AYM Norm Denetimi E.2001/282 K.2004/34

Atesli Silahlar ve Biçaklar ile Diger Aletler Hakkinda Kanun'un 7. maddesinin 4534 sayili Yasa ile degistirilen son fikrasinda yer alan "... (bu maddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlar hariç) ..." ibaresinin, Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine aykiriligi saviyla iptali istemidir.

I- OLAY

Atesli Silahlar ve Biçaklar ile Diger Aletler Hakkinda Yönetmeligin degisik 16. maddesinin birinci fikrasinda yer alan "Kanunun 7 nci maddesinin (1) numarali bendinde sayilanlar hariç..." ibaresinin iptali istemiyle açilan davada, itiraz konusu kuralin Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine aykiri oldugu kanisina varan Danistay Onuncu Daire iptali için basvurmustur.

III- YASA METINLERI

A- Itiraz Konusu Yasa Kurali

10.7.1953 günlü, 6136 sayili Atesli Silahlar ve Biçaklar ile Diger Aletler Hakkinda Kanun'un 7. maddesinin 4534 sayili Kanun ile degistirilen, itiraz konusu kuralin da yer aldigi son fikrasi söyledir:

"Atesli silahla islenen cürümlerden hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yildan fazla hürriyeti baglayici cezaya mahkum olanlara (bu maddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlar hariç); affa ugramis olsalar bile hiçbir suretle atesli silah tasima ve bulundurma izni verilemez."

B- Ilgili Yasa Kurali

6136 sayili Yasa'nin 7. maddesinin ilgili bölümü söyledir:

"Atesli silahlari ancak;

1. Cumhurbaskani, Basbakan ve Bakanlar, Yasama Organi Üyeleri ile bu görevlerde bulunmus olanlar,

...

Tasiyabilirler veya mesken ya da isyerinde bulundurabilirler."

C- Dayanilan Anayasa Kurallari

Basvuru kararinda, Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine dayanilmistir.

IV- ILK INCELEME

Anayasa Mahkemesi Içtüzügü'nün 8. maddesi uyarinca, Mustafa BUMIN, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOGLU, Aysel PEKINER, Mahir Can ILICAK, Rüstü SÖNMEZ, Ertugrul ERSOY, Tülay TUGCU ve Ahmet AKYALÇIN'in katilimlariyla 17.5.2001 günü yapilan ilk inceleme toplantisinda dosyada eksiklik bulunmadigindan isin esasinin incelenmesine oybirligiyle karar verilmistir.

V- ESASIN INCELENMESI

Basvuru karari ve ekleri, isin esasina iliskin rapor, itiraz konusu kural, dayanilan Anayasa kurallari ve bunlarin gerekçeleri ile diger yasama belgeleri okunup incelendikten sonra geregi görüsülüp düsünüldü:

Basvuru kararinda, 6136 sayili Yasa'nin 4534 sayili Yasa ile

degistirilen 7. maddesinin son fikrasinda, affa ugramis olsalar bile atesli

silahla islenen cürümlerden hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak

üzere bir yildan fazla hürriyeti baglayici cezaya mahkum olanlara hiç bir

suretle atesli silah tasima ve bulundurma izni verilemeyecegi kabul edilmisken,

ayni maddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlarin hariç

tutulmasi, bu fikrada belirtilen suçlardan hükümlü olmalari nedeniyle hukuksal

durumlari ayni olan kisiler arasinda hakli bir nedene dayanilmadan ayirim

yapilmasina yol açtigindan esitlik ilkesiyle bagdasmadigi, bu nedenle söz

konusu ibarenin Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine aykiri oldugu ileri

sürülmüstür.

6136 sayili Atesli Silahlar ve Biçaklar Ile Diger Aletler Hakkinda

Kanun'un itiraz konusu ibarenin yer aldigi 7. maddesinin 4534 sayili

Yasa ile degisik son fikrasinda, "Atesli silahla islenen

cürümlerden hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yildan

fazla hürriyeti baglayici cezaya mahkum olanlara (bu maddenin birinci

fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlar hariç); affa ugramis olsalar bile

hiçbir suretle atesli silah tasima ve bulundurma izni verilemez." denilmektedir.

6136 sayili Yasa'nin 7. maddesinin yollamada bulunulan birinci fikrasinin 1

numarali bendinde sayilanlar ise, Cumhurbaskani, Basbakan ve Bakanlar, Yasama

Organi Üyeleri ile bu görevlerde bulunmus olanlardir.

