Nurdan Sesiz Başvurusu (B. No: 2012/317)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, murisi tarafından Orman

Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davada verilen ve 1951 yılında kesinleşen

müdahalenin men’i kararının Orman Genel Müdürlüğü

tarafından yerine getirilmeyerek, Orman Genel Müdürlüğü ve Maliye Hazinesi

tarafından aynı taşınmaza ilişkin açılan tapu iptali ve tescil davalarında tapu

kayıtlarının kısmen iptaline karar verilmesinin mülkiyet hakkı ile adil

yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 19/10/2012 tarihinde

Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve

eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir

eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 12/4/2013

tarihinde, başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı

alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucunun murisi tarafından Orman Genel Müdürlüğü

aleyhine Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men’i davası sonucunda 7/9/1951

tarih ve E.1949/579, K.1951/599 sayılı ilamla, davacının tapu ile mutasarrıf

olduğu yere davalı Orman İdaresinin vaki müdahalesinin men’ine

karar verilmiş ve hüküm kesinleşmiştir.

6. 1988 yılında yapılan orman kadastro çalışması sonunda

orman tahdit sınırları belirlenmiş ve taşınmaz üç ayrı

parsele ayrılmıştır. Orman kadastro çalışması sonucu belirlenen sınırlar 20/10/1989 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.

7. a) Maliye Hazinesine izafeten Savaştepe Mal Müdürlüğü

tarafından başvurucu aleyhine Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinde 8/4/1991 tarihinde açılan davada, Savaştepe ilçesi

Cumhuriyet Mahallesi 88 ada 41 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ve

Maliye Hazinesi adına tescili talep edilmiş, Orman İdaresi davaya müdahil

olmuştur. Mahkemece, 11/4/2000 tarih ve E.1991/83,

K.2000/43 sayılı ilamla davacı ve müdahil tarafından açılan davanın reddine

karar verilmiştir.

b) Hükmün davacı ve müdahil tarafından temyizi üzerine,

Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 10/5/2001 tarih ve

E.2001/3462, K.2001/3775 sayılı ilamıyla dava konusu 88 ada 41 parsel sayılı

taşınmazın Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 7/9/1951 tarih ve E.1949/579,

K.1951/599 sayılı ilamıyla orman sınırları dışında bırakıldığı, kesin hüküm

niteliğindeki bu kararın davanın taraflarını bağlayacağı, Maliye Hazinesi ve

Orman İdaresi tarafından açılan davanın reddinin bu nedenle doğru olduğu

gerekçesiyle onama kararı verilmiştir.

c) Karar düzeltme istemi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk

Dairesinin 1/7/2002 tarih ve E.2002/4832, K.2002/6419

sayılı ilamıyla 7/9/1951 tarihli hükmün dava konusu yere ait olmadığı

gerekçesiyle onama kararı kaldırılarak hüküm bozulmuştur. Mahkemece bozma

kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, 30/4/2004

tarih ve E.2002/147, K.2004/59 sayılı ilamla Maliye Hazinesi tarafından açılan

davanın kısmen kabulüne, 88 ada 41 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının

kısmen iptali ile Hazine adına, kalan kısmının davalılar adına tapuya tesciline

karar verilmiştir.

d) Hükmün davalılar ile Orman İdaresi tarafından temyizi

üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 10/5/2005 tarih

ve E.2005/1444, K.2005/6051 sayılı kararıyla hüküm onanmış, karar düzeltme

istemi Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 14/4/2006 tarih ve E.2006/2386,

K.2006/5008 sayılı ilamıyla reddedilmiştir.

8. a) Orman Genel Müdürlüğü tarafından başvurucu aleyhine

Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinde 6/9/1999 tarihinde

Savaştepe ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 88 ada 45 parsel sayılı taşınmazın tapu

kaydının iptali ile orman olarak tescili istemiyle dava açılmış, Maliye

Hazinesi davaya müdahil olmuştur. Mahkemece, 13/12/2006

tarih ve E.2001/125, K.2006/110 sayılı ilamla tapu kaydının kısmen iptaline,

orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

b) Temyiz üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 21/4/2008 tarih ve E.2008/2398, K.2008/6141 sayılı ilamıyla

hüküm onanmıştır.

c) Karar düzeltme istemi, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 18/9/2008 tarih ve E.2008/10366, K.2008/11409 sayılı

ilamıyla reddedilmiştir.

9. a) Orman Genel Müdürlüğü tarafından başvurucu aleyhine 11/10/1990 tarihinde Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinde

açılan davada, Savaştepe ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 88 ada 44 parsel sayılı

taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman olarak tescili talep edilmiştir.

