Hıdır Göktaş Başvurusu (B. No: 2014/12846)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, iş mahkemesinde açılan alacak davasında tanık

beyanları ve bilirkişi raporlarında lehe olan hususların dikkate alınmaması

sonucu hatalı ve keyfî karar verilmesi ve yargılamanın makul sürede

sonuçlanması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 25/7/2014 tarihinde

yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu tarafından 14/5/2009

tarihinde Ankara 12. İş Mahkemesinde açılan işçi ve işveren ilişkisinden

kaynaklanan alacak davasında başvurucu, 1/1/1994 - 5/1/2009 tarihleri arasında

davalıya ait işyerinde çalıştığını, 1/5/2009 tarihinde yaşlılık aylığı

bağlatmak amacıyla işyerinden ayrıldığını, ancak kıdem tazminatının 26/12/1996

tarihinde işe başlamış gibi ödendiğini, 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın

Mesleğince Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi

Hakkında Kanun'dan (Basın İş Kanunu) kaynaklanan her yıl bir maaş tutarındaki

ikramiyesinin ödenmediğini, işyerinde günlük çalışma saatlerinin 9:00-18:00

saatleri arasında olmasına rağmen siyasi muhabir olması nedeniyle bu saatlerin

dışında günlük ortalama üç saat fazla çalışması olduğunu, hafta sonu davalı

işyerinde tatil olmasına rağmen her ay ortalama iki hafta sonu çalıştığını,

yıllık izin ücretlerinin de eksik ödendiğini ifade etmiş, brüt maaşının 2008,

2007, 2006, 2005 ve 2004 yıllarındaki değerlerini belirterek ve fazlaya ilişkin

hakları saklı kalmak kaydıyla, dava dilekçesinde miktarlarını belirttiği kıdem

tazminatına, her yıl için ödenmesi gereken bir maaş tutarında ikramiyenin,

fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili çalışmasının, yıllık izin alacağının,

kıdem tazminatı için en yüksek mevduat faizi oranı ile diğer alacak kalemleri

için Basın İş Kanunu uyarınca %5 fazlası ile ödenmesine karar verilmesini

istemiştir.

9. Yargılama sonunda Ankara 12. İş Mahkemesi 5/12/2011

tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne hükmetmiştir. Kararın ilgili

kısımları şöyledir:

"...

Tarafların gösterdiği deliller toplanmış, SSK kayıtları, işyeri

kayıtları celp edilmiş, tüm deliller birlikte değerlendirilmiştir.

Davacının SSK kayıtlarına ve işverene sunduğu ibranameye göre 1994-1996

yıllarında çalıştığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davacının iş akdinin davalı işverenlik tarafından feshedildiği

anlaşılmakla, alacaklarının tespiti için dosya bilirkişiye verilmiştir.

Davacının akdin feshi tarihinde tazminata esas ücretinin 6.605,00 TL. olduğu anlaşılmakla, hesaplamada bu miktar nazara

alınmıştır.

Dinlenen tanık beyanlarından davacının fazla mesai yaptığına dair kesin

ve inandırıcı beyanları bulunmadığından davacının fazla mesai %5 fazlalığı

alacağı, UBGT %5 fazlalığı alacağı,hafta

sonu %5 fazlalığı alacağı,yıllık izin %5 fazlalığı

alacağı talepleri sübut bulmadığından reddine karar vermek gerekmiştir.

Alınan 27/09/2011 tarihli bilirkişi raporu,

tarafların iddia ve savunmalarını irdeler mahiyette olmakla, dosya kapsamına ve

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına uygun bulunmakla, bilirkişinin yaptığı

tespit ve değerlendirmelere aynen iştirak olunarak, aşağıdaki şekilde karar

vermek gerekmiştir.

..."

10. İlk derece mahkemesi kararı temyiz incelemesi sonucu

Yargıtay 9. Hukuk Dairesince 17/4/2014 tarihinde

onanmış ve yargılama sona ermiştir.

11. Yargıtay onama ilamı

başvurucuya 3/7/2014 tarihinde tebliğ edilmiş,

başvurucu 25/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 20/4/2017 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

13. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir nedenin de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

15. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri

nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç

tarihi olarak uyuşmazlığı karara bağlayacak davanın açıldığı tarih; sürenin

sona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği (Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013

§ 69), yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul

süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Mehmet Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397,

17/11/2014, § 25).

16. İş mahkemelerinde görülen davalarda yargılama süresinin

makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç

dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu

ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin

niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Nesrin

Kılıç, §§ 57, 58).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 5 yıl 2 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. Yargılamanın Sonucu

İtibarıyla Adil Olmadığına İlişkin İddia

19. Başvurucu, iş mahkemesinde açtığı

alacak davası sürecinde dinlettiği tanıkların iddialarını teyit ettiğini,

bilirkişi raporlarında bazı kalemlerde farklı rakamlar tespit edilmiş olmakla

birlikte, fazla çalışmaların ortaya konulduğunu ancak ilk derece mahkemesinin

bu hususları neden dikkate almadığını açıklamadan eksik inceleme ile keyfî ve

hatalı karar verdiğini, işçi lehine yorum ilkesine uyulmadığını, sonuç olarak

adil bir karar verilmediğini belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

20. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Bu kapsamda

başvurucunun şikâyetlerinin özünün derece mahkemesi tarafından delillerin

değerlendirilmesinde ve yorumlanmasında isabet olmadığına ve esas itibarıyla

yargılamanın sonucuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Dolayısıyla

başvurucunun, adil yargılanma hakkı kapsamında ileri sürdüğü iddiaların

yargılamanın sonucunun adil olmadığı yönünden incelenmesi uygun görülmüştür.

21. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi,

hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla

ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvurukonusu

olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil

eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik

içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013,

§ 42).

22. Başvurucu tarafından ileri sürülen şikâyetlerin yukarıda

belirtilen içtihat kapsamında kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu

anlaşılmaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50.

maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

25. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 5.200 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

28. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için

başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal

arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge

sunmamış olması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi

gerekir.

29. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Ankara 12. İş Mahkemesine (E.2009/545,

K.2011/811) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 20/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah PERDECİOĞLU

Başvurucu

:

Hıdır GÖKTAŞ

Vekili

:

Av. Mustafa Harzemşah

DİKMEN