Türkan Altun Başvurusu (B. No: 2012/388)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, müştereken malik olduğu taşınmazının 1993

yılında kamulaştırılmasından sonra kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığından

bahisle idare adına olan tapu kaydının iptaline ve yeniden kendi adına

tesciline karar verilmesi talebiyle açtığı davada verilen ret kararının

mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 19/10/2012 tarihinde

Anayasa Mahkemesine bizzat yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı

tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, başvurunun karara bağlanması

için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa

Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı

fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAYLAR VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Kayseri İli, Cırgalan Köyü, Ovacık Mevkii 3 pafta, 2189 parselde

kayıtlı, başvurucunun müştereken maliki olduğu taşınmaz, 1993 yılında

kamulaştırılmıştır.

6. Başvurucu, taşınmazın

kamulaştırma amacına uygun olarak kullanılmadığı gerekçesiyle 11/2/2010 tarihinde Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesine tapu

iptali ve tescil davası açmıştır. Bu dava, Mahkemenin 27/7/2010

tarih ve E. 2010/210, K. 2010/678 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

7. Başvurucunun temyizi üzerine söz konusu Mahkemenin

kararı, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 7/12/2010 tarih

ve E. 2010/11451, K. 2010/15719 sayılı kararı ile onanmıştır.

8. Başvurucunun karar düzeltme talebi ise aynı Dairenin 22/3/2011 tarih ve E. 2011/2171, K. 2011/3854 sayılı kararı

ile reddedilmiş, karar aynı tarihte kesinleşmiştir.

B. İlgili Hukuk

9. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, geçici 18.

maddesinin yedinci fıkrası, 30/3/2011 tarih ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası, geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası, 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı mülga Hukuk

Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesinin birinci fıkrası, 432. maddesinin

birinci fıkrası, 440. maddesinin birinci fıkrası ve 442. maddesinin birinci

fıkrası.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

10. Mahkemenin 25/12/2012 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 19/10/2012 tarih ve 2012/388 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

11. Başvurucu, müştereken malik olduğu

taşınmazın 1993 yılında tren istasyonu ve ray depolama yeri olarak

kamulaştırıldığını, bu projeden daha sonra vazgeçilmesine rağmen kendisine

herhangi bir bildirimin yapılmadığını, taşınmazın kamulaştırma amacına aykırı

olarak kullanıldığını, taşınmazın kendisine iadesi için açtığı tapu iptali ve

tescil davasının Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla reddedilmesinden

dolayı mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve anılan kararın

iptaline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

12. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki

herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa

Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının

tüketilmiş olması şarttır.”

13. Anayasa’nın geçici 18. maddesinin yedinci fıkrası

şöyledir:

“Bireysel başvuruya ilişkin düzenlemeler iki

yıl içinde tamamlanır. Uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren

bireysel başvurular kabul edilir.”

14. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar

başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek

Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü

tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”

15. 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Bu Kanunun;

a) 45 ilâ 51 inci maddeleri 23/9/2012 tarihinde,

…

yürürlüğe girer.”

16. 6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012

tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

17. Anılan Anayasa ve kanun hükümleri uyarınca Anayasa

Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012

tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir.

18. Hukukun genel ilkelerinden birisi hukuk güvenliği

prensibidir. Bu ilke, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm

eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmelerini, devletin de hukuki

düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli

kılar. Kanunlar, ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve

eylemlere uygulanmak üzere çıkarılır. Bu nedenle, bireysel başvurular bakımından

Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin bir tarihin

belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk

güvenliği ilkesinin bir gereğidir.

19. Başvuru konusu olayda, başvurucu, 1993 yılında kamulaştırılan

taşınmazın amacına uygun kullanılmadığı gerekçesiyle Kayseri 1. Asliye Hukuk

Mahkemesinde 11/2/2010 tarihinde tapu iptali ve tescil

davası açmış, bu dava anılan Mahkemenin 27/7/2010 tarih ve E. 2010/210, K.

2010/678 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Söz konusu ret kararı Yargıtay 18.

Hukuk Dairesinin 7/12/2010 tarih ve E. 2010/11451, K.

2010/15719 sayılı kararı ile onanmıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi ise

anılan Dairenin 22/3/2011 tarih ve E. 2011/2171, K.

2011/3854 sayılı kararı ile reddedilmiş, ret kararı aynı tarihte

kesinleşmiştir.

20. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararın bireysel

başvuruların incelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012

gününden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin “zaman

bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

Başkan : Alparslan ALTAN Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT Recep KÖMÜRCÜ Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Raportör : Bahadır YALÇINÖZ Başvurucu : Türkan ALTUN Vekili : Ahmet BOZKURT