Mahkemece, 8/7/1997 tarih ve E.1990/120, K.1997/52

sayılı ilamla, Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 7/9/1951 tarih ve E.1949/579,

K.1951/599 sayılı ilamı gerekçe gösterilerek, kesin hüküm nedeniyle davanın

reddine karar verilmiştir.

b) Hükmün temyizi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin

23/9/1998 tarih ve E.1998/7880, K.1998/7973 sayılı kararıyla taşınmazın

bulunduğu yerde yapılan orman tahdit haritasının

kesinleştiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

c) Karar düzeltme istemi, Yargıtay 20. Hukuk Dairesince 4/2/1999 tarihinde reddedilmiştir.

d) Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama

sonunda, 3/7/2001 tarih ve E.1999/37, K.2001/106

sayılı ilamla, Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2000/19, K.2000/40 sayılı

kararının kesin hüküm oluşturduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,

hükmün temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 26/3/2002 tarih ve E.2002/380,

K.2002/2635 sayılı kararıyla hüküm onanmıştır. Karar düzeltme istemi Yargıtay

20. Hukuk Dairesince 11/11/2002 tarih ve E.2002/8097,

K.2002/8883 sayılı kararla reddedilmiştir.

10. a) Maliye Hazinesi tarafından başvurucu aleyhine 28/11/1995 tarihinde Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinde

açılan davada, Savaştepe ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 88 ada 44 parsel sayılı

taşınmazın tapu kaydının iptali ile hazine adına tescili talep edilmiş, Orman

İdaresi davaya müdahil olmuştur. Mahkemece, 25/5/1999

tarih ve E.1995/220, K.1999/93 sayılı kararla davacı Maliye Hazinesince açılan

davanın reddine, müdahil Orman İdaresi tarafından açılan davanın kısmen

kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 27/12/1999 tarih ve E.1999/5077, K.1999/5286 sayılı

kararıyla bozulmuştur.

b) Mahkemece bozma

kararından sonra yapılan yargılama sonunda, 28/3/2000

tarih ve E.2000/19, K.2000/40 sayılı direnme kararıyla 1989 yılında yapılan

orman tahdidine davalılar tarafından itiraz edilmeyerek kesinleştiği gerekçesiyle

Maliye Hazinesinin açtığı davanın reddine, Orman İdaresi tarafından açılan

davanın kısmen kabulüne 88 ada 44 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının kısmen

iptali ile orman vasfı adı altında Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

kalan kısmın davalı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

c) Hüküm Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25/10/2000

tarih ve E.2000/16-1291, K.2000/1560 sayılı ilamıyla onanmış, karar düzeltme

istemi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca 21/2/2001 tarih ve E.2001/16-146,

K.2001/162 sayılı kararla reddedilmiştir.

11. Başvurucu, 27/7/2012 tarihinde

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğüne müracaat ederek Balıkesir

1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 7/9/1951 tarih ve E.1949/579, K.1951/599

sayılı karar doğrultusunda gerekli düzeltici işlemin, kararın verildiği tarihe

göre yerine getirilmesini talep etmiş, Orman Genel Müdürlüğü tarafından

8/8/2012 tarihli yazı ile talebin kesinleşmiş yargı hükümlerine konu olması

nedeniyle idare tarafından yapılacak işlem bulunmadığı bildirilmiştir.

12. a) Başvurucu, 3/12/2007

tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunarak, 14/4/2006

tarihinde kesinleşen Savaştepe ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 88 ada 41 parsel

sayılı taşınmazın, başvurucu adına olan tapu kaydının kısmen iptali ile Hazine

adına, kalan kısmının davalılar adına tapuya tesciline dair kararın mülkiyet

hakkı ile adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüş, Avrupa İnsan

Hakları Mahkemesi İkinci Dairesince 5/2/2008 tarihinde başvuru kayda

alınmıştır.

b) Başvurucu, 10/4/2009 tarihinde

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunarak, 18/9/2008 tarihinde

kesinleşen Savaştepe ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 88 ada 45 parsel sayılı

taşınmazın tapu kaydının kısmen iptaline, orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline

dair kararın mülkiyet hakkı ile adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri

sürmüş, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İkinci Dairesince 1/8/2009 tarihinde

başvuru kayda alınmıştır.

c) Başvurucu yine, Savaştepe ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 88 ada

44 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının kısmen iptali ile orman vasfı adı

altında Hazine adına tapuya tesciline dair kararın mülkiyet hakkı ile adil

yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesine başvuruda bulunmuştur.

B. İlgili Hukuk

13. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1.

maddesinin (8) numaralı fıkrası, 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk

Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca

18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun

26/9/2004 tarih ve 5236 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki hâliyle

427. maddesinin birinci fıkrası, 432. maddesinin birinci fıkrası, 440.

maddesinin birinci fıkrası ve 442. maddesinin birinci fıkrası.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

14. Mahkemenin 16/4/2013 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 19/10/2012 tarih ve 2012/317 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu, murisi tarafından Balıkesir 1. Asliye Hukuk

Mahkemesinde Orman İdaresi aleyhine açılan dava sonunda 7/9/1951

tarihli kararla taşınmazın murisi adına tescilli olduğu gerekçesiyle davalı

Orman İdaresinin müdahalesinin men’ine hükmedildiğini

belirterek, 7/9/1951 tarihli kesin hükme ve taşınmazın murisi adına tapu

siciline tesciline rağmen 88 ada 41, 44 ve 45 parsel sayılı taşınmazlara

ilişkin olarak Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davalar sonucunda

taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Maliye Hazinesi ve Orman İdaresi

adına tapuya tescillerine karar verilmesinin ve 1951 yılında kesinleşen karar

doğrultusunda ve karar tarihine göre işlem yapılması için Orman Genel

Müdürlüğüne yaptığı başvurunun reddedilmesinin Anayasa’nın 35. maddesinde

tanımlanan mülkiyet hakkı ile 36. maddesinde tanımlanan adil yargılanma hakkını

ihlal ettiğini ileri sürmüş ve tazminat talep etmiştir.

B. Değerlendirme

16. 30/3/2011 tarih ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012

tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

17. Anılan Kanun hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesinin

yetkisinin zaman bakımından başlangıcı 23/9/2012

tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık

düzenleme karşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları

da içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir.

18. Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin

zaman bakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin

yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir

gereğidir (B. No: 2012/51, § 18, 25/12/2012).

19. Olağan kanun yollarına başvurulması

sonucu kesinleşen mahkeme kararlarından sonra, kararların yerine getirilmesi

konusunda yetkisi bulunmayan kurum veya organlara başvuruda bulunulması etkili

bir başvuru yolu olmadığı gibi, bu başvurunun reddine karar verilmesi de

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için yeni bir hak ve yetki

vermeyecektir. Tüketilen yolun Anayasa Mahkemesi önündeki başvuruya konu olan

duruma çözüm getirme, başka bir ifadeyle Anayasa’yı ihlal ettiği iddia edilen

hususun düzeltilmesini ve ihlalin ortadan kaldırılmasını sağlayabilme

özelliğine sahip olması gerekir. Mahkeme, başvuru konusu olaya etkin bir çözüm

sunacak yetkisi olmayan kurum ve organlara başvurularak davanın

canlandırılmasına ve başvurunun zaman bakımından yetki kapsamına alınmasına

izin vermemektedir (B. No: 2012/829, § 32,

5/3/2013).

20. Başvuru konusu olayda başvurucu, Balıkesir 1. Asliye

Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda 7/9/1951

tarih ve E.1949/579, K.1951/599 sayılı ilamla taşınmazın murisleri adına tapuya

kayıtlı olduğu gerekçesiyle davalı Orman İdaresinin müdahalesinin men’ine karar verildiğini, bu kararın Orman Genel Müdürlüğü

tarafından yerine getirilmediğini, aynı taşınmaza yönelik olarak kadastro

tespitinden sonra Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davalar sonucunda

taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Maliye Hazinesi ve Orman İdaresi

adına tapuya tescillerine karar verildiğini belirterek anayasal haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

21. Başvurucunun karar tarihine göre uygulanmasını istediği

Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 7/9/1951 tarih

ve E.1949/579, K.1951/599 sayılı men’i müdahale

kararı 1951 yılında kesinleşmiştir. Bu davadan sonra taşınmazın mülkiyetine

yönelik açılan tapu iptali ve tescil davaları sonucunda taşınmazın bir kısmının

başvurucu adına, bir kısmının ise Orman Genel Müdürlüğü adına tapuya tesciline

karar verilmiştir. Tapu iptali ve tescil davaları neticesinde verilen kararlar

ile mülkiyet durumu yeniden belirlenmiş ve anılan kararlar kesinleşmiştir. Dolayısıyla yeniden oluşan ve kesinleşen tapu kayıtları ile

taşınmaza ilişkin krokiler bulunmasına rağmen, başvurucunun 1951 yılında

kesinleşen men’i müdahale kararının, karar tarihine

göre uygulanmasını Orman Genel Müdürlüğünden talep etmesi ve bu talebin

reddedilmesi, başvurucuya bireysel başvuruda bulunmak için yeni bir hak

vermeyeceği gibi, 1951 yılında kesinleşen kararın uygulanmadığı iddiasıyla

başvuruda bulunma hakkı da sağlamaz.

22. Başvurucu aleyhine açılan Savaştepe ilçesi Cumhuriyet

Mahallesinde bulunan 88 ada 41 parsel sayılı taşınmaza ilişkin dava sonucu

verilen tapu iptali ve tescil kararı 14/4/2006

tarihinde, 88 ada 44 parsel sayılı taşınmaza yönelik tapu iptali ve tescil

kararı 21/2/2001 tarihinde, 88 ada 45 parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu

iptali ve tescil kararı ise 18/9/2008 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucunun

anayasal haklarını ihlal ettiğini ileri sürdüğü bu hükümler ile başvurucunun

murisi tarafından Orman İdaresi aleyhine Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

açılan dava sonucunda verilen ve 1951 yılında kesinleşen müdahalenin men’i kararı, 23/9/2012 tarihinden

önce kesinleştiği için zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin yetkisi içinde

kalmamaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararların, bireysel

başvuruların incelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012

gününden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin “zaman

bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

Başkan : Alparslan ALTAN Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL Raportör : Murat AZAKLI Başvurucu : Nurdan SESİZ