Özgün Analiz
Olay Özeti: Başvurucunun işe iade talebiyle açtığı dava, arabuluculuk görüşmelerine asıl işveren ile alt işverenin birlikte katılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan reddedilmiştir. Başvurucu mahkemeye erişim hakkı ile eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Komisyon makul süre şikâyetini başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Nihai karar 26/5/2021 tarihinde vekil tarafından UYAP üzerinden okunmuş, bireysel başvuru ise 28/6/2021 tarihinde yapılmıştır.
Hukuki İlke: 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. Sürenin başlangıcında öğrenme tarihi esas alınır ve gerekçeli kararın tebliği öğrenme yollarından yalnızca biridir. UYAP evrak işlem kütüğünde nihai kararın vekil tarafından açılıp okunduğu tespit edilirse karar sonucunun o tarihte öğrenildiği kabul edilir ve otuz günlük süre bu tarihten başlar.
Uygulama Sonucu: Başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına oybirliğiyle karar verilmiştir.
Dava Strateji Notu: Vekil UYAP'ta nihai kararı açtığı anda otuz günlük bireysel başvuru süresi işlemeye başlar; tebliğ beklemek süreyi uzatmaz. Bu dosyada okuma ile başvuru arasında otuz günden fazla süre geçmiş ve mazeret de bildirilmemiştir. Büro takviminde UYAP'ta ilk görüntüleme tarihi kayda alınmalı, süre bu tarihten hesaplanmalıdır. Gecikme varsa mazeret ve belgeleri başvuru formunda açıkça sunulmalıdır; aksi hâlde işe iade gibi esasa ilişkin güçlü iddialar hiç incelenmeden düşer.
Karar Metni
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET ALİ ŞAHİN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/43593)
Karar Tarihi: 28/1/2026
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; işe iade talebiyle açılan davanın arabuluculuk görüşmelerine asıl işveren ile alt işverenin birlikte katılmadıkları gerekçesiyle dava şartı yokluğundan reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvurucu, nihai hükmü 26/5/2021 tarihinde öğrendikten sonra 28/6/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyonca adil yargılanma hakkı kapsamında makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna, mahkemeye erişim hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarının kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvuru yapılması gerekir.
3. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Aşkan ([2. B.], B. No: 2017/15649, 21/7/2020) kararında yukarıda yer verilen otuz günlük süre kuralının (bkz. §12) bireysel başvurunun ön şartlarından biri olduğunu ve bu sürenin başlangıç tarihinin tespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihinin esas alınacağını belirtmiştir (Hüseyin Aşkan, § 20). Anılan kararda bireysel başvuru süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliğinin öğrenme şekillerinden biri olduğu, bununla birlikte başka şekillerde de öğrenmenin söz konusu olabileceği ifade edilmiştir (Hüseyin Aşkan, § 23).
4. Bu doğrultuda Hüseyin Aşkan kararında; kullanıcıların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yaptıkları işlemlerin (doküman oluşturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazdırma gibi) kayıt altına alındığı evrak işlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi sonucunda nihai kararın açılarak okunduğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu işlemi yapan ilgililerin işlem sırasında nihai kararın sonucunu öğrendiklerinin kabul edileceği, böyle bir durumda bireysel başvuru süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği belirtilmiştir (Hüseyin Aşkan, §§ 26-29).
5. Somut olayda nihai kararın başvurucu vekili tarafından UYAP üzerinden 26/5/2021 tarihinde okunduğu ve başvurunun otuz günlük bireysel başvuru süresi geçtikten sonra 28/6/2021 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır. Başvurucu tarafından herhangi bir mazeret de bildirilmediği görülmüştür.
6. Açıklanan gerekçelerle başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 28/1/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Nuray KOVANCI
Başvurucu
:
Mehmet Ali ŞAHİN
Vekili
:
Av. Bekir ALİM
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, E. 2021/43593, 28 Ocak 2026 tarihli karar · Kaynak: AYM Kararlar Bilgi Bankası