen, mahkemece bu husus nazara alınmadan cezanın

iptali yönündeki talebinin reddine karar verilmek suretiyle adil yargılanma

hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Dolayısıyla başvurucunun

iddialarının özü, derece mahkemesinin mevzuatı değerlendirme ve yorumlamada

isabet edemediğine ve esas itibarıyla yargılamanın sonucuna ilişkindir.

24. Başvurucu, yargılama

sürecinde karşı tarafın sunduğu deliller ve görüşlerden bilgi sahibi

olamadığına, kendi delillerini ve iddialarını sunma olanağı bulamadığına, karşı

tarafça sunulan delillere ve iddialara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı

bulamadığına ya da uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının

derece mahkemesi tarafından dinlenmediğine veya kararın gerekçesiz olduğuna

ilişkin bir bilgi ya da kanıt sunmamıştır.

25. Yönetmelik’in idari para cezası

karar tutanağının tebliğine ilişkin mülga hükmünün, idarî işlemlerin

sürüncemede kalmasını önlemek amacıyla idareye yönelik getirilmiş bir düzenleme

olduğu ve süresinde tebligat işlemlerine başlanmamış olmasının idarî karar

tutanağını geçersiz kılmayacağının içtihatlarda (§§ 15-16) belirlenmiş olması

karşısında, mahkeme kararında bariz takdir hatası veya açıkça keyfilik

oluşturan herhangi bir durum da tespit edilmemiştir.

26. Başvurucu tarafından ileri

sürülen ve kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu kabul edilen iddiaların

açıklanan nedenlerle, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden

incelenmeksizin “açıkça dayanaktan yoksun

olması” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Hicabi

DURSUN

Erdal TERCAN Raportör : Akif YILDIRIM Başvurucu : Hakan EREN Vekili : Av. Emin Ersel EREN