AYM Norm Denetimi E.1962/181 K.1962/38

dilekçesinde Anayasa’nın mülkün mahfuziyeti esasını benimsemiş olduğunu, bu

itibarla mülk edinilmesi ve mülkün taarruzdan saklı bulunması gerektiğini,

vatandaşın serbest mülk edinebilmesi için satın alırken emniyetsizlik içinde

olmaması lâzım geleceğini, Harçlar Kanununun 72 ve 75 inci maddelerinin bu

emniyeti sarstığını, maliye memurlarının gayrimenkul satışında satış parasını

rayicin altında kabul etmeleri halinde vatandaşın harç kaçakçısı durumuna

düştüğünü, hem harçla yükümlü tutulduğunu hemde cezaya çarptırıldığını, diğer

taraftan iyi niyet halinde 73 üncü maddeye göre iki kat ceza alınırken kötü

niyetlilerin 115 inci madde uyarınca bir kat ceza ödediklerini; Bu hükümlerin

5421 ve 192 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 66 ve 81 inci maddeleri ile de

çeliştiğini, 50 bin liraya satın alınan gayrimenkul için takdir sonunda 70 bin

lira üzerinden ceza alınarak harç veren kimsenin vergi beyannamesinde satın

alma bedelini 70 bin lira göstermediğini, böylece 72-73 ve 115 nci maddelerin

“Anayasa’nın vatandaşı iyi niyetle görme ve Devlete iyi bir vatandaş olarak

vazifesini yapma” hakkındaki hükmüne aykırı olduğunu, Anayasa’nın teminatı

altında olan mülk edinme emniyetinin ihlâl edildiğini, aynı zamanda vatandaşın

adli muamele sebebiyle adliyenin emrine kendi namına yatırdığı paraların

faizlerinin devlete ait olduğuna ilişkin 124 üncü maddesinin dahi Anayasa’nın

kabul ettiği emvâlin mahfuziyeti prensibine ve hâkim kararı olmadan vatandaşın

mülkünden bir kısmının devlete ait olamıyacağını kaidesine aykırı olduğunu

ileri sürerek söz konusu maddelerin iptalini istemiştir.

Anayasa Mahkemesinin, İçtüzüğün 15 inci maddesi uyarınca 18.9.1962 gününde ilk inceleme için yapılan toplantısında işin niteliği bakımından esasın tetkikine oybirliği ile karar verildikten sonra 7.9.1962 günlü dilekçe ve rapor okundu. Gereği görüşülüp düşünüldü.

Anayasanın 149 uncu ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 22.4.1962 gün ve 44 sayılı Kanunun 21 inci maddelerinde iptal dâvası açmağa yetkili kişi, kurul ve makamlar açıkça belirtilmiştir. İstek sahibi ise bu maddelerde sayılanlardan değildir. Bu sebeple istemin reddi gereklidir.

Başkan Sünuhi ARSAN Başkan Vekili Tevfik GERÇEKER Üye Osman YETEN Üye Rifat GÖKSU Üye Lütfi AKADLI Üye İbrahim SENİL Üye Salim BAŞOL Üye Celâlettin KURALMEN Üye Yekta AYTAN Üye Hakkı KETENOĞLU Üye Ekrem KORKUT Üye Ahmet AKAR Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Ekrem TÜZEMEN