KÜNYE
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm Musa Kazım Ejderoğlu Başvurusu
- Karar tarihi
- 19 Kasım 2020
- Başvuru Numarası
- 2018/37049
Karar Metni
722 kelime·4 dk okuma·15 bölüm
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun
hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle adil yargılanma
hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru 17/12/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
olaylar özetle şöyledir:
6. Elektrik abonesi olan başvurucu, elektrik
faturalarında kayıp kaçak ve diğer bedeller altında haksız olarak tahsilat
yapıldığını ileri sürerek 16/3/2015 tarihinde alacak davası açmıştır.
7. Kocaeli 1. Asliye Ticaret Hukuk Mahkemesi (Mahkeme)
25/2/2016 tarihinde, davanın kabulü ile 4.586,65 TL'nin dava tarihinden
itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte başvurucuya ödenmesine karar
vermiştir. Hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
8. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (Daire) 29/12/2016 tarihinde
Mahkeme kararını bozmuştur. Daire gerekçesinde, karar tarihinden sonra 4/6/2016
tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik
Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliklerin kayıp kaçak bedelleri ile ilgili
olarak açılan ve hâlen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde
uygulanması gereken hükümler içerdiğini açıklamıştır. Daire, söz konusu kanun
değişikliğinin eldeki davaya etkisinin bulunup bulunmadığının Mahkeme
tarafından değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğini
belirtmiştir.
9. Mahkeme 9/11/2017 tarihinde bozma kararına uymuş ve
esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Mahkeme
gerekçesinde, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6446 sayılı Kanun'un geçici
20. maddesi uyarınca davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.
10. Başvurucu, haksız tahsilat yapıldığını ve aleyhe
kanun değişikliğinin geriye yürütülemeyeceğini ileri sürerek kararı temyiz
etmiştir. Daire 27/11/2018 tarihinde Mahkeme kararını onamıştır.
11. Başvurucu 7/12/2018 tarihinde nihai kararı öğrenmiştir.
12. Başvurucu 17/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İLGİLİ
HUKUK
13. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.
ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/9/2018, §§ 17-46.
V. İNCELEME VE
GEREKÇE
14. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu
toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun
İddiaları
15. Başvurucu 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe
etkili olarak yürürlüğe girmesinin ve aleyhe olan kanun değişikliğin devam eden
davada uygulanmasının hukuk devleti ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.
Başvurucu, kayıp kaçak ve diğer bedellerin haksız olarak tahsil edildiğini
iddia etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma hakkının
ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince
daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya
konulmuştur.
17. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında,
kanun değişikliklerinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla derdest olan
davalara etkisine ilişkin değerlendirmenin derece mahkemelerinin takdirinde
olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte bu husus daha önce norm denetimi
kapsamında incelenmiş ve yargısal kararlar arasındaki çelişkililere dikkat
çekilerek kanuni düzenlemeden önce müktesep hak söz konusu olmadığından yeni
düzenlemenin devam eden uyuşmazlıklara uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesini
ve daha geniş anlamıyla hak arama özgürlüğünü zedelemediği sonucuna
varılmıştır. Belirsizliklerin giderilmesine yönelik sonradan kanun koyucu
tarafından birtakım yasal düzenlemeler yapıldığı ifade edilmiştir (Aksaray
Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§ 62-67).
18. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp
kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik
bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama
bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak
surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği
açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı
gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade
edilmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu
hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini
dikkate alan Anayasa Mahkemesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir
külfet yüklemediğini belirtmiştir (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd.
Şti., §§ 69-76).
19. Başvurucu yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun
hükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetin
incelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında
açıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durum
bulunmadığı anlaşıldığından adil yargılanma hakkına yönelik açık bir ihlalin
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
20. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul
edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun
olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ
OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
BIRAKILMASINA 19/11/2020 OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Musa Kazım EJDEROĞLU Vekili : Av. Tamer EJDEROĞLU
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, E. 2018/37049, 19 Kasım 2020 tarihli karar · Kaynak: AYM Kararlar Bilgi Bankası