Anayasa'nin 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve islemleri hukuka uygun, insan haklarina saygili, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu gelistirerek sürdüren, Anayasa'ya aykiri durum ve tutumlardan kaçinan, hukukun üstün kurallariyla kendini bagli sayan, yargi denetimine açik, yasalarin üstünde yasakoyucunun da uymasi gereken temel hukuk ilkeleri ve Anayasa'nin bulundugu bilincinde olan devlettir. Bu baglamda hukuk devletinde yasakoyucu yalniz yasalarin Anayasa'ya degil, Anayasa'nin da hukukun evrensel temel ilkelerine uygun olmasini saglamakla yükümlüdür.

Anayasa'nin 10. maddesinde "Herkes, dil, irk, renk,

cinsiyet, siyasî düsünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle

ayirim gözetilmeksizin kanun önünde esittir. Hiçbir kisiye, aileye, zümreye

veya sinifa imtiyaz taninamaz. Devlet organlari ve idare makamlari bütün

islemlerinde kanun önünde esitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek

zorundadirlar." denilmektedir. Bu yasak, insan haklari

belgelerinde oldugu gibi, birbirinin ayni durumunda olanlara ayri kurallarin

uygulanmasini, ayrica ve açikça ayricalikli kisi ve topluluklarin yaratilmasini

engellemektedir. Ayni durumda olanlar için farkli düzenleme, esitlige aykirilik

olusturur. Anayasa'nin amaçladigi esitlik, mutlak ve eylemli esitlik degil

hukuksal esitliktir. Ayni hukuksal durumlar ayni, ayri hukuksal durumlar ayri

kurallara bagli tutulursa Anayasa'nin öngördügü esitlik çignenmis olmaz. Baska

bir anlatimla, kisisel nitelikleri ve durumlari özdes olanlar arasinda,

yasalara konulan kurallarla degisik uygulamalar yapilamaz.

6136 sayili Yasa'nin 7. maddesinin son fikrasinda, kamu düzeni ve

güvenligi bakimindan silah tasimalarinin ve bulundurmalarinin sakincali oldugu

kabul edilerek, atesli silahla islenen cürümlerden hükümlü bulunanlar ile

taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yildan fazla hürriyeti baglayici cezaya

mahkum olanlara, affa ugramis olsalar bile hiçbir suretle atesli silah tasima

ve bulundurma izni verilmeyecegi öngörülmüsken, ayni fikradaki parantez içinde

yer alan itiraz konusu ibare ile Yasa'nin 7. maddesinin 1 numarali bendinde

sayilan Cumhurbaskani, Basbakan ve Bakanlar, Yasama Organi Üyeleri ile bu görevlerde

bulunmus olanlar anilan kuralin disinda tutulmustur. Sayilan bu kisiler baska

yönlerden farkli statüde bulunsalar bile, Yasa'nin sözü edilen fikrasinda

belirtilen suç ve cezalar bakimindan diger kisiler ile ayni hukuki durumda

olduklarindan, anilan

mahkumiyetlere bagli olarak silah tasima ve bulundurmalarinin yasaklanmasinda da fark gözetilemez. Söz konusu kural, sayilan kisilere, ayni hukuksal durumdaki diger kisilerin hiç birisine taninmayan ve adalet duygusuyla bagdasmayan bir biçimde ayricalik getirmistir.

Açiklanan nedenlerle kural, Anayasa'nin 2. ve 10. maddelerine aykiridir. Iptali gerekir.

VI- SONUÇ

10.7.1953 günlü, 6136 sayili "Atesli Silahlar ve Biçaklar ile Diger Aletler Hakkinda Kanun"un 7. maddesinin 4534 sayili Yasa ile degistirilen son fikrasinda yer alan "...(bu maddenin birinci fikrasinin 1 numarali bendinde sayilanlar hariç) ..." ibaresinin Anayasa'ya aykiri olduguna ve IPTALINE, 17.3.2004 gününde OYBIRLIGIYLE karar verildi.

Baskan

Ãœye

Ãœye

Mustafa

BUMIN

Sacit

ADALI

Ali HÃœNER

Ãœye

Ãœye

Ãœye

Fulya

KANTARCIOGLU

Aysel

PEKINER

Ertugrul

ERSOY

Ãœye

Ãœye

Ãœye

Tülay

TUGCU

Ahmet

AKYALÇIN

Mehmet

ERTEN

Ãœye

Ãœye

Fazil

SAGLAM

A. · Necmi ÖZLER