AYM Norm Denetimi E.2006/13 K.2006/18

Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un 26. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının birinci tümcelerinde yer alan "...sulh hakimine..." ibareleri ile, altıncı fıkrasında yer alan "... sulh hakimlerinin ..." ibaresinin, Anayasa'nın Başlangıç bölümü ile 2., 125., 142. ve 155. maddelerine aykırılığı savıyla iptalleri istemidir

I- OLAY

Köy tüzel kişiliğine ait mera içerisindeki ürüne zarar verdikleri iddiasıyla iki kişi hakkında, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun gereği verilen toplam 406 YTL zarar ve ziyan bedeli tahsiline ilişkin ihtiyar meclisi kararı aleyhine yapılan itirazı inceleyen Mahkeme, itiraz konusu ibarelerin Anayasa'ya aykırı oldukları kanısıyla iptalleri için başvurmuştur

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un itiraz konusu ibarelerini de içeren 26. maddesi şöyledir:

"Madde 26- Birinci maddede yazılı çiftçi mallarına iras edilen ve miktarı elli lirayı geçmiyen zararların tazminine mütaallik işleri koruma ve ihtiyar meclisleri Köy Kanunundaki usule göre tetkik ve hallederek bir karara bağlar.

Tazminat talebinin reddine ve yirmi liraya kadar olan kararlara karşı beş gün içindesulh hakimineitiraz edilebilir. Şu kadar ki, zararı yapan tarafından vukubulan itirazlarda tazminine karar verilen paranın koruma sandığına aynı müddet içinde depo edilmesi şarttır. Bu fıkraya taallük eden işlerde mahkeme, tetkikatını evrak üzerinde icra ve itiraz olunan kararı tadil veya tasdik suretiyle işi bir hafta içinde intaç eder. Maddi hata vukuu veya sahtelik iddiası halinde mahkeme, lüzum görürse duruşma yapabilir.

Yirmi liradan yukarı olan tazmin kararlarına karşı alakalılar, yukarıki fıkrada yazılı depo şartı olmaksızın beş gün içindesulh hakimineitiraz edebilir. Bu fıkraya göre yapılan itirazların tetkiki umumi hükümlere göre yapılır.

İtirazlar mahkemeye veya koruma ve ihtiyar meclislerine de yapılabilir.

Meclisler itiraz evrakını derhal salahiyetli mahkemeye gönderir ve muterize bedava bir ilmühaber verir.

Koruma ve ihtiyar meclislerinin itiraz olunmıyan kararları ilesulh hakimlerininitiraz üzerine verecekleri kararlar kati olup bunlar aleyhine hiç bir kanun yoluna baş vurulmaz."

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta

olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde

kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin

ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali

için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca

bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince

açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen

kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise,

davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı

sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki

kurallardır.

4081 sayılı Yasa'nın 26. maddesinde"çiftçi mallarına iras edilen zararların tazmininden"söz edilerek tazmine ilişkin koruma ve köy meclisinin madde kapsamındaki kararlarına karşı itiraz merci olaraksulh mahkemesigörevlendirilmiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 18.11.1991 günlü, E. 1991/39, K. 1991/40 sayılı kararı ile Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 20.6.1960 günlü, E. 1960/23, K. 1960/14 sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere, köylü malına verilen zararların giderilmesine yönelik olmaları nedeniyle bu tür kararların birer tazmin kararı olarak hukuki mahiyette görüldükleri; bunitelemeye uygun olarak Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 2.4.2002 günlü E.2002/3798, K.2002/4356 sayılı kararında da belirtildiği üzere, bunlara karşı yapılan itirazları inceleme görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğuanlaşılmaktadır.

Bu durumda, başvurunun, para cezası niteliğinde olmayan bir karara karşı yapılan itirazı inceleme görevi bulunmayan Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

Mustafa

YILDIRIM

Üye

Cafer ŞAT

Üye

A. Necmi ÖZLER

Üye

Ali GÜZEL

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye Şevket APALAK Üye Osman · Alifeyyaz PAKSÜT