Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.ş. ve Samanyolu Haber Yayıncılık Hizmetleri A.ş. Başvurusu (B. No: 2015/5838)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, basın kuruluşu olan başvurucuların sahibi olduğu

medya organlarının bir siyasi parti etkinliğine alınmamasına ilişkin şikâyeti

üzerine yapılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi

nedeniyle basın özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 2/4/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucuların sahibi olduğu yayın kuruluşlarının Adalet ve

Kalkınma Partisinin 27/8/2014 tarihinde Ankara’da yapılan 1. Olağanüstü Büyük

Kongresi'ne katılmasına izin verilmemiştir.

7. Başvurucular bunun üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına

nefret ve ayrımcılık suçlaması ile şikâyette bulunmuştur. Ankara Cumhuriyet

Başsavcılığı soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.

8. Başvurucuların bu karara itirazı Ankara 1. Sulh Ceza

Hâkimliğince reddedilmiştir. Ret kararı başvuruculara 13/3/2015 tarihinde

tebliğ edilmiştir.

9. Başvurucular 2/4/2015 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

10. 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme

Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine

Dair Kanun ile kanunlaştırılan 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması

Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması

Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 2. maddesi ile birinci başvurucunun

sahibi olduğu Samanyolu TV ve ikinci başvurucunun sahibi olduğu Samanyolu Haber

kanallarının kapatılmasına karar verilmiştir.

11. 8/2/2018 tarihli ve 7091 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul

Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaştırılan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler Hakkında KHK ile de, kapatılan özel televizyonların

bağlı oldukları şirketlerin faaliyetlerinin sonlandırılarak ticari sicil

kayıtlarının resen terkin edileceği hükme bağlanmıştır.

IV. İLGİLİ HUKUK

12. 668 sayılı KHK'nın "Alınan

tedbirler" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısımları

şöyledir:

"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu

tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)

aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan;

b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel ...

televizyon kuruluşları kapatılmıştır.

...

2 SAYILI LİSTE

TELEVİZYONLAR

...

12 SAMANYOLU HABER

13 SAMANYOLU TV"

13. 670 sayılı KHK'nın "Devir

işlemlerine ilişkin tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesinin (3)

numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve

televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları

şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin

edilir."

14. Bireysel başvuru anında tüzelkişiliği haiz olan ancak bireysel

başvurunun incelenmesi aşamasında tüzelkişiliğini yitiren ticaret şirketler

hakkında yapılan değerlendirmelerde kullanılan ulusal hukuk kaynakları için

ayrıca bkz. Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., B. No:

2013/5016, 12/6/2018, §§ 8-23.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

15. Mahkemenin 9/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

16. Başvurucular, sahibi oldukları medya organlarının bir siyasi

parti etkinliğine alınmamasına ilişkin şikâyeti üzerine yapılan soruşturmada

kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle basın özgürlüğünün

ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.

B. Değerlendirme

17. İlke olarak bireysel başvuruda bulunan başvurucu tüzelkişiliği

haiz bir şirket ise şirketin bireysel başvuru anında tüzelkişiliği haiz olması

gerektiği gibi bu tüzelkişiliğin bireysel başvuru sürecinin sonuna kadar

korunması şirketler tarafından yapılan başvurunun esasının incelenebilmesi için

zorunlu bir koşuldur (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., § 36).

Şirketin ticaret sicil kaydının silinmesi ve tüzelkişiliğini yitirmesi olgusu

bireysel başvurunun esasının incelenmesine engel teşkil eder. Anayasa

Mahkemesi, başvurunun incelemesi devam ederken

başvuru ehliyetinin

yitirilmesi durumunda başvurunun düşmesine karar vermektedir (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., §§ 38,

39).

18. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (B. No: 2015/18554,

25/9/2019) başvurusuna ilişkin kararında kamu otoritesince bir şirketin

tüzelkişiliğine tek taraflı bir işlemle son verilmesi durumunda bu şirketin

taraf olduğu bireysel başvurular hakkında düşme kararı verilmesi gerektiğinin

kabulü hâlinde ortakların öngöremedikleri bir terkin işlemi nedeniyle

menfaatlerinin zedelenmesinin söz konusu olabileceğine dikkat çekmiştir.

Anayasa Mahkemesi anılan kararında hukuki varlıkları kamu otoritelerinin tek

taraflı iradesiyle sona erdirilen özel hukuk tüzelkişilerinin tüzelkişilikleri

sona ermeden önce yaptıkları bireysel başvuruların devamında menfaati

bulunduğunu iddia eden kişilerin bireysel başvuruya devam etmek istediklerini

makul bir süre içinde bildirmeleri hâlinde başvurunun incelenmesine devam

edilebileceğine karar vermiştir (Samanyolu

Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §§ 27, 29).

19. Kuşkusuz ki başvuruya devam etme iradesini Anayasa

Mahkemesine makul bir süre içinde bildirme yükümlülüğü, başvurunun devamında

menfaati bulunduğunu iddia eden kişi veya kişilere ait olacaktır. Tüzelkişinin yaptığı

başvuruyu devam ettirmede menfaati bulunduğunu iddia edenlerin bu isteklerini

Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gereken makul sürenin tespitinde bunların

tüzelkişiliğinin hukuki varlığının sona erdiğini bilip bilmedikleri dikkate

alınacaktır. Öte yandan başvurunun devamında menfaati bulunduğunu iddia eden

kişilerin bu iddialarını destekleyecek ve ispata yarayacak bilgi ve belgeleri

Anayasa Mahkemesine iletmeleri gerekir (Samanyolu

Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §30) .

20. Bu aşamada kimlerin tüzelkişiye ait başvurunun devamında

menfaat sahibi olduğunun belirlenmesine gerek olmayıp bu hususta her somut

olayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirme yapılması uygun görülmüştür.

21. Somut olayda başvurucu Şirketlerin sicil kaydı, 670 sayılı

KHK ile resen terkin edilmiştir. 670 sayılı KHK 17/8/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Dolayısıyla Şirketin hukuki varlığı 17/8/2016 tarihinde sona ermiştir.

22. Somut başvurunun karara bağlandığı tarihe kadar hiç kimse

başvuruyu devam ettirmek isteğini Anayasa Mahkemesine bildirmediğinden ve

dolayısıyla başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

A. Başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

9/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Selahaddin MENTEŞ Raportör : Recep KAPLAN Başvurucular : 1. Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. 2. Samanyolu Haber Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. Vekili : Av. Talha AKSOY