Rabia Alkaya ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/12680)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş,

ekonomik değere ilişkin ve icra edilebilir bir yargı kararının uzun süre icra

edilmemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 23/7/2014 tarihinde

yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

7.Konularının aynı olması nedeniyle 2014/12778, 2014/13036 ve

2014/13108 numaralı bireysel başvuru dosyalarının 2014/12680 numaralı bireysel

başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin 2014/12680 numaralı dosya

üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular ekli tablonun (C) sütununda gösterilen İlk

Derece Mahkemelerinde, ekli tablonun (D) sütununda gösterilen tarihlerde Kartal

Belediye Başkanlığı aleyhine kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat

davaları açmışlardır.

10. Yapılan yargılamalar sonucu başvurucular lehine tazminatlara

hükmedilmiş, İlk Derece Mahkemesi kararları (G) sütununda gösterilen tarihlerde

kesinleşmiştir.

11. Başvurucular muhtelif tarihlerde güncel alacak-borç

bilgilerini sunmuşlardır. Bu bilgilere göre söz konusu dava dosyalarında

hükmedilen tazminatlar ekli tablonun (H) sütununda yer verilen tarihlerde

tamamen ödenmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucular; ilgili idare aleyhine verilmiş, ekonomik

değere ilişkin ve icra edilebilir yargı kararının uzun süre icra edilmemesi

nedeniyle mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan

mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın

kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, icra edilebilir

bir yargı kararının hiç icra edilmemesi ya da icranın makul süre içinde

yapılmaması, kararın verildiği yargılamada sağlanmış olan mahkemeye erişim

hakkı dâhil adil yargılanma hakkı güvencelerini anlamsız hâle getirir.

Dolayısıyla böyle bir durum mahkemeye erişim hakkının ihlali sonucunu doğurur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B. No:

2013/711, 3/4/2014,

§§ 37-54).

16.Öte yandan mahkeme kararına dayanan icra edilebilir bir

alacak, mülkiyet hakkı kapsamında korunan ekonomik bir değer ifade eder. Kamu

kurum ve kuruluşları aleyhine hükmedilmiş böyle bir alacağın hiç ödenmemesi ya

da ödenmesinin uzun sürmesi suretiyle oluşan belirsizlik, mülkiyet hakkının

ihlaline neden olur (Kenan Yıldırım ve Turan

Yıldırım, §§ 55-75).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararları dikkate alındığında somut olayda yukarıda belirtilen

nitelikteki yargı kararının üzerinden ekli tablonun (I) sütununda yer verilen

süreler geçmesinin ardından icra edilmiş olması nedeniyle mahkemeye erişim

hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan mahkemeye erişim hakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvence

altına alınan mülkiyet hakkınınihlal edildiğine karar

verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.

maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

21. Somut olayda mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının

ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara ayrı ayrı net ekli tablonun (J) sütununda yer

verilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için

başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal

arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucuların bu konuda herhangi bir belge

sunmamış olması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi

gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 824,40 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.624,40 TL yargılama giderinin ekli

tabloda yer verilen başvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

A. 1. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

2. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL

EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B.1. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

2. Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet

hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara ayrı ayrı net ekli tablonun (J) sütununda yer

verilen miktarlarda manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer

taleplerin REDDİNE,

D. 824,40 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.624,40 TL yargılama giderinin ekli tabloda yer verilen başvuruculara

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucular

:

1. Rabia

ALKAYA

2. Mehmet

AKGÜL

3. Seher

KANDEMİR

4. Bilal

GÜNDOĞDU

Vekili

:

Av. Feyzi

YAVUZ

Sıra

1

2

3

4

A

Başvuru

Numarası

2014/12680

2014/12778

2014/13036

2014/13108

B

Başvurucu

ve

T.C.

Kimlik No.

Rabia

Alkaya

Mehmet

Akgül

Seher

Kandemir

Bilal

Gündoğdu

C

İlk Derece

Mahkemesi

Kartal 3.

Asliye Hukuk

Kartal 1.

Asliye Hukuk

Kartal 3.

Asliye Hukuk

Kartal 3.

Asliye Hukuk

D

Dava

Tarihi

13/1/2011

9/7/2009

11/10/2010

11/6/2010

E

İlk Derece Mahkemesi Esas Sıra Numarası

2011/31

2009/392

2010/672

2010/392

F

Nihai Karar Mercii

Kartal 3.

Asliye Hukuk

Mahkemesi

Yargıtay

5. Hukuk Dairesi

Kartal 3.

Asliye Hukuk

Mahkemesi

Kartal 3.

Asliye Hukuk

Mahkemesi

G

Kararın

KesinleşmeTarihi

8/9/2011

15/9/2011

6/7/2011

8/6/2011

H

Alacakların

Ödenme

Tarihi

5/8/2014

11/9/2014

20/1/2015

6/2/2015

I

Yargı Kararı

İcra Aşamasında

Geçen Süre

2 yıl 11 ay

3 yıl

3 yıl 7 ay

3 yıl 8 ay

J

Toplam Tazminat Miktarı

(TL)

7.200 7.200 9.600 9